मृग

मृग as a meaning in nānārtha verses

• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) रूपदुर्गमार्गेऽपि कान्तारं गृहवाट्यां च निष्कुटः । रूपं मृगेऽपि विज्ञेयं बभ्रुः स्यान्नकुलेऽपि च ॥ ८१६ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.816
• धरणिकोश प्रियकशिशुकः शिशुमारे स्यादुलूपी बालकश्च यः । प्रियकः पीतशालालिमृगनीपप्रियङ्गुषु ॥ Dharaṇikośa 1.2.39
• धरणिकोश गोकर्णगोकर्णो दन्दशूके स्यान्मृगप्रमथभेदयोः । अङ्गुष्ठानामिकोन्माने गोकर्णी पिलुपर्णिका ॥ Dharaṇikośa 14.3.12
• धरणिकोश हरिणहरिणी हरिता स्वर्णप्रतिमा हरिणी मृगी । हरिणी चारुस्त्रीभेदे हरिणौ मृगपाण्डरौ ॥ Dharaṇikośa 14.3.21
• धरणिकोश पृषत्श्रीमांस्तु धनिके रम्ये तिलकाख्ये च पादपे । पृषन्मृगे पृषद्बिन्दौ पृषतोऽप्यनयोर्मतः ॥ Dharaṇikośa 15.2.20
• धरणिकोश चमरीचमरं चामरे प्रोक्तं चमर्यौ मञ्जरीमृगौ । वसिरं सामुद्रलवणं वसिरः करिपिप्पली ॥ Dharaṇikośa 26.2.32
• धरणिकोश तूवरतूवरौ नृमृगौ कालेऽजातश्मश्रुशृङ्गकौ । अम्बरं वाससि व्योम्नि कर्पासेऽथ सुगन्धिके ॥ Dharaṇikośa 26.2.37
• धरणिकोश शम्बरशम्बरः संयुगे वृद्धे मृगदैत्यप्रभेदयोः । श्रेष्ठे शिवारथौषध्यां शम्बरी शम्बरं जलम् ॥ Dharaṇikośa 26.3.35
• धरणिकोश कमलकमला श्रीर्जलं पद्मं कमलं कमलो मृगः । नकुली शङ्खिनी ज्ञेया नकुलः पाण्डवे पशौ ॥ Dharaṇikośa 27.2.23
• धरणिकोश पशुपशुर्मृगादौ छगले पशुः स्याद्यज्ञवाचकः । पशुः संसारिणामात्मा पशु दृश्यार्थमव्ययम् ॥ Dharaṇikośa 29.3.2
• कोषकल्पतरु द्रोहाटगाथाभिदि मृगमृगयौ द्रोहाटः स्याद्दम्भ*जे च । स्याच्चातके च तुरगे धाराटो वेकटस्तु स्यात् ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 6.10.35
• कोषकल्पतरु पूत्यण्डमार्गे गोमयमण्डले च फणिनां मारण्ड उक्तोऽण्डके- ऽथो धूर्ते सरटे सरण्ड उदितो भूषान्तरेऽपि क्वचित् । पूत्यण्डस्तु सुगन्धकीटमृगयोर्वारुण्ड उक्तोऽस्त्रियां दृक्कर्णोत्थमले गणस्थितपतौ स्त्री द्वारपिण्ड्याह्वये ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 6.12.84
• कोषकल्पतरु गोकर्णसंकीर्णं प्रमथान्तरेऽश्वतरके नागे मृगेऽनामिका- ङ्गुष्ठोन्मानगतश्च पुंसि गदितो गोकर्ण एवं बुधैः । मूर्वायां वनितारणिस्तु मिथुने निर्मथ्यकाष्ठे पुमां- स्तर्क्वायांशरणिः स्त्रियां च सरणिः पङ्क्तौ तथा वर्त्मनि ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.15.38
• कोषकल्पतरु पृषतपिण्डितं गणितसान्द्रयोर्भवेत् पण्डितस्तु कविसिह्लकार्थकः । पुंसि बिन्दुषु मृगेऽश्वरोहिते वाच्यवत्तु पृषतोऽब्दबिन्दुनि ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.16.4
• कोषकल्पतरु पृषत्तत्स्त्री नारदवल्लकीगतमथ क्लीबे पृषद्बिन्दुषु प्रायो भूम्नि मृगे तु पुंसि परवत्स्याच्छ्वेतबिन्द्वन्विते । वायौ पुंसि जगज्जगच्च चरमे लोकेऽन्यवज्जङ्गमे स्त्री भूमौ भुवने जनेष्वपि तथा छन्दोन्तरे कीर्तितम् ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.16.22
• कोषकल्पतरु रूपद्रूपं नाणकनाटकादिकसिताद्येषु स्वभावेऽपि च । ग्रन्थावर्तन-पद्ययोः पशुरवे मूर्तौ स्वभावे मृगे सौदर्येऽप्यथ रौद्रनिन्दितगते रेपो भवेद्वाच्यगम् ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.22.1
