All kośas › Suśīlanāmamālā
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā
3,712 verses · 16,502 words tagged · 1,236 marked doubtful (dashed)
मर्त्यविभागः (13/13)
वैश्यात् शूद्रस्त्रियां जातो करणः कथ्यते किल ।आयोगवोऽपि जातो वै शूद्राद्वैश्यस्त्रियां पुनः ॥ १५०९ ॥
4.1509 · p. 239
अनुष्टुप्
क्षत्ता शूद्रात् प्रविज्ञेयो जातो वै क्षत्रियस्त्रियाम् ।चण्डालः कथ्यते शूद्राद् जातो वै ब्राह्मणस्त्रियाम् ॥ १५१० ॥
4.1510 · p. 240
अनुष्टुप्
मागधः क्षत्रियायां वै वैश्याज्जातो हि मन्यते ।पुनः वैदेहको वैश्याद् द्विजस्त्रियां हि कथ्यते ॥ १५११ ॥
4.1511 · p. 240
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्त्रि (wrong syllable)
सूतस्तु क्षत्रियाज्जातः द्विजस्त्रियां हि मन्यते ।इति च द्वादश भेदाः कथ्यन्ते शूद्रकस्य वै ॥ १५१२ ॥
4.1512 · p. 240
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्त्रि (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 श (wrong syllable)
* शिल्पिनामानि *
शिल्पिनां समुदायोऽपि श्रेणिश्च मन्यते बुधैः ।
4.1447 · p. 240
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
* शिल्पनामानि *
शिल्पं कला व विज्ञानं नाम शिल्पस्य कथ्यते ॥ १५१४ ॥
4.1514 · p. 240
अनुष्टुप्metre not read in every line
* मालाकारनामानि *
मालाकारो मालिकश्च पुष्पाजीवोऽपि मन्यते ।
4.1449 · p. 240
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 म (wrong syllable)
* पुष्पलावीनाम *
* कल्यपालनामानि *
वारिवासः सुराजीवी कल्यपालश्च शौण्डिकः ।तथा पानवणिक् मण्ढहारकश्चाऽऽसुतीबलः ॥ १५१६ ॥
4.1516 · p. 241
अनुष्टुप्
कलालस्येति नामानि प्रोक्तान्यथ ध्वजो ध्वजी ।
4.1452 · p. 241
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्य (wrong syllable)
* मदिरानामानि *
सुरा स्वादुरसा शुण्डा परिस्त्रुत् च परिस्रुता ॥ १५१७ ॥
4.1517 · p. 241
अनुष्टुप्metre not read in every line
देवसृष्टा प्रसन्ना च गन्धोत्तमा परिप्लुता ।मार्द्वीकं मदिरा मद्यं मदिष्ठा मदनाऽब्धिजा ॥ १५१८ ॥
4.1518 · p. 241
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त्त (wrong syllable)
कल्यं कश्यं च माध्वीकं कापिशं कापिशायनम् ।कादम्बरी वारुणी हाला हारहूरं हलिप्रिया ॥ १५१९ ॥
4.1519 · p. 241
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
इरा मधु च मन्यन्ते मद्यनामानि वै पुनः ।मध्वासवो माधवको मधुमिश्रसुरा भवेत् ॥ १५२० ॥
4.1520 · p. 241
अनुष्टुप्
मीरादेशसमुत्पन्ना मैरेयः शीधुरासवः ।जगलो मेदकश्चैव मद्यपङ्कः सुराभिदः ॥ १५२१ ॥
4.1521 · p. 241
अनुष्टुप्
किण्वं कण्वं मद्यबीजं नग्नहुश्चापि नग्नहूः ।मद्यनिर्माणहेतूनां बीजानां कथने भवेत् ॥ १५२२ ॥
4.1522 · p. 241
अनुष्टुप्
आसवोऽभिषवो मद्यसन्धानमाऽऽसुतिश्च वै ।अर्कसम्पादनैः कार्यैः मद्यनिर्माणिका क्रिया ॥ १५२३ ॥
4.1523 · p. 242
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
मन्यते मद्यमण्डश्च कारोत्तमस्तथैव च ।मद्यस्य स्वच्छभागो वै पुनः मद्यतरी भवेत् ॥ १५२४ ॥
4.1524 · p. 242
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त्त (wrong syllable)
