नापित
nāpitaपुं · masc.In 19 kośas: 19 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 22 as a meaning of another word.
पुस्तं लेप्यादिकर्म स्यान्नापितश्चण्डिलः क्षुरी ॥ ९२२ ॥क्षुरमर्दी दिवाकीर्तिर्मुण्डकोऽन्तावसाय्यपि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्रा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नापिते ग्रामणीभण्डिवाहक्षौरिकभाण्डिकाः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुरी मुण्डी दिवाकीर्तिनापितान्तावसायिनः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुरमर्दी दिवाकीर्तिश्चण्डिलो नापितः स्मृतः ।मालाकारस्तु विज्ञेयो मालिकः प्रातिहारिकः ॥ ५८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ग्रामतक्षोऽथ स्वच्छन्दे कौटतक्षोऽथ नापितः ।वात्सीपुत्रो दिवाकीर्त्तिर्मुण्डकोन्तावसाय्यपि ॥ २० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
दिवाकीर्तिपितश्च क्षुरो नापितशस्त्रकम् ।वपनं मुण्डनं क्षौरं तथैव परिवापणम् ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आस्फोटनी वेधनिका भ्रमा कुण्डलयन्त्रकम् ।चण्डिलः क्षुरमर्दी स्यान्नापितोऽन्तवसाय्यपि ॥ २४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लेप्यकृत्पलगण्डोऽसौ पुस्तं लेप्यादिकं मतम् ।दिवाकीर्तिः क्षुरी मुण्डकश्च नापितचण्डिलौ ॥ ४३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्ते(न्ता?)वसायी नापितको नापितोऽपि च दृश्यते ।निर्णेजकस्तु रजके तत्र धीमान्विशेषकः ॥ ५७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रथकारः काष्ठतक्षस्तष्टाऽक्षारुवार्द्धकी ।अन्तवासी क्षुरमुण्डी नापितो बालकर्त्तकः ॥ ७० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (syllables merged); pāda 3, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
क्षुरमर्दी दिवाकीर्तिर्नापितोऽन्तावसाय्यपि ।मुण्डनं भद्राकरणं वपनं परिवापनम् ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्रा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नापितोऽन्तावसायी च भण्डिवाहश्च भाण्डिकः ।भण्डिवाही दिवाकीर्तिः ग्रामणीश्चण्डिलः पुनः ॥ १५६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ग्रामाधीने ग्रामतक्षः कौटतक्षोऽनधीनके ।नापितः स्यात् क्षुरी मुण्डी छत्री वात्सीसुतोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भक्ष्यकारो भक्षकार आदितालव्य-दन्त्यभृत् ।श्वेदनिका श्वेदनश्च कन्दौ स्यान्नापिते क्षुरी ॥ ३४६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
क्षत्रियायां तु शूद्रेण जनितः पारधेनुकः ।ब्राह्मण्यां नापितोऽम्बष्ठाद्रजकः पारधेनुकात् ॥ १५१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्रियायां तु माहिष्याजातौ चार्मिकसूचिकौ ।मागधात् खनकोऽम्बष्ठाज्जातो यो नापितश्च सः ॥ १५१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नापितः क्षौर(रि?)को वप्ता चण्डिलान्तावसायिनौ ।ग्रामणीश्च दिवाकीर्तिः क्षुरो वपनशस्त्रकम् ॥ १५२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चर्मरुः कुरटः पादुकृत्कलादस्तु गौञ्जिकः ।नाडिन्धमः स्वर्णकारो वात्सीपुत्रस्तु नापितः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चण्डिलः क्षुरमर्दी स्यान्नापितोऽन्तावसाय्यपि ।क्षुरोऽस्य वपनं शस्त्रं कर्त्त्रिका कर्त्तनी कृवी ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नापितस्तु द्वयोर्विप्रवैश्याजे व्यभिचारतः ।मर्त्यजात्यन्तरेऽम्बष्ठाज्जाते राज्ञ्यां च नप् पुनः ॥ १०१७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमर्त्यजात्यन्तर
नापित as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् ग्रामणीग्रामणीर्नापिते पुंसि श्रेष्ठे ग्रामाधिपे त्रिषु ॥ ४९ ॥ Amarakośa 3.3.49
- धरणिकोश ग्रामणीग्रामणीश्च प्रधाने स्यात्पतिनापितभोगिषु । सिङ्घाणं काचपात्रे स्याल्लोहनासिकयोरपि ॥ Dharaṇikośa 14.2.12