• कोषकल्पतरु शम्बरस्याच्छम्ब[52a]रो दैत्यमृगाद्रिमत्स्य- लोकान्तरेष्वम्भसि तु द्वयोनः । वित्ते च बौद्धव्रतभेदके स्त्री तथौषधौ स्यात्प्रखरस्तु पुंसि ॥ ९० ॥ Koṣakalpataru 6.27.90
• कोषकल्पतरु कन्दलस्त्रियां मृगद्रुभेदे स्यान्नागभेदे तु पिङ्गलः । मुनौ रुद्रेऽर्कानुचरे निधिभेदेऽनले कपौ ॥ १५ ॥ Koṣakalpataru 6.28.15
• कोषकल्पतरु राजीवनिष्पावः पवने च शूर्पपवने स्याद्राजमाषे तथा शिम्ब्यां स्यादपि निर्विकल्पविषये सुग्रीव उक्तः पुनः । वालिभ्रातरि वाच्यवत्तु गदितोऽसौ शोभनग्रीवके राजीवस्तु मृगे झषे निगदितः स्याद्रागजीविन्यपि ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.29.28
• कोषकल्पतरु पशुपशुर्मृगादौ प्रमथे च मेषे तिर्यक्षु सर्वेष्वसुमत्सु पुंसि । वेषोऽपि दुःखव्यवसाययोस्तु क्लेशोऽपि रागादिषु संप्रदिष्टः । वंशस्तु पृष्ठावयवे च वेणौ कुले च वर्गेऽप्यथ दंश आद्ये ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.30.9
• नानार्थार्णवसंक्षेप चीनतद्देशराजेषु पुनर्मृगयोश्चापि पुंस्त्रियोः । व्यवस्थयाथ मृगयोर्लक्षणं चैवमभ्यधुः ॥ ४२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.425
• नानार्थार्णवसंक्षेप छेकछिन्नं (व्रणे ? वृक्णे) त्रिषु क्ली तु निश्शरे दध्नि सा पुनः । छिन्ना गुलूच्यां स्त्री छेकः पुनर्ना मृगपक्षिषु ॥ ४४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.446
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्लाविन्प्लावी तु पक्षमृगयोर्द्वयोरथ नपुंसकम् । पाथिर्ज्योतिषि नद्यां च स्वर्गे चन्द्रेऽप्यथास्त्रियाम् ॥ ७६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.766
• नानार्थार्णवसंक्षेप लुब्धगोत्रभेदे सज्जनस्तु मन्त्रेऽप्याह द्वयोः पुनः । मृगे लुब्धस्तु मृगयौ ना कदर्ये तु स त्रिषु ॥ ११४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1142
• नानार्थार्णवसंक्षेप श्येतातदा श्येता तथा श्येनी मृगे द्वे त्वपि पक्षिणि । श्येनसंज्ञतृणप्राणिजात्योः स्यादेतयोर्यदा ॥ १४२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1421
• नानार्थार्णवसंक्षेप वरूथरथगुप्तौ मृगे चाथ वण्डालः स्यात् खनित्रके । नौकायां शूरयोर्युद्धे वरण्डस्त्वपि सहतौ ॥ १८३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.183
• नानार्थार्णवसंक्षेप अविनद्वयोस्तु विहगे भासे मृगे चाथाकृतं नपि । यवव्रीह्यादिसतुषहविष्यजनिते त्रिषु ॥ ११९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.119
• नानार्थार्णवसंक्षेप कमलहेमाद्यैश्चित्रिते चर्मण्यथ स्त्री कमला श्रियाम् । मृगे तु द्वे कश्मलं तु क्लीबं मोहपुरीषयोः ॥ ३२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.329
• नानार्थार्णवसंक्षेप कोदृङ्गनिर्विषाहिप्रभेदेऽथ कोदृङ्गः स्याद्द्वयोरयम् । मृगे जन्तुधराभिख्ये क्षुद्रे पुंसि तु वेश्मनः ॥ ५९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.598