* मद्यपात्रनामानि *
अनुतर्षश्च गल्वर्कः चषकश्चानुतर्षणम् ।कथ्यते सरकश्चेति मद्यपानस्य पात्रकम् ॥ १५२५ ॥
4.1525 · p. 242
अनुष्टुप्
मद्यपानमपि प्रोक्तं सरकश्चानुतर्षणम् ।शूण्डा पानमदस्थानं मद्यपानस्थलं भवेत् ॥ १५२६ ॥
4.1526 · p. 242
अनुष्टुप्
मधुक्रमाः मधुवराः मद्यपानस्य पद्धतिः ।सहपानं सपीतिश्च सहपानक्रियाविधौ ॥ १५२७ ॥
4.1527 · p. 242
अनुष्टुप्
आपानं पानगोष्ठिका समूहमद्यपस्थलम् ।उपदंशोऽवदंशश्च चक्षणं मद्यपाशनम् ॥ १५२८ ॥
4.1528 · p. 242
अनुष्टुप्metre not read in every line
भुङ्क्ते मदिरया सार्द्धं तस्मिन् खाद्ये च मन्यते ।
4.1465 · p. 242
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ध (wrong syllable)
* स्वर्णकारनामानि *
स्वर्णकारः कलादश्च नाडिंधमश्च मुष्टिकः ॥ १५२९ ॥
4.1529 · p. 242
अनुष्टुप्metre not read in every line
एतन्नामानि मन्यन्ते स्वर्णकारस्य साक्षरैः ।तैजसावर्त्तनी मूषा मूषायाः नाम वर्तते ॥ १५३० ॥
4.1530 · p. 242
अनुष्टुप्
चर्मप्रसेविका भस्त्रा प्रोक्तश्चर्मप्रसेवकः ।आस्फोटनी वेधनिका मौक्तिकछेदशस्त्रकम् ॥ १५३१ ॥
4.1531 · p. 243
अनुष्टुप्
निकषस्तु कषः शाणः कषपाषाण उच्यते ।कङ्कमुखश्च संदंशः संदंशस्य हि कथ्यते ॥ १५३२ ॥
4.1532 · p. 243
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 मु (wrong syllable)
* मणिकारनाम *
प्रोक्तं नाम मणिकारो वैकटिकोऽपि कथ्यते ॥ १५३३ ॥
4.1533 · p. 243
अनुष्टुप्metre not read in every line
* शौल्विकनाम *
* शाङ्खिकनाम *
* सौचिकनाम *
* कर्त्तरीनामानि *
वस्त्रादिकर्त्तनं कर्तुं शक्तं लौहकृतं भवेत् ।
4.1476 · p. 243
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 व (wrong syllable)
* सूचीनामानि *
सूची सूचिश्च सेवनी वस्त्रं येन च सीव्यति ॥ १५३६ ॥
4.1536 · p. 244
अनुष्टुप्metre not read in every line
* सूचिसूत्रनाम *
पिप्पलकं सूचिसूत्रं सूचिसूत्रस्य नाम वै ।
4.1478 · p. 244
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ल (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 न (wrong syllable)
* कर्त्तनसाधननाम *
* पिञ्जननामानि *
तुलस्फोटनकार्मुकं विहननं च पिञ्जनम् ।एतन्नामानि कथ्यन्ते यन्त्रके पिञ्जनस्य वै ॥ १५३८ ॥
4.1538 · p. 244
अनुष्टुप्metre not read in every line
* सीवननामानि *
* स्यूतनाम *
* तन्तुवायनामानि *
तन्तुवायः कुविन्दश्च तन्त्रवायोऽपि मन्यते ।त्रसरः सूत्रवेष्टनं वानस्य साधनं भवेत् ॥ १५४० ॥
4.1540 · p. 244
अनुष्टुप्metre not read in every line
व्यूतिर्वाणिस्तथा वानं चेति वानस्य कथ्यते ।वानदण्डो वापदण्डो वेमो वेमा च मन्यते ॥ १५४१ ॥
4.1541 · p. 245
अनुष्टुप्
सूत्राणि तन्तवश्चैव सूत्रसंज्ञाद्वयं भवेत् ।
4.1485 · p. 245
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 व (wrong syllable)
* रजकनामानि *
निर्णेजकश्च धावको रजको वस्त्रशुद्धिकृत् ॥ १५४२ ॥
4.1542 · p. 245
अनुष्टुप्metre not read in every line
* चर्मकारनामानि *
* पादुकानामानि *
पादरथी च पन्नद्धा पादुका पादरक्षणम् ।पेशी प्राणहिता पादूः पदायता पदायिका ॥ १५४४ ॥
4.1544 · p. 245
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 य (wrong syllable)
