कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

All kośas › Amarakośa

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa

2,373 verses · 12,470 words tagged · 1,463 marked doubtful (dashed)

द्वितीयं काण्डम् · वनौषधिवर्गः (2/3)

उन्मत्तः कितवो धूर्तो धत्तूरः कनकाह्वयः ॥ ७७ ॥मातुलो मदनश्चास्य फले मातुलपुत्रकः ।
2.4.121
अनुष्टुप्
फलपूरो बीजपूरो रुचको मातुलुङ्गके ॥ ७८ ॥
2.4.78
अनुष्टुप्
समीरणो मरुबकः प्रस्थपुष्पः फणिज्जकः ।जम्बीरोऽप्यथ पर्णासे कठिञ्जरकुठेरकौ ॥ ७९ ॥
2.4.79
अनुष्टुप्
सितेऽर्जकोऽत्र पाठी तु चित्रको वह्निसंज्ञकः ।
2.4.124
अनुष्टुप्
अर्काह्ववसुकास्फोटगणरूपविकीरणाः ॥ ८० ॥
2.4.80
अनुष्टुप्
मन्दारश्चार्कपर्णोऽत्र शुक्लेऽलर्कप्रतापसौ ।
2.4.126
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
शिवमल्ली पाशुपत एकाष्ठीलो बुको वसुः ॥ ८१ ॥
2.4.81
अनुष्टुप्metre not read in every line
वन्दा वृक्षादनी वृक्षरुहा जीवन्तिकेत्यपि ।
2.4.128
अनुष्टुप्
वत्सादनी छिन्नरुहा गुडूची तन्त्रिकामृता ॥ ८२ ॥जीवन्तिका सोमवल्ली विशल्या मधुपर्ण्यपि ।
2.4.129
अनुष्टुप्
मूर्वा देवी मधुरसा मोरटा तेजनी स्रवा ॥ ८३ ॥मधूलिका मधुश्रेणी गोकर्णी पीलुपर्ण्यपि ।
2.4.130
अनुष्टुप्
पाटाम्बष्टा विद्धकर्णी स्थापनी श्रेयसी रसा ॥ ८४ ॥एकाष्ठीला पापचेली प्राचीना वनतिक्तिका ।
2.4.131
अनुष्टुप्
कटुः कटम्भराशोकरोहिणी कटुरोहिणी ॥ ८५ ॥मत्स्यपित्ता कृष्णभेदी चक्राङ्गी शकुलादनी ।
2.4.132
अनुष्टुप्
आत्मगुप्ताजहाव्यण्डा कण्डुरा प्रावृषायणी ॥ ८६ ॥ऋष्यप्रोक्ता शूकशिम्बिः कपिकच्छुश्च मर्कटी ।
2.4.133
अनुष्टुप्
चित्रोपचित्रा न्यग्रोधी द्रवन्ती शम्बरी वृषा ॥ ८७ ॥प्रत्यक्श्रेणी सुतश्रेणी रण्डा मूषिकपर्ण्यपि ।
2.4.134
अनुष्टुप्
अपामार्गः शैखरिको धामार्गवमयूरकौ ॥ ८८ ॥प्रत्यक्पर्णी केशपर्णी किणिही खरमञ्जरी ।
2.4.135
अनुष्टुप्
हञ्जिका ब्राम्हणी पद्मा भर्गी ब्राह्मणयष्टिका ॥ ८९ ॥अङ्गारवल्ली बालेयशाकबर्बरवर्धकाः ।
2.4.136
अनुष्टुप्म्ह (ह्म?): ब्राम्हणी
मञ्जिष्टा विकसा जिङ्गी समङ्गा कालमेषिका ॥ ९० ॥मण्डूकपर्णी भण्डीरी भण्डी योजनवल्ल्यपि ।