• नानार्थार्णवसंक्षेप गोकर्णअङ्गुष्ठे वितते मानं यत् तत्र श्रवणे च गोः । ईश्वरस्थानभेदे च मृगभेदे पुनर्द्वयोः ॥ ६८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.686
• नानार्थार्णवसंक्षेप पण्डितभवेद्दारुहरिद्रायामाढकीसंज्ञमृद्यपि । पण्डितस्तु द्वयोर्ज्ञेयः स्यान्मृगे सूकराकृतौ ॥ १०८३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1083
• नानार्थार्णवसंक्षेप भल्लकवानरेऽप्यृक्षसंज्ञे च मृगेऽथर्क्षमृगे द्वयोः । भल्लूको ना पुनष्टुण्डुसंज्ञवृक्षेऽथ नप्स्त्रियोः ॥ १२६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1269
• नानार्थार्णवसंक्षेप रोहिषरोपणायां रोहिषस्तु मृगभेदे द्वयोरयम् । विज्ञेयो गर्दभाभासे मत्स्यभेदे च नप् पुनः ॥ १५४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1541
• नानार्थार्णवसंक्षेप ?अना तु वलयत्यर्थे वलनाथ द्वयोर्मृगे । हरिणादौ वत्सलस्तु त्रिषु प्रेमवति स्मृतः ॥ १६०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1600
• नानार्थार्णवसंक्षेप हर्षुलत्रिः पुनः कपिलाक्षेऽथ ह(र्ष ? र्षु)लो ना बुधग्रहे । द्वे पुनः शिल्पिनि मृगे भेद्यलिङ्गं तु कामिनि ॥ २०२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.2022
• नानार्थार्णवसंक्षेप गन्धवहस्त्री तु गन्धवहा घ्राणे ना तु वायौ मृगे द्वयोः । गन्धवाहस्तु ना वायावत्राप्यर्थादि पूर्ववत् ॥ २०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.201
• नानार्थार्णवसंक्षेप निरञ्जनपौर्णमास्यां द्वयोस्तु स्यात् कृष्णसाराह्वये मृगे । त्रिर्निर्गताञ्जनादौ स्यादथ निर्भर्त्सनं नपि ॥ ३०९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.309
• नानार्थार्णवसंक्षेप नित्यशङ्किन्स्त्री निराकरणे नित्यशङ्की तु स्याद्द्वयोर्मृगे । नित्यं यः शङ्कते तत्र त्रिरथो नीलकण्ठवाक् ॥ ३२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.322
• नानार्थार्णवसंक्षेप भीरुचेतस्पूर्ववत् स्यात् समासादि भीरुचेताः पुनर्द्वयोः । मृगे पूर्ववदत्रापि भूतकेशी पुनः स्त्रियाम् ॥ ४३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.439
• परमानन्दीयनाममाला गन्धवाहगन्धवाहो मृगे वायौ गन्धवाहा च नासिका । गोमेदकं च काकोले पत्रके रत्नभिद्यपि ॥ १६८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.168
• परमानन्दीयनाममाला न्यङ्कुनाडी दम्भस्य चर्यायां नाले स्नायौ गुणान्तरे । न्यङ्कुस्ताले मृगे साधौ नखो नखरखण्डयोः ॥ २६० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.260
• परमानन्दीयनाममाला नेत्रवृक्षमूले मृगे नेत्रे नन्दिर्द्युते गणान्तरे । हर्षे नन्दी वटे गर्दभाण्डे शंकरवेत्रिणि ॥ २६५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.265
• शब्दरत्नावली न्यङ्कुतोकं पुत्रदुहित्रोश्च त्विकः स्यात् कोककाकयोः । न्यङ्कुर्ना मनिमृगयोः नाकः स्वर्गान्तरीक्षयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.12
• शब्दरत्नावली शालावृककुक्कुरे वानरे फेरौ मृगे शालावृको मतः । अट्टालिकायां विवरे स्यात् शिलाटकमस्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.200
• शब्दरत्नावली पुन्नागपुन्नागः स्यान्नरश्रेष्ठे वृक्षभित् पाणुनागयोः । सितास्मजातीफलयोः मृगे मत्तमतङ्गजे ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.43