पादत्राणं च कथ्यन्ते नामानि पादजङ्घु च ।
4.1490 · p. 245
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नि (wrong syllable); pāda 4, syllable 2 नुप (syllable split)
* पादुकाविशेषनाम *
* वरत्रानामानि *
* आरानामानि *
* कुम्भकारनामानि *
दण्डभृत् कुम्भकारश्च कुलालश्चक्रजीवकः ॥ १५४७ ॥
4.1547 · p. 246
अनुष्टुप्metre not read in every line
* शस्त्रघर्षकनामानि *
शस्त्रमार्जो भ्रमासक्तः शाणाजीवोऽसिधावकः ।
4.1496 · p. 246
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 तु (wrong syllable)
* तैलिकनामानि *
चाक्रिकस्तैलिकस्तैली तिलंतुदश्च धूसरः ॥ १५४८ ॥
4.1548 · p. 246
अनुष्टुप्metre not read in every line
* खलनाम *
पिण्याकश्च खलो नाम तिलादिनामसारभाक् ।
4.1498 · p. 246
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)
* रथकारनामानि *
रथकृत् रथकारश्च तक्षा त्वष्टा च वर्द्धकिः ॥ १५४९ ॥
4.1549 · p. 246
अनुष्टुप्metre not read in every line
काष्ठतट् रथपतिश्चेति सर्वनामानि वर्द्धकेः ।ग्रामतक्षः पुनर्नाम ग्रामायत्तो हि मन्यते ॥ १५५० ॥
4.1550 · p. 246
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
कथ्यते कौटतक्षोऽपि स्वतन्त्रो वर्द्धकिः पुनः ।
4.1501 · p. 247
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 न (wrong syllable)
* वासीनामानि *
तक्षणी वृक्षभिद्वासी तस्यास्त्रं येन छिद्यते ॥ १५५१ ॥
4.1551 · p. 247
अनुष्टुप्metre not read in every line
* क्रकचनाम *
क्रकचं करपत्रकं काष्ठादेस्तु विदारके ।
4.1503 · p. 247
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 त्र (wrong syllable)
* उद्घननाम *
निक्षिप्य तक्ष्यते काष्ठं यत्र काष्ठे स उद्घनः ॥ १५५२ ॥
4.1552 · p. 247
अनुष्टुप्metre not read in every line
* वृक्षादननाम *
* टङ्कनाम *
* लोहकारनामानि *
कर्मारो लोहकारश्च व्योकारो लोहकर्मकृत् ।
4.1507 · p. 247
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 मऽ (wrong syllable)
* अयोधननाम *
* व्रश्चननाम *
* तूलिकानामानि *
* कान्दविकनाम *
कथ्यते भक्ष्यकारो हि कान्दविको बुधैर्जनैः ।
4.1511 · p. 248
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable)
* कन्दुनाम *
* चित्रकारनामानि *
तौलिकिको रङ्गाजीवश्चित्रकारः चित्रकृत् ।नामान्येतानि कथ्यन्ते चित्रकारस्य कोविदैः ॥ १५५७ ॥
4.1557 · p. 248
अनुष्टुप्metre not read in every line
* कूचिकानाम *
कूचिका तूलिका चैवं चित्रकारस्य साधनम् ।
4.1514 · p. 248
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्य (wrong syllable)
* चित्रनाम *
आलेख्यं चापि चित्रं वै चित्रस्य नाम मन्यते ॥ १५५८ ॥
4.1558 · p. 248
अनुष्टुप्metre not read in every line
* लेपकनामानि *
* पुस्तनाम *
* नापितनामानि *
नापितोऽन्तावसायी च भण्डिवाहश्च भाण्डिकः ।भण्डिवाही दिवाकीर्तिः ग्रामणीश्चण्डिलः पुनः ॥ १५६० ॥
4.1560 · p. 249
अनुष्टुप्
क्षुरी च क्षुरमर्दी च क्षौरिको मुण्डकस्तथा ।नामान्येतानि कथ्यन्ते नापितस्य हि पण्डितैः ॥ १५६१ ॥
4.1561 · p. 249
अनुष्टुप्
* मुण्डननामानि *
मुण्डनं वपनं क्षौरं भद्राकरणमित्यपि ।परिवापणं संप्रोक्तं केशच्छेदनकर्म्मणि ॥ १५६२ ॥