2.4.137
अनुष्टुप्
यासो यवासो दुःस्पर्शो धन्वयासः कुनाशकः ॥ ९१ ॥रोदनी कच्छुरानन्ता समुद्रान्ता दुरालभा ।
2.4.138
अनुष्टुप्
पृश्निपर्णी पृथक्पर्णी चित्रपर्ण्यङ्घ्रिवल्लिका ॥ ९२ ॥क्रोष्टुविन्ना सिंहपुच्छी कलशिर्धावनिर्गुहा ।
2.4.139
अनुष्टुप्
निदिग्धिका स्पृशी व्याघ्री बृहती कण्टकारिका ॥ ९३ ॥प्रचोदनी कुली क्षुद्रा दुःस्पर्शा राष्ट्रिकेत्यपि ।
2.4.140
अनुष्टुप्
अवल्गुजः सोमराजी सुवल्लिः सोमवल्लिका ॥ ९५ ॥कालमेषी कृष्णफली बाकुची पूतिफल्यपि ।
2.4.142
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 कृ (wrong syllable)
कृष्णोपकुल्या वैदेही मागधी चपला कणा ॥ ९६ ॥उषणा पिप्पली शौण्डी कोलाथ करिपिप्पली ।कपिवल्ली कोलवल्ली श्रेयसी वशिरः पुमान् ॥ ९७ ॥
2.4.97
अनुष्टुप्metre not read in every line
चव्यं तु चविका काकचिञ्चीगुञ्जे तु कृष्णला ।
2.4.144
अनुष्टुप्
पलङ्कषा त्विक्षुगन्धा श्वदंष्ट्रा स्वादुकण्टकः ॥ ९८ ॥
2.4.98
अनुष्टुप्
गोकण्टको गोक्षुरको वनशृङ्गाट इत्यपि ।विश्वा विषा प्रतिविषातिविषोपविषारुणा ॥ ९९ ॥शृङ्गी महौषधं चाथ क्षीरावी दुग्धिका समे ।
2.4.146
अनुष्टुप्
शतमूली बहुसुताभीरूरिन्दीवरी वरी ॥ १०० ॥ऋष्यप्रोक्ताभीरुपत्रीनारायण्यः शतावरी ।अहेरुरथ पीतद्रुकालीयकहरिद्रवः ॥ १०१ ॥दार्वी पचम्पचा दारुहरिद्रा पर्जनीत्यपि ।
2.4.147
अनुष्टुप्
वचोग्रगन्धा षड्ग्रन्था गोलोमी शतपर्विका ॥ १०२ ॥
2.4.102
अनुष्टुप्
शुक्ला हैमवती वैद्यमातृसिंह्यौ तु वाशिका ।वृषोऽटरूषः सिंहास्यो वासको वाजिदन्तकः ॥ १०३ ॥
2.4.103
अनुष्टुप्
आस्फोटा गिरिकर्णी स्याद्विष्णुक्रान्तापराजिता ।
2.4.150
अनुष्टुप्
इक्षुगन्धा तु काण्डेक्षुकोकिलाक्षेक्षुरक्षुराः ॥ १०४ ॥
2.4.104
अनुष्टुप्
शालेयः स्याच्छीतशिवश्छत्रा मधुरिका मिसिः ।मिश्रेयाप्यथ सीहुण्डो वज्रः स्नुक्स्त्री स्नुही गुडा ॥ १०५ ॥समन्तदुग्धाथो वेल्लममोघा चित्रतण्डुला ।तण्डुलश्च कृमिघ्नश्च विडङ्गं पुन्नपुंसकम् ॥ १०६ ॥
2.4.106
अनुष्टुप्
बला वाट्यालका घण्टारवा तु शणपुष्पिका ।
2.4.153
अनुष्टुप्
मृद्वीका गोस्तनी द्राक्षा स्वाद्वी मधुरसेति च ॥ १०७ ॥