• शब्दरत्नावली चञ्चुचञ्चुरेरण्डमृगयोः पुंसि त्रोटौ स्त्रियामपि । त्वक् स्त्रियान्तु वल्कले स्यात् चर्मण्यपि गुडत्वचि ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.6
• शब्दरत्नावली गोकर्णगोकर्णोऽनामिकाङ्गुष्ठमाने चाश्चतरेऽपि च । मृगसर्पगणे पुंसि गोकर्णीमूर्विकाद्रुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.34
• शब्दरत्नावली हरिणहरिणस्तु मृगे पुंसि विषदे(?) वाच्यलिङ्गकः । हरिणी हरितायाञ्च वृत्तनारीविशेषयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.70
• शब्दरत्नावली पृषत्पृषत्पुमान्मृगे बिन्दौ न द्वयोः पृषतोऽपि च । प्रेक्षितं स्याद्विनिहते सिक्ते च संस्कृते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.120
• शब्दरत्नावली काश्यपकाश्यपो मुनिभेदे स्यान्मृगे पुंसि क्षितौ स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.17
• शब्दरत्नावली रुरुरन्घ्रं छिद्रे भूषणे च रुरुर्ना मृगदैत्ययोः । रेत्रसूतकपीयूषपटवासेषु तेजसि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.40
• शब्दरत्नावली चमरीस्त्रियां वीणाक्षुद्रघण्ट्योर्भेदे स्वरान्तरे त्रिषु । चमरी मृगमञ्जर्योश्चमरेञ्चामरेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.72
• शब्दरत्नावली कृष्णसारकालञ्जरो योगिचक्रमेलकाद्रिशिवेषु च । कृष्णसारो मृगस्नुह्योः शिंशपायामपि स्त्रियाम् ॥ गिरिसारस्तु मलये लोहे बङ्गे च कीर्त्यते । चराचरं भवेत्क्लीबं जगति त्रिषु जङ्गमे ॥ चक्रधरो ग्रामजालिभुजङ्गमहरिष्वपि । तोयधरो मेघमुस्तासुनिषम्रौषधीष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.124
• शब्दरत्नावली राजीवअथोत्तरपदस्थोऽपि श्रेष्ठवाची भवेदयम् । फेरवो जम्बुके धूर्ते हिंस्रे च क्षणदाचरे ॥ माधवो यादवे विष्णौ मधुवैशाखयोरपि । माधवी स्यान्मधुरिकावासन्तीशर्करासु च ॥ राजीवं कमले क्लीबं स्यात्पुंसि मृगनीलयोः । राघवो रघुनाथे स्याबृहन्मत्स्यविशेषके ॥ रौरवाश्चञ्चले धूर्ते घोरे च नरकान्तरे । वडवा कुम्भदास्यश्वाब्राह्मणकामिनीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.33
• शब्दरत्नावली पशुपांशुर्धूलिषु शय्यासु चिरसञ्चितगोमये । पशुर्मृगादौ प्रमथे देवे च प्राणिमात्रके ॥ पशुसन्दर्शनेऽपि स्यादव्ययं पश्वेति स्मृतम् । पशो ना बन्धने शस्त्रे छात्राद्यन्तश्च निन्दिते ॥ कर्णान्तः शोभनार्थे च केशान्तः संहतार्थके । पेशी स्त्री मांसपिण्ड्याञ्च मांसीखड्गपिधानयोः ॥ अण्डभेदे नदीभेदे पिशाचीराक्षसीभिदोः । वंशः कुले च पृष्ठांशे वर्गतेजनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.9
• शब्दरत्नाकर टङ्कझषो मीने च मकरे झम्पाश्वादिगतौ गते । प्रमाणगर्वयोष्टङ्को मृगे पाषाणदारणे ॥ १९२७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1927
• शब्दरत्नाकर कदलीकैरवे कुमुदं क्लीबे कदली मृगरम्भयोः । कूर्चिका क्षीरविकृतौ सूचीतूलिकयोरपि ॥ २०६८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2068