4.1562 · p. 249
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 णं (wrong syllable)
* नाराचीनाम *
* देवलनाम *
* मार्दङ्गिकनाम *
* वैणिकनाम *
वीणायाः वादकः प्रोक्तो वीणावादश्च वैणिकः ॥ १५६४ ॥
4.1564 · p. 250
अनुष्टुप्metre not read in every line
* वांशिकनामानि *
वैणविकश्च वेणुध्मो वांशिको वेणुवादकः ।
4.1525 · p. 250
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 वि (wrong syllable)
* पाणिवादकनाम *
तालं ददाति हस्ताभ्यां पाणिघः पाणिवादकः ॥ १५६५ ॥
4.1565 · p. 250
अनुष्टुप्metre not read in every line
* इन्द्रजालिकनाम *
* मायानाम *
* इन्द्रजालनामानि *
इन्द्रजालं तथा जालं कुहकं कुहुकं पुनः ।कुसृतिश्चेति नामानि कथ्यन्ते कुहुकस्य वै ॥ १५६७ ॥
4.1567 · p. 250
अनुष्टुप्
* कौतुकनामानि *
कौतूहलं च कौतुकं कुतुकञ्च कुतूहलम् ।विनोदश्चेति नामानि कथ्यन्ते कौतुकस्य वै ॥ १५६८ ॥
4.1568 · p. 251
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 तु (wrong syllable)
* व्याधनामानि *
व्याधो मृगवधाजीवी मृगयुर्लुब्धकः पुनः ।नामान्येतानि चत्वारि मन्यन्ते लुब्धकस्य वै ॥ १५६९ ॥
4.1569 · p. 251
अनुष्टुप्
* पापर्द्धिनामानि *
आच्छोदनं तथाऽऽखेटो मृगव्यं मृगया पुनः ।पापर्द्धिश्चेति नामानि कथ्यन्ते पण्डितैर्जनैः ॥ १५७० ॥
4.1570 · p. 251
अनुष्टुप्
* जालिकनाम *
* मृगजालिकानाम *
* रज्जुनामानि *
गुणो रज्जुस्तथा शुम्बं शुल्वं वटारको वटी ।तन्त्री तन्त्रिश्च नामानि मन्यन्ते रज्जुवस्तुनः ॥ १५७२ ॥
4.1572 · p. 251
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
* कैवर्त्तनामानि *
* मत्स्यवेधननामानि *
* मत्स्यजालनाम *
* मत्स्यबन्धनीनाम *
* शाकुनिकनाम *
पक्षिणां घातकः प्रोक्तः शाकुनिको जीवान्तकः ॥ १५७५ ॥
4.1575 · p. 252
अनुष्टुप्metre not read in every line
* मांसिकनामानि *
कौटिकः खट्टिकश्चैव वैतंसिकश्च मांसिकः ।सौनिकश्चेति नामानि मन्यन्ते मांसिकस्य वै ॥ १५७६ ॥
4.1576 · p. 252
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 सि (wrong syllable)
सूना पशुवधस्थानं पशुबन्धनसाधनम् ।वीतंसश्च वितंसो वै कथ्यते विबुधैरिह ॥ १५७७ ॥
4.1577 · p. 252
अनुष्टुप्
* पाशनाम *
* अवटनाम*
* कूटयन्त्रनाम *
उन्माथः कूटयन्त्रं च पाशयन्त्रं पुनः खलु ।नामान्येतानि कथ्यन्ते पश्वादेर्ग्रहणे सदा ॥ १५७९ ॥
4.1579 · p. 253
अनुष्टुप्
* नीचनामानि *
इतरः पामरो नीचः प्राकृतश्च पृथग्जनः ।विवर्णो बर्बरश्चेति नामानि विलसन्ति वै ॥ १५८० ॥
4.1580 · p. 253
अनुष्टुप्
* चण्डालनामानि *
चण्डालश्चैव चाण्डालः श्वपचः पुक्कसः प्लवः ।पुष्कसो बुक्कसश्चापि निषादश्च जनङ्गमः ॥ १५८१ ॥
4.1581 · p. 253
अनुष्टुप्
मातङ्गोऽन्तावसायी वै दिवाकीर्तिः पुनः किल ।अन्तेवासीति नामानि मन्यन्ते पण्डितैर्जनैः ॥ १५८२ ॥
4.1582 · p. 253
अनुष्टुप्
डोम्बश्च श्वपचो नाम डोम्बजाते हि कथ्यते ।बुक्कसो मृतपः प्रोक्तः श्मशानकार्यकारकः ॥ १५८३ ॥
4.1583 · p. 253
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
* म्लेच्छजातिनामानि *
मालाः भिल्लाः पुलिन्दाश्च किराताः वकटाः भटाः ।शबराः नाहलाः निष्ट्याश्चेत्युक्ता म्लेच्छजातयः ॥ १५८४ ॥
4.1584 · p. 254
अनुष्टुप्