जीवन्तिका

jīvantikāस्त्री · fem.

In 6 kośas: 6 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.128

वन्दा वृक्षादनी वृक्षरुहा जीवन्तिकेत्यपि ।

अनुष्टुप्

वन्दास्त्री वृक्षादनीस्त्री वृक्षरुहास्त्री जीवन्तिकास्त्री

genderस्त्रीfem.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.129

वत्सादनी छिन्नरुहा गुडूची तन्त्रिकामृता ॥ ८२ ॥जीवन्तिका सोमवल्ली विशल्या मधुपर्ण्यपि ।

अनुष्टुप्

वत्सादनीस्त्री छिन्नरुहास्त्री गुडूचीस्त्री तन्त्रिकास्त्री अमृतास्त्री जीवन्तिकास्त्री सोमवल्लीस्त्री विशल्यास्त्री मधुपर्णीस्त्री

genderस्त्रीfem.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.63 · p. 9

नाको जीवन्तिका माला चावरोधः फलोदयः ।नभो गुलूची दुर्वारा दूर्वा चिन्तितकामदा ॥ ६३ ॥

अनुष्टुप्

नाकपुं जीवन्तिकास्त्री मालास्त्री अवरोधपुं फलोदयपुं नभस्क्ली गुलूचीस्त्री दुर्वारास्त्री दूर्वास्त्री चिन्तितकामदास्त्री

genderस्त्रीfem.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2078 · p. 344

गडूची गडुची छिन्नरुहा जीवन्तिका पुनः ॥ २०७८ ॥

अनुष्टुप्

गडूचीस्त्री गडुचीस्त्री छिन्नरुहास्त्री जीवन्तिकास्त्री

genderस्त्रीfem.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.158 · p. 69

वृक्षादनी वृक्षवहा वन्दा जीवन्तिकापि च ।शेखरी वन्दका सेव्या वन्दाका परवासिका ॥

अनुष्टुप्

वृक्षादनीस्त्री वृक्षवहास्त्री वन्दास्त्री जीवन्तिकास्त्री शेखरीस्त्री वन्दकास्त्री सेव्यास्त्री वन्दाकास्त्री परवासिकास्त्री

genderस्त्रीfem.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.160 · p. 69

जीवन्तिकामृतलता विशल्या गुडूचीत्यपि ।मूर्वा मधुरसा देवी तेजनी मोरटा स्रवा ।पौलुपर्णी मधुश्रेणी मूर्वी मूर्वासमाह्वये ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

जीवन्तिकास्त्री अमृतलतास्त्री विशल्यास्त्री गुडूचीस्त्री मूर्वास्त्री मधुरसास्त्री देवीस्त्री तेजनीस्त्री मोरटास्त्री स्रवास्त्री पौलुपर्णीस्त्री मधुश्रेणीस्त्री मूर्वीस्त्री

genderस्त्रीfem.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.61 · p. 158

जीवन्तिका गुडूची-वन्दाजीवाख्यशाकेषु ।स्याद्वृह[260a]तिका च भिक्षौवसन[वि]भेदे बुधैः कथिता ॥ ६१ ॥

metre not recognised

meaningsगुडूची वन्दा जीवशाक

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.172 · p. 187

बहुच्छिद्रे जर्जरीकं वाच्यलिङ्गं जरातुरे ।वन्दागुडुचीजीवाख्यशाके जीवन्तिका भवेत् ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 ची (wrong syllable)

meaningsवन्दा गुडुची जीवाख्यशाक

जीवन्तिका as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश जीवाजीवा तु जीवितं जीवं जीवौ कर्णबृहस्पती । जीवो वृक्षप्रभेदः स्याज्जीवा जीवन्तिकौषधी ॥ Dharaṇikośa 28.3.7
कोषकल्पतरु जीवनीक्लीबे तु वृत्तौ सलिलेऽथ मेदा स्याज्जीवनाह्वा किल जीवनी तु । जीवन्तिका देवनमन्तिमे स्यात् क्रीडाजिगीषाव्यवहारवाचि ॥ ४५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.45
कोषकल्पतरु कुल्यजीवन्तिकायामथ मूल्यमाहुः वस्ने भृतौ चाथ विलेपभित्त्योः । कुड्यं च धान्यं तु किलाल्लकायां ( ? ) व्रीहौ सुपुण्ये तु परत्र धन्यः ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.32
शब्दरत्नावली कुल्यापुंसि क्लीबन्तु कायं स्यान्मनुष्यतीर्थभिद्यपि । क्रिया कर्मणि पूजायामारम्भे सम्प्रधारणे ॥ उपाये निष्कृतौ शौचे चेष्टायामपि च स्त्रियाम् । कुड्यं विलेपने भित्तौ क्लीबं कौतुहलेऽपि च ॥ कुल्यं सूर्पे कीकशे स्यादामिषे द्रोणभिद्यपि । कुल्या जीवन्तिकौषध्यां प्रणाल्यां सरिति स्त्रियाम् ॥ अमात्ये पुंसि च कुलीद्भवे कुलहिते त्रिषु । कृत्या कर्मणि देवे स्त्री विद्विष्टकार्ययोस्त्रिषु ॥ गयो ना पशुराजर्षिभेदे तीर्थे पुनः स्त्रियाम् । गव्या गोसंहतौ क्लीबं रागद्रव्ये धनुर्गुणे ॥ गोदुग्धादिगोहितयोस्त्रिषु गव्यं निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.11
शब्दरत्नावली वृषाकपायीत्रिषु प्रवचनीयञ्च प्रवक्तरि च वाच्यके । वृषाकपायी गौरीश्रीवरीजीवन्तिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.60