उद्दंश
uddaṃśaपुं · masc.In 8 kośas: 7 synonym verses, 4 as a meaning of another word.
मत्कुणस्तु कोलकुण उद्दंशः किटिभोत्कुणौ ।
metre not recognised
genderपुंmasc.
अन्तर्जाश्च बहिर्जाश्च पुलका उभयेऽपि ते ।अणुः कृमिः कीकसः स्यात्काष्ठलेखकरो घुणः ॥कोशकारः कीटतन्तुर्गुणिमध्यः पलोधरः ।उद्दंशो मत्कुणो रक्तबीजः खट्वाकृमिश्च सः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्कोणकुण उद्दंश-किटिभोत्कुण-मत्कुणाः ।इन्द्रगोपस्ताम्रकृमिः कैटिरोऽग्निरजोऽन्तिमे ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्ता (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गर्दभी गोमयोत्था स्यात् मत्कुणस्तु प्रसिद्धकः ।उद्दंशः किटिभश्चापि वै कोलकुणस्तथोत्कुणः ॥ २१७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 लकु (syllable split)
genderपुंmasc.
ऊड्शाख्ये तु कीटेस्युः उङ्गशोत्कुण-मत्कुणाः ।ओकोदनी तु युकः स्यादाक ओकण्योकण ओकणिः ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.doubtful
उद्दंशो मत्कुणस्तुल्यौ श्रेणिका तु पिपीलिको ॥ ७८५ ॥
genderपुंmasc.
ऊर्णावहिश्चोर्णवाहिराशाबन्धोऽस्य जालकम् ।लूतापट्टस्तु तत्कोश उद्दंशो मत्कुणः समौ ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उद्दंश as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश मत्कुणमत्कुणोऽश्मश्रुपुरुष उद्दंशादन्तदन्तिनोः । हर्षणोऽक्षिरुजां भेदे हर्षणौ [योग?]हर्षकौ ॥ Dharaṇikośa 14.2.8
- कोषकल्पतरु मत्कुणबाणे ना त्रिषु याचके विचयने त्वन्त्येऽर्थने मार्गणं भेद्याभः कृमिकुत्स्ययोश्च कृपणोऽप्युक्तोऽभिचारे पुनः । अन्त्ये कर्मकरे तु कार्मण इह स्याद्वाच्यवन्मत्कु[282b]ण- स्तूक्तोऽश्मश्रुणि पूरुषेऽरद इभे चोद्दंशतुङ्गद्रुषु ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.15.33
- शब्दरत्नावली मत्कुणमत्कुणो नारिकेले स्यादुद्दंशादन्तकुम्भिनोः । अजातश्मश्रुपुरुषेऽजातलोमभगे स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.56
- त्रिकाण्डशेष मत्कुणअजागलस्तने चापि मसृणौ मृद्वकर्कशौ । निश्मश्रपुरुषोद्दंशौ मत्कुणावथ रोहिणी ॥ १३६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.136