2.4.107
अनुष्टुप्
सर्वानुभूतिः सरला त्रिपुटा त्रिवृता त्रिवृत् ।त्रिभण्डी रोचनी श्यामापालिन्द्यौ तु सुषेणिका ॥ १०८ ॥काला मसूरविदलार्धचन्द्रा कालमेषिका ।
2.4.155
अनुष्टुप्
मधुकं क्लीतकं यष्टिमधुकं मधुयष्टिका ॥ १०९ ॥
2.4.109
अनुष्टुप्
विदारी क्षीरशुक्लेक्षुगन्धा क्रोष्टी च या सिता ।
2.4.157
अनुष्टुप्
अन्या क्षीरविदारी स्यान्महाश्वेतर्क्षगन्धिका ॥ ११० ॥
2.4.110
अनुष्टुप्
लाङ्गली शारदी तोयपिप्पली शकुलादनी ।
2.4.159
अनुष्टुप्
खराश्वा कारवी दीप्यो मयूरो लोचमस्तकः ॥ १११ ॥
2.4.111
अनुष्टुप्
गोपी श्यामा शारिवा स्यादनन्तोत्पलशारिवा ।
2.4.161
अनुष्टुप्
योग्यमृद्धिः सिद्धिलक्ष्म्यौ वृद्धेरप्याह्वया इमे ॥ ११२ ॥
2.4.112
अनुष्टुप्
कदली वारणबुसा रम्भा मोचांशुमत्फला ।काष्ठीला मुद्गपर्णी तु काकमुद्गा सहेत्यपि ॥ ११३ ॥
2.4.113
अनुष्टुप्
वार्ताकी हिङ्गुली सिंही भण्टाकी दुष्प्रधर्षिणी ।
2.4.164
अनुष्टुप्
नाकुली सुरसा रास्ना सुगन्धा गन्धनाकुली ॥ ११४ ॥नकुलेष्टा भुजङ्गाक्षी छत्राकी सुवहा च सा ।
2.4.165
अनुष्टुप्
विदारिगन्धांशुमती सालपर्णी स्थिरा ध्रुवा ॥ ११५ ॥
2.4.115
अनुष्टुप्
तुण्डिकेरी समुद्रान्ता कार्पासी बदरेति च ।
2.4.167
अनुष्टुप्
भारद्वाजी तु सा वन्या शृङ्गी तु ऋषभो वृषः ॥ ११६ ॥
2.4.116
अनुष्टुप्
गाङ्गेरुकी नागबला झषा ह्रस्वगवेधुका ।
2.4.169
अनुष्टुप्
धामार्गवो घोषकः स्यान्महाजाली स पीतकः ॥ ११७ ॥
2.4.117
अनुष्टुप्
ज्योत्स्नी पटोलिका जाली नादेयी भूमिजम्बुका ।
2.4.171
अनुष्टुप्
स्याल्लाङ्गलिक्यग्निशिखा काकाङ्गी काकनासिका ॥ ११८ ॥
2.4.118
अनुष्टुप्
गोधापदी तु सुवहा मुसली तालमूलिका ।
2.4.173
अनुष्टुप्
अजशृङ्गी विषाणी स्याद्गोजिह्वादार्विके समे ॥ ११९ ॥
2.4.119
अनुष्टुप्
ताम्बूलवल्ली तम्बूली नागवल्ल्यप्यथ द्विजा ।हरेणू रेणुका कौन्ती कपिला भस्मगन्धिनी ॥ १२० ॥
2.4.120
अनुष्टुप्
एलावालुकमैलेयं सुगन्धि हरिवालुकम् ।वालुकं चाथ पालङ्क्यां मुकुन्दः कुन्दकुन्दुरू ॥ १२१ ॥
2.4.121
अनुष्टुप्
बालं ह्रीबेरबर्हिष्ठोदीच्यं केशाम्बुनाम च ।
2.4.177
अनुष्टुप्