• शब्दरत्नाकर रोहितरोहितं त्रिषु शोणे स्याद् रोहितो मृगमत्स्ययोः । गोपित्ते रक्तकल्हारे वरयोषिति रोचना ॥ २१५५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2155
• शब्दरत्नाकर हरिणहिरण्यं कनके द्युम्ने नाम(मान?)भेदेऽप्यकुप्यके । हरिणी तु मृगो हेमप्रतिमा हरिणो मृगे ॥ २१८८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2188
• तन्त्राभिधान हपरमात्मात्मजो जीवो यवाकः शान्तिदोऽङ्गनम् । मृगोऽभयाऽरुणा स्थाणुः क्रोष्टुः कूपविरावणः ॥ १६४ ॥ Tantrābhidhāna 2.50.164
• त्रिकाण्डशेष प्रियकपर्यस्त्यामपि पल्यङ्कः प्रियको मृगनीपयोः । पुष्पकं कङ्कणेऽपि स्यात्पराको व्रतखड्गयोः ॥ ३१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.31
• त्रिकाण्डशेष गोकर्णअङ्गुष्ठानामिकोन्माने गोकर्णोऽहौ मृगेऽपि च । नासिकाघ्रातयोर्घ्राणं चूर्णं गन्धयुतावपि ॥ १२६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.126
• त्रिकाण्डशेष रोहितरिक्तं वनेऽपि रीतिस्तु लोहकिट्टारकूटयोः । रोहितमुजुक्रास्त्रे रक्ते ना मृगमीनयोः ॥ १८० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.180
• त्रिकाण्डशेष रुरुगमनोत्सवयोर्यात्रा रुधिरं कुङ्कुमेऽपि च । वृक्षभित्पापयो रोध्रो दैत्यभेदे मृगे रुरुः ॥ ३६९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.369
• त्रिकाण्डशेष कमलमृगे जले च कमलं कुवले बदरोत्पले । कल्लोलौ शात्रवोल्लोलौ पर्कट्याञ्च कमण्डलुः ॥ ३८८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.388
• त्रिकाण्डशेष राजीवमाधवौ हरिवैशाखौ राजीवो मृगमीनयोः । रौरवो घोरनरकौ लवश्छेदनलेशयोः ॥ ४२१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.421
• त्रिकाण्डशेष पशुनाशः पलायने मृत्यौ निस्त्रिंशौ खड्गनिर्दशौ । निशा रात्रिर्हरिद्रा च मृगादौ प्रमथे पशुः ॥ ४२९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.429
• वैजयन्ती न्यङ्कुग्राहाभ्राहिगजा नागा नाभिः क्षत्रे महानृपे । न्यंकुर्गुरुकुलेवासी शिष्यो मुनिमृगावपि ॥ ३० ॥ Vaijayantī 6.1.30
• वैजयन्ती लिगुरागोऽनुरागे लाक्षादौ त्विषि राकस्तु पृष्णि च । रंगौ तु स्थानरागौ च भूप्रदेशे मृगे लिगुः ॥ ५१ ॥ Vaijayantī 6.1.51
• वैजयन्ती कमलरक्ताब्जेऽब्जेऽप्सु च श्रीस्तु कमला कमलो मृगः । अक्ली कोल्यां क्रोष्टुकोल्यां कर्कन्धूः स्त्री तु संयुगे ॥ २७ ॥ Vaijayantī 7.5.27
• वैजयन्ती कुमारयुवराजे च ना क्ली तु द्वीपे पुंस्त्री मृगोमयोः कुतपो भागिनेयेऽर्के विप्रेऽग्नावतिथौ गवि ॥ २९ ॥ Vaijayantī 7.5.29
• वैजयन्ती रौहिषरोषाणो रोषणे स्वर्णघर्षणग्राव्णि पारदे । रौहिषं रक्तकत्तृणे मत्स्यभेदे मृगे च ना ॥ ७१ ॥ Vaijayantī 7.5.71
• वैजयन्ती सारङ्गस्पर्शनः पवमाने स्यात् स्पर्शनं स्पृष्टिदानयोः । सारंगः शबलो वर्णश्चातकः षट्पदो मृगः ॥ ८९ ॥ Vaijayantī 7.5.89
• वैजयन्ती हर्षुलसुकृतं शोभने धर्मे हर्षुलो मृगकामिनोः । Vaijayantī 7.5.94
• वैजयन्ती वातप्रमीलक्ष्मीपुत्रोऽश्व आढ्ये च राज्ञि लक्ष्मीपतिर्हरौ । लोकपालो नृपेन्द्राद्योर्हये वातप्रमीर्मृगे ॥ ३८ ॥ Vaijayantī 8.1.38
• वैजयन्ती गन्धवहशस्त्राजीवे च यश्चान्यकुलं याति स्वकं विना । नासा गन्धवहा गन्धवहो मृगनभस्वतोः ॥ ७ ॥ Vaijayantī 8.5.7