कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

मत्कुण

matkuṇaपुं · masc.

In 13 kośas: 26 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.768 · p. 31
नागोदमुदरत्राणं जङ्घात्राणं तु मत्कुणम् ॥ ७६८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य त्रीन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.7.5 · p. 47
मत्कुणस्तु कोलकुण उद्दंशः किटिभोत्कुणौ ।
metre not recognised
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.4 · p. 47
कालेऽप्यजातदन्तश्च स्वल्पाङ्गश्चापि मत्कुणः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.158 · p. 106
वनं पाञ्चनदं नाम मध्यमं परिकीर्तितम् ।कालेप्यजातदन्तो यः स्वल्पाङ्गः स च मत्कुणः ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.229 · p. 114
शीर्षकं तु शिरस्त्राणं शीर्षण्यं च शिरस्त्रकम् ।नागोदरमुरस्त्राणं जङ्घात्राणं तु मत्कुणम् ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.292 · p. 121
मत्कुणः करवालोऽयं लोहवर्णेन वर्ण्यते ।गोजिह्वापल्लवप्रख्यो योगरो यत्र दृश्यते ॥ २९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.66 · p. 255
नारीकेलो नारिकेलो नालीकेलः शिरःफलः ।सदाफलो रसफलो मत्कुणश्च छटाफलः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.78 · p. 326
पिशङ्गरक्तकृष्णाङ्ग्यस्ताः सर्वा मधुरप्रियाः ।महाङ्गास्तेऽपि पुंसि स्युर्मत्कुणो मञ्चकाश्रयः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.49 · p. 192
अन्तर्जाश्च बहिर्जाश्च पुलका उभयेऽपि ते ।अणुः कृमिः कीकसः स्यात्काष्ठलेखकरो घुणः ॥कोशकारः कीटतन्तुर्गुणिमध्यः पलोधरः ।उद्दंशो मत्कुणो रक्तबीजः खट्वाकृमिश्च सः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.53 · p. 194
स्यात्कोणकुण उद्दंश-किटिभोत्कुण-मत्कुणाः ।इन्द्रगोपस्ताम्रकृमिः कैटिरोऽग्निरजोऽन्तिमे ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्ता (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.87 · p. 252
कालेऽपि योऽजातदन्तो गजो लघुवपुश्च यः ।तौ मत्कुणौ पञ्चवर्षस्त्विभो बालः प्रकीर्तितः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.1 · p. 263
शिरस्त्राणं शिरस्कं च शीर्षण्यं शीर्षकं च तत् ।नागोदमुदरत्राणं जङ्घात्राणं तु मत्कुणम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.194 · p. 32
हिरिका स्यादयोवर्म जङ्घात्राणं तु मत्कुणम् ।पट्टस्तु लिपिसंनाहो बाहुलं बाहुरक्षकृत् ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.126 · p. 68
गोपालिकापि कथिता गर्दभी गोमयोद्भवा ।कोलकुणमत्कुणौ तु वैराटस्तितिभाग्निकौ ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.377 · p. 148
नागोदजठरत्राणे मत्कुणं जङ्घयोर्विदुः ।बाहुलं च भुजत्राणं जालप्राया तु जालिका ॥ ३७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त चतुःपदमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.3.144 · p. 11
उरगी सर्पिणी व्याली वृश्चिकी विषपुच्छिका ।पिपीलिका तीक्ष्णदंशा मत्कुणो राक्तबीजकः ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1255 · p. 197
जङ्घात्राणं च मत्कुणं जङ्घयो रक्षणं स्मृतम् ।हस्तत्राणं करे ख्यातं बाहुत्राणं च बाहुलम् ॥ १२५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 त्कु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि त्रीन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.7.2179 · p. 358
गर्दभी गोमयोत्था स्यात् मत्कुणस्तु प्रसिद्धकः ।उद्दंशः किटिभश्चापि वै कोलकुणस्तथोत्कुणः ॥ २१७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 लकु (syllable split)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2205 · p. 362
कालेऽप्यजातदन्तश्च स्वल्पाङ्गः स्यात् च मत्कुणौ ।पञ्चवर्षो द्विपो बालः पोतः स्याद्दशवर्षकः ॥ २२०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.317 · p. 80
मत्कुणः कौशिकफलं फलमुण्डशूटाफलम् ।तथा मुण्डफलश्चापि विश्वामित्रप्रियोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 शू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.82 · p. 88
ऊड्शाख्ये तु कीटेस्युः उङ्गशोत्कुण-मत्कुणाः ।ओकोदनी तु युकः स्यादाक ओकण्योकण ओकणिः ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.283 · p. 241
रिक्षोद्दंशे कोलकणो मत्कुणोत्कुणकावपि ।इन्द्रगोपे त्विन्द्ररजोऽग्निकोऽथ तन्तुवायके ॥ २८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.785 · p. 100
उद्दंशो मत्कुणस्तुल्यौ श्रेणिका तु पिपीलिको ॥ ७८५ ॥
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण क्षत्रियाध्यायः Śabdaratnākara 3.3.1353 · p. 164
नागो दर्युदरत्राणं जङ्घात्राणं तु मत्कुणम् ।अभ्यासस्तु श्रमो योग्या श्रमस्थानं खलूरिका ॥ १३५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.154 · p. 116
नागोदर्युदरत्राणं जंघात्राणं तु मत्कुणम् ।पट्टस्तु लिपिसन्नाहः प्रकोष्ठादौ कृतो यथा ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश सरीसृपाध्यायः Vaijayantī 4.1.35 · p. 150
ऊर्णावहिश्चोर्णवाहिराशाबन्धोऽस्य जालकम् ।लूतापट्टस्तु तत्कोश उद्दंशो मत्कुणः समौ ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास णार्धश्लोकः Dharaṇikośa 14.2.8 · p. 51
मत्कुणोऽश्मश्रुपुरुष उद्दंशादन्तदन्तिनोः ।हर्षणोऽक्षिरुजां भेदे हर्षणौ [योग?]हर्षकौ ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.33 · p. 199
बाणे ना त्रिषु याचके विचयने त्वन्त्येऽर्थने मार्गणंभेद्याभः कृमिकुत्स्ययोश्च कृपणोऽप्युक्तोऽभिचारे पुनः ।अन्त्ये कर्मकरे तु कार्मण इह स्याद्वाच्यवन्मत्कु[282b]ण-स्तूक्तोऽश्मश्रुणि पूरुषेऽरद इभे चोद्दंशतुङ्गद्रुषु ॥ ३३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.56 · p. 211
मत्कुणो नारिकेले स्यादुद्दंशादन्तकुम्भिनोः ।अजातश्मश्रुपुरुषेऽजातलोमभगे स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.136 · p. 138
अजागलस्तने चापि मसृणौ मृद्वकर्कशौ ।निश्मश्रपुरुषोद्दंशौ मत्कुणावथ रोहिणी ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्