- धरणिकोश दिवाकीर्तिनन्द्यावर्तः पुमान्वेश्मप्रभेदे तगरद्रुमे । दिवाकीर्तिस्तु चाण्डाले दिवाकीर्तिस्तु नापितः ॥ Dharaṇikośa 15.2.76
- धरणिकोश अन्तावसायिन्अन्तावसायिनौ सद्भिः स्मृतौ चाण्डालनापितौ । जायानुजीविनौ चैव ख्यातौ बककृशाश्विनौ ॥ Dharaṇikośa 19.2.99
- कोषकल्पतरु दिवाकीर्तिचण्डालघूकनापितपर्यायः स्याद्दिवाकीर्तिः । शतधृतिरिन्द्रे च विधौ यागे त्विन्दौ सुधासूतिः ॥ ७४ ॥ Koṣakalpataru 6.17.74
- कोषकल्पतरु भोगिन्अहौ तुरंगेऽप्यथ राज्ञि भोगी स्यान्नापिते ग्रामपुरस्कृतेऽहौ । स्त्रियां तु हित्वा महिषीं नृपस्य दारेषु राजा तु नृपे सुधांशौ ॥ ८३ ॥ Koṣakalpataru 6.21.83
- कोषकल्पतरु चन्द्रिलजम्भदैवतभिदोश्च जम्भलः श्यालके परकवित्वहारके । कुम्भिलो भवति तस्करे मखे चन्द्रिलः स्मररिपौ च नापिते ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 6.28.25
- नानार्थार्णवसंक्षेप अलुमतद्यथा भोजनस्थान इत्यथ स्यात् प्रसाधने । अलुमोऽग्नौ नापितेऽथो अञ्जलिः करसम्पुटे ॥ ७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.7
- नानार्थार्णवसंक्षेप ग्रामणीगायत्रीसंज्ञकच्छन्दो ग्रामणीस्तु पुमानयम् । नापिते भोगितेऽप्याह रभसस्त्रिस्तु नायके ॥ ६७५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.675
- नानार्थार्णवसंक्षेप चण्डिलचण्डिलस्तुः पुमान् शाकविशेषे वास्तुकाह्वये । नापितेऽथ शुनि द्वे स्यात् कोपने तु त्रिषु स्मृतः ॥ ७१४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.714
- नानार्थार्णवसंक्षेप दिवाकीर्तिचण्डाले नापिते चापि दिवाकीर्त्तिर्द्वयोर्मतः । अत्रापि पूर्ववत् सादि दीर्घवृन्तस्तु पुंस्ययम् ॥ २७६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.276
- नानार्थार्णवसंक्षेप अन्तावसायिन्द्वयोर्निषाद्यां चण्डालाज्जाते जात्यन्तरे नृणाम् । सिंहस्तु नापिते प्राह चण्डाले प्राह शाश्वतः ॥ २३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.23
- परमानन्दीयनाममाला दिवाकीर्तिदेवसेनामरेशस्य पुत्री सेनापि कथ्यते । दिवाकीर्तिस्तु चण्डाले नापिते शिबरान्तरे ॥ २४८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.248
- शब्दरत्नावली ग्रामणीस्यात्करादरयो राजभागधेये न च द्वयोः । ग्रामणीर्नापिताध्यक्षप्रधानभोगिकेषु ना । ग्रामीणा नीलिकौषध्यां ग्रामोद्भूते तु वाच्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.33
- शब्दरत्नावली दिवाकीर्तिदिवाभीत उलूके स्यात्कुम्भिले कुमुदाकरे । दिवाकीर्तिः पुमानेव नापितान्तावसायिनोः ॥ द्वीपवती भूमिनदयोः पुंसि सिन्धौ नदेऽपि च । स्याद्धूमकेतुर्ज्वलेने तथा चोत्पातशेषके ॥ नन्द्यावर्त्तश्च नगरे गृहभेदे च पुंस्ययम् । नदीकान्तः सिन्धुवारे हिज्जले च सरित्पतौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.163
- शब्दरत्नावली अन्तावसायिन्अन्तावसायी मुनिभिन्नापितश्वपचेषु ना । कलानुनादी भ्रमरे कलविङ्के कपिजले ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.140
- शब्दरत्नाकर ग्रामणीखनको मूषिके कोले ग्रामणीर्नापितेऽपि च । गृहिणी देहली जाया काञ्चिकं गृहकारिका ॥ २०८४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2084
- शब्दरत्नाकर अन्तेवासिन्अपवादौ तु निन्दाज्ञे गुह्यगूढाववस्करौ । अन्तेवासी तु चण्डाले शिष्यनापितयोरपि ॥ २२०० ॥ Śabdaratnākara 4.1.2200
- शब्दरत्नाकर दिवाकीर्तिदिवाकीर्तिस्तु चण्डाले नापितेऽथ धनंजयः । फल्गुनेऽग्नौ पशुपतिः शंकरे जातवेदसि ॥ २२११ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2211
- त्रिकाण्डशेष अन्तावसायिन्विनीते विप्रभेदे चाऽनूचानोऽर्थी विवाद्यपि । अन्तावसायी चाण्डाले मुनिभेदे च नापिते ॥ २२७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.227
- वैजयन्ती ग्रामणीग्रामणीः स्वामिनि श्रेष्ठे ग्रामेशे नापिते तु ना । गोमुखोऽस्त्री वाद्यभेदे नक्रे नाले वने नपुम् ॥ ३६ ॥ Vaijayantī 7.5.36
- वैजयन्ती दिवाकीर्तिदिवाभीतो दिवाकीर्ती पुनश्चण्डालनापितौ । दर्दुरीकोऽनले वाद्ये पार्थाग्नीन्द्रा धनञ्जयाः ॥ २४ ॥ Vaijayantī 8.1.24