साम्प्रतम्
sāmpratamअ · indecl.In 11 kośas: 11 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.
genderअindecl.
अप्यन्तरे च दिष्ट्या स्यादानन्द उपजोषकम् ।स्थाने युक्तं साम्प्रतं स्यात्सद्यः सपदि तत्क्षणे ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
एतर्हि संप्रतीदानीमधुनाऽपि च साम्प्रतम् ।दिग्देशकाले पूर्वादौ प्रागुदक्प्रत्यगादयः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
कच्चित्कामपरिप्रश्ने न्याय्ये स्थाने च सांप्रतम् ।आनुपूर्व्ये त्वानुषक् स्यादनुमानेऽनुषग्भवेत् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.doubtful
प्रायो भूमनि भूमन् स्यात् सम्प्रति साम्प्रतं तथा ।एतर्हि च तथेदानीं तत्काले कथ्यतेऽधुना ॥ २७८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ति (wrong syllable)
genderअindecl.
स्वाहा स्वधा वषट् वौषट् श्रोषट् दावे दिवौकसाम् ।मनाक् किञ्चिदीषदल्पे स्यादहो ही च विस्मये ॥जन्मान्तरेऽपि च प्रेत्यामुत्र चेति द्वयं भवेत् ।साम्ये यथा तथा चैवं वद्वा स्यादेव चेत्यपि ॥स्थाने च साम्प्रतं युक्ते सद्यः सपदि तत्क्षणे ।शं जोषमुपजोषञ्च शुभं दिष्ट्याभिनन्दने ॥भवेन्मध्ये च त्रितयं अन्तरेणान्तरान्तरे ।प्रसह्य तु बलात्कारे भवेत्पक्षान्तरे यदि ॥निषेधे मास्म मालं स्यादभावे नह्यनो नना ।अद्धाऽञ्जसा च सत्ये स्यात्प्रासाद्धवाचिः (?) प्रकाशिते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ञ्चि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्
genderअindecl.
इत्थमेतर्हि युगपत्कथं सम्प्रति साम्प्रतम् ।इदानीमधुना क्वेह कदा सर्वत्र सर्वदा ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
पूर्वदेशेऽस्मिन् तु काले साम्प्रतं सम्प्रति स्मृतम् ।शीघ्रे झटिति झगिति द्राक् प्राक् कान्ते समे मते ॥ ९६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 टि (wrong syllable)
genderअindecl.
द्विस्त्रिश्चतुःपञ्चकृत्वो द्वित्र्याद्यावर्तने कृते ।अस्मिन् कालेऽधुनेदानीं संप्रत्येतर्हि सांप्रतम् ॥ २२८९ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.doubtful
अहो चित्रेऽस्ति सत्तायां युक्ते स्थाने च सांप्रतम् ।यथा यद्वा तथैवैवं साम्ये स्यादद्रुते शनैः ॥ २२९७ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.doubtful
कालेऽस्मिन्नधुनेदानीं संप्रत्येतर्हि सांप्रतम् ।यदा यर्हि तदा तर्हि तदानीं सर्वदा सदा ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.doubtful
किमु सम्भावनायाञ्च विमर्षविदितार्थयोः ।तात्मकोपे स्मृतौ विस्मयकुत्सयोः ।प्राकाम्ये च विकल्पे च सम्भावनाप्रसिद्धयोः ।शं कल्याणे सुखे शस्ते शास्त्रेऽपि च निगद्यते ॥सं समार्थे प्रकृष्टार्थे सङ्गतेशोभयेऽपि च ।हं कोपोक्त्यामनुनये सामित्वर्द्धार्थनिन्दयोः ॥हुं दूरीकरणे स्मृत्यामसूयाप्रश्नयोरपि ।हूं प्रश्ने च वितर्के च त्वसकृत्क्राधतर्जने ॥एवमङ्गीकृते वार्थप्रकारेष्वषधारणे ।अलं निष्कारणे शक्तौ भूषणे च निरर्थके ॥अङ्गीकारे च पर्याप्तौ प्रश्ने परकृतावपि ।कथं प्रश्ने प्रकारार्थे सम्भ्रमे हर्षगर्हयोः ॥कामं प्रकामेऽनुगतौ क्रोधानुगमयोरपि ।नूनं तर्के स्मृतौ वाक्यपूरणे निश्चितेऽपि च ॥परं नियोगे क्षेपे च प्राध्वं नम्रानुकूलयोः ।सत्यं प्रश्नेऽभ्युपगमेऽवश्यन्तु नित्ययत्नयोः ॥अभीक्ष्णं वारवारार्थे शीघ्रप्रकर्षयोरपि ।इदानीं सम्प्रतीत्यर्थवाक्यभूषणयोरपि ॥तद्दिनं दिनमध्येतु प्रतिवासर इत्यपि ।साम्प्रतञ्चापि योग्यार्थे सम्प्रतीत्यर्थ इत्यपि ॥भृशं प्रकर्षे चार्थे च मुहुरर्थे च शोभने ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्तु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)
meaningsयोग्यार्थ
सद्योऽर्थे सहसा हेतुशून्ये युक्तेऽपि सांप्रतम् ।
meaningsयुक्त
doubtful