कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

इल्वल

ilvalaपुं · masc.

In 8 kośas: 4 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.18 · p. 8
इल्वलास्तु मृगशिरःशिरस्थाः पञ्च तारकाः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स्तु (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 र्व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.186 · p. 400
मार्गो मृगशिरः षण् स्त्री मृगशीर्षं च षण् स्त्रियाम् ।चन्द्रपर्यायदेवत्यमिल्वलास्त्विल्वका अपि ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वारिवर्गः Koṣakalpataru 1.7.81 · p. 108
विसारः शकली शल्की पृथुरोमाप्सुजेल्वलौ ।वैसारिणः संघचारी कण्टकी स्वकुल*[क्ष]यः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.95 · p. 15
चान्द्रमसं तथा मार्गः मृगश्च तदनन्तरम् ।इल्वलास्तु मृगशिरः शिरःस्थाः पञ्चतारकाः ॥ ९५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 म (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लार्धश्लोकः Dharaṇikośa 27.2.33 · p. 195
चञ्चला विद्युदाख्याता चञ्चलौ चलकामुकौ ।इल्वला तारका काचिदिल्वलो दानवान्तरम् ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.55 · p. 352
शैले च कीलेऽप्यचलो भुवि स्त्रीलक्ष्म्यां पुनर्विद्युति चञ्चला स्यात् ।वायौ पुमान्कम्रगतः परस्मिन्स्युरिल्वलाः स्त्री मृगभोर्ध्वभेषु ॥ ५५ ॥
उपजातिः
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.56 · p. 352
दैत्यान्तरे पुं[73b]सि तथैव मत्स्येमोचानदीभित्सु च पिच्छिला स्यात् ।स्यात्पोतकीनाम्नि च शिंशपायांविशेष्यलिङ्गा विजिले प्रदिष्टा ॥ ५६ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.222 · p. 66
कालमात्रे च नप् त्वेतत् सामभेदेषु केषुचित् ।व्यापके तु त्र्यथ द्वे स्यादिल्वलो मत्स्यरक्षसोः ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.223 · p. 66
यूपे तु पुंसीत्यपरे भ्रान्तिमूलास्तु केचन ।मृगशीर्षाख्यनक्षत्रशिरोदेशस्थितोडुषु ॥ २२३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsयूप
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.43 · p. 279
अवेलमपलापे स्यादवेला पूगचर्विते ।इल्वला तारकाभेदे दैत्यमीनभिदोः पुमान् ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2053 · p. 249
इषीकास्त्रे तृणेऽपि स्यादिल्वलः पुंसि दानवे ।तारकारिवल्वला स्त्रीत्व ईश्वरोऽधिपतौ हरे ॥ २०५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्