कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

क्षुरिन्

kṣurinपुं · masc.

In 9 kośas: 9 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.793 · p. 37
पुस्तं लेप्यादिकर्म स्यान्नापितश्चण्डिलः क्षुरी ॥ ९२२ ॥क्षुरमर्दी दिवाकीर्तिर्मुण्डकोऽन्तावसाय्यपि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्रा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.17
क्षुरी मुण्डी दिवाकीर्तिनापितान्तावसायिनः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.21 · p. 204
तण्डिवाहो ग्रामणीर्वाश्चौरिको भाण्डिकः पुनः ।नखकुट्टः क्षुरी मुण्डी चण्डिलः क्षुरमर्द्यथ ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.27 · p. 297
निर्णेजकः स्याद्रजको धावकः कर्मकीलकः ।[145a] मर्जूरथ स्याद्विट्सारी विट्किरः कुणपश्च सः ।क्षुरमर्द्दी क्षुरी मुण्डी चण्डिलान्तावसायिनौ ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.431 · p. 155
लेप्यकृत्पलगण्डोऽसौ पुस्तं लेप्यादिकं मतम् ।दिवाकीर्तिः क्षुरी मुण्डकश्च नापितचण्डिलौ ॥ ४३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.576 · p. 100
ग्रामाधीने ग्रामतक्षा(क्षः) कौटतक्षा(क्षो?) गृहालये ।नापिते तु क्षुरी मुण्डी दिवाकीर्तिर्विसारितः ॥ ५७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1561 · p. 249
क्षुरी च क्षुरमर्दी च क्षौरिको मुण्डकस्तथा ।नामान्येतानि कथ्यन्ते नापितस्य हि पण्डितैः ॥ १५६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.14 · p. 154
ग्रामाधीने ग्रामतक्षः कौटतक्षोऽनधीनके ।नापितः स्यात् क्षुरी मुण्डी छत्री वात्सीसुतोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.346 · p. 217
भक्ष्यकारो भक्षकार आदितालव्य-दन्त्यभृत् ।श्वेदनिका श्वेदनश्च कन्दौ स्यान्नापिते क्षुरी ॥ ३४६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.

क्षुरिन् as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु ग्रामणीजीर्णे वाच्यसमं पुराणमयुगे स्यात्पञ्चलक्ष्मण्यपि ग्रन्थे भोगिकनायके क्षुरिणि ना ग्रामाधिपे ग्रामणीः । श्रेष्ठे च त्रितये स्त्रियां तु गदिता नील्यां च वारस्त्रियां ग्राम्यायां च घृणौ तु[284a] पुंसि किरणो विक्षेपणे त्वन्तिमे । द्रुमभित्सेतुशालेषु वरणो नान्तिमे वृतौ । गुणिन्यृजौ च प्रगुणो रवणः शब्दने खरे ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.15.48
  • कोषकल्पतरु अन्तावसायिन्मुनिभिदि त्वन्तावसायी मतः । चाण्डाल-क्षुरिणौ नटे त्वपि बके जायानुजीवी तथा निर्द्रव्येऽथ कलानुनादिनमिह प्राहुः कुलिङ्गाह्वये ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.72