कालानुसार्यवृद्धाश्मपुष्पशीतशिवानि तु ॥ १२२ ॥
2.4.122
अनुष्टुप्
शैलेयं तालपर्णी तु दैत्या गन्धकुटी मुरा ।गन्धिनी गजभक्ष्या तु सुवहा सुरभी रसा ॥ १२३ ॥महेरणा कुन्दुरुकी सल्लकी ह्लादिनीति च ।
2.4.179
अनुष्टुप्
अग्निज्वालासुभिक्षे तु धातकी धातुपुष्पिका ॥ १२४ ॥
2.4.124
अनुष्टुप्
पृथ्वीका चन्द्रवालैला निष्कुटिर्बहिलाथ सा ।
2.4.181
अनुष्टुप्
सूक्ष्मोपकुञ्चिका तुत्था कोरङ्गी त्रिपुटा त्रुटिः ॥ १२५ ॥
2.4.125
अनुष्टुप्
व्याधिः कुष्टं पारिभाव्यं वाप्यं पाकलमुत्पलम् ।
2.4.183
अनुष्टुप्
शङ्खिनी चोरपुष्पी स्यात्केशिन्यथ वितुन्नकः ॥ १२६ ॥झटामलाज्झटा ताली शिवा तामलकीति च ।
2.4.184
अनुष्टुप्
प्रपौण्डरीकं पौण्डर्यमथ तुन्नः कुबेरकः ॥ १२७ ॥कुणिः कच्छः कान्तलको नन्दिवृक्षोऽथ राक्षसी ।चण्डा धनहरी क्षेमदुष्पत्रगणहासकाः ॥ १२८ ॥
2.4.128
अनुष्टुप्
व्याडायुधं व्याघ्रनखं करजं चक्रकारकम् ।
2.4.186
अनुष्टुप्
सुषिरा विद्रुमलता कपोताङ्घ्रिर्नटी नली ॥ १२९ ॥
2.4.129
अनुष्टुप्
धमन्यञ्जनकेशी च हनुर्हट्टविलासिनी ।
2.4.188
अनुष्टुप्
शुक्तिः शङ्खः खुरः कोलदलं नखमथाढकी ॥ १३० ॥
2.4.130
अनुष्टुप्
काक्षी मृत्स्ना तुवरिका मृत्तालकसुराष्ट्रजे ।
2.4.190
अनुष्टुप्
कुटन्नटं दाशपुरं वानेयं परिपेलवम् ॥ १३१ ॥प्लवगोपुरगोनर्दकैवर्तीमुस्तकानि च ।
2.4.191
अनुष्टुप्
ग्रन्थिपर्णं शुकं बर्हं पुष्पं स्थौणेयकुक्कुरे ॥ १३२ ॥
2.4.132
अनुष्टुप्
मरुन्माला तु पिशुना स्पृक्का देवी लता लघुः ।समुद्रान्ता वधूः कोटिवर्षा लङ्कोपिकेत्यपि ॥ १३३ ॥
2.4.133
अनुष्टुप्
तपस्विनी जटामांसी जटिला लोमशा मिसी ।
2.4.194
अनुष्टुप्
त्वक्पत्रमुत्कटं भृङ्गं त्वचं चोचं वराङ्गकम् ॥ १३४ ॥
2.4.134
अनुष्टुप्
कर्चूरको द्राविडकः काल्पको वेधमुख्यकः ।ओषध्यो जातिमात्रे स्युरजातौ सर्वमौषधम् ॥ १३५ ॥
2.4.135
अनुष्टुप्
शाकाख्यं पत्रपुष्पादि तण्डुलीयोऽल्पमारिषः ।
2.4.197
अनुष्टुप्
विशल्याग्निशिखानन्ता फलिनी शक्रपुष्पिका ॥ १३६ ॥
2.4.136
अनुष्टुप्
स्याद्दक्षगन्धा छगलान्त्र्यावेगी वृद्धदारकः ।जुङ्गो ब्रम्ही तु मत्स्याक्षी वयस्था सोमवल्लरी ॥ १३७ ॥
2.4.137
अनुष्टुप्म्ह (ह्म?): ब्रम्ही
पटुपर्णी हैमवती स्वर्णक्षीरी हिमावती ।
2.4.200
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 है (wrong syllable)
हयपुच्छी तु काम्बोजी माषपर्णी महासहा ॥ १३८ ॥
2.4.138
अनुष्टुप्metre not read in every line
तुण्डिकेरी रक्तफला बिम्बिका पीलुपर्ण्यपि ।
2.4.202
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
बर्बरा कबरी तुङ्गी खरपुष्पाजगन्धिका ॥ १३९ ॥
2.4.139
अनुष्टुप्metre not read in every line
एलापर्णी तु सुवहा रास्ना युक्तरसा च सा ।
2.4.204
अनुष्टुप्
चाङ्गेरी चुक्रिका दन्तशठाम्बष्ठाम्ललोणिका ॥ १४० ॥
2.4.140
अनुष्टुप्
सहस्रवेधी चुक्रोऽम्लवेतसः शतवेध्यपि ।
2.4.206
अनुष्टुप्
नमस्कारी गण्डकारी समङ्गा खदिरेत्यपि ॥ १४१ ॥
2.4.141
अनुष्टुप्
जीवन्ती जीवनी जीवा जीवनीया मधुस्रवा ।
2.4.208
अनुष्टुप्
कूर्चशीर्षो मधुरकः शृङ्गह्रस्वाङ्गजीवकाः ॥ १४२ ॥
2.4.142
अनुष्टुप्
किराततिक्तो भूनिम्बोऽनार्यतिक्तोऽथ सप्तला ।विमला सातला भूरिफेना चर्मकषेत्यपि ॥ १४३ ॥
2.4.143
अनुष्टुप्
वायसोली स्वादुरसा वयस्थाथ मकूलकः ।निकुम्भो दन्तिका प्रत्यक्श्रेण्युदुम्बरपर्ण्यपि ॥ १४४ ॥
2.4.144
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्वा (wrong syllable)
अजमोदा तूग्रगन्धा ब्रह्मदर्भा यवानिका ।
2.4.212
अनुष्टुप्
मूले पुष्करकाश्मीरपद्मपत्राणि पौष्करे ॥ १४५ ॥
2.4.145
अनुष्टुप्
अव्यथातिचरा पद्मा चारटी पद्मचारिणी ।
2.4.214
अनुष्टुप्
काम्पिल्यः कर्कशश्चन्द्रो रक्ताङ्गो रोचनीत्यपि ॥ १४६ ॥
2.4.146
अनुष्टुप्
प्रपुन्नाडस्त्वेडगजो दद्रुघ्नश्चक्रमर्दकः ।पद्माट उरणाख्यश्च पलाण्डुस्तु सुकन्दकः ॥ १४७ ॥
2.4.147
अनुष्टुप्
लतार्कदुद्रुमौ तत्र हरितेऽथ महौषधम् ।लशुनं गृञ्जनारिष्टमहाकन्दरसोनकाः ॥ १४८ ॥
2.4.148
अनुष्टुप्
पुनर्नवा तु शोथघ्नी वितुन्नं सुनिषण्णकम् ।
2.4.218
अनुष्टुप्
स्याद्वातकः शीतलोऽपराजिता शणपर्ण्यपि ॥ १४९ ॥
2.4.149
अनुष्टुप्
पारावताङ्घ्रिः कटभी पण्या ज्योतिष्मती लता ।
2.4.220
अनुष्टुप्
वार्षिकं त्रायमाणा स्यात्त्रायन्ती बलभद्रिका ॥ १५० ॥
2.4.150
अनुष्टुप्
विष्वक्सेनप्रिया गृष्टिर्वाराही बदरेत्यपि ।
2.4.222
अनुष्टुप्
मार्कवो भृङ्गराजः स्यात्काकमाची तु वायसी ॥ १५१ ॥
2.4.151
अनुष्टुप्
शतपुष्पा सितच्छत्रातिच्छत्रा मधुरा मिसिः ।अवाक्पुष्पी कारवी च सरणा तु प्रसारिणी ॥ १५२ ॥तस्यां कटम्भरा राजबला भद्रबलेत्यपि ।
2.4.224
अनुष्टुप्
जनी जतूका रजनी जतुकृच्चक्रवर्तिनी ॥ १५३ ॥संस्पर्शाथ शटी गन्धमूली षड्ग्रन्थिकेत्यपि ।कर्चूरोऽपि पलाशोऽथ कारवेल्लः कठिल्लकः ॥ १५४ ॥सुषवी चाथ कुलकं पतोलस्तिक्तकः पटुः ।
2.4.225
अनुष्टुप्
कूष्माण्डकस्तु कर्कारुरुर्वारुः कर्कटी स्त्रियौ ॥ १५५ ॥
2.4.155
अनुष्टुप्
इक्ष्वाकुः कटुतुम्बी स्यात्तुम्ब्यलाबूरुभे समे ।
2.4.227
अनुष्टुप्
चित्रा गवाक्षी गोडुम्बा विशाला त्विन्द्रवारुणी ॥ १५६ ॥
2.4.156
अनुष्टुप्
अर्शोघ्नः सूरणः कन्दो गण्डीरस्तु समष्ठिला ।
2.4.229
अनुष्टुप्
कलम्ब्युपोदिका स्त्री तु मूलकं हिलमोचिका ॥ १५७ ॥वास्तुकं शाकभेदाः स्युर्दूर्वा तु शतपर्विका ।सहस्रवीर्याभार्गव्यौ रुहानन्ताथ सा सिता ॥ १५८ ॥गोलोमी शतवीर्या च गण्डाली शकुलाक्षका ।
2.4.230
अनुष्टुप्
कुरुविन्दो मेघनामा मुस्ता मुस्तकमस्त्रियाम् ॥ १५९ ॥
2.4.159
अनुष्टुप्
स्याद्भद्रमुस्तको गुन्द्रा चूडाला चक्रलोच्चटा ।
2.4.232
अनुष्टुप्
वंशे त्वक्सारकर्मारत्वचिसारतृणध्वजाः ॥ १६० ॥शतपर्वा यवफलो वेणुमस्करतेजनाः ।
2.4.233
अनुष्टुप्
वेणवः कीचकास्ते स्युर्ये स्वनन्त्यनिलोद्धताः ॥ १६१ ॥
2.4.161
अनुष्टुप्
ग्रन्थिर्ना पर्वपरुषी गुन्द्रस्तेजनकः शरः ।
2.4.235
अनुष्टुप्
नडस्तु धमनः पोटगलोऽथो काशमस्त्रियाम् ॥ १६२ ॥इक्षुगन्धा पोटगलः पुंसि भूम्नि तु बल्वजाः ।
2.4.236
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पो (wrong syllable)
रसाल इक्षुस्तद्भेदाः पुण्ड्रकान्तारकादयः ॥ १६३ ॥
2.4.163
अनुष्टुप्metre not read in every line
स्याद्वीरणं वीरतरं मूलेऽस्योशीरमस्त्रियाम् ।अभयं नलदं सेव्यममृणालं जलाशयम् ॥ १६४ ॥लामज्जकं लघुलयमवदाहेष्टकापथे ।
2.4.238
अनुष्टुप्
नडादयस्तृणं गर्मुच्छ्यामाकप्रमुखा अपि ॥ १६५ ॥
2.4.165
अनुष्टुप्
अस्त्री कुशं कुथो दर्भः पवित्रमथ कत्तृणम् ।
2.4.240
अनुष्टुप्