कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

विजिल

vijilaवि · adj.

In 9 kośas: 8 synonym verses, 3 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.79
स्यात्पिच्छिलं तु विजिलं सम्मृष्टं शोधितं समे ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्याद्यवागुर्यवागूश्च करम्भः करभः समौ ।पूपः प्यूपो (पोऽप्यूपो?) विज्जलस्तु विज्जलं विजिलं समम् ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.286 · p. 164
धारापूपकवत् पाच्यं वर्वरं चाथ चिक्कणम् ।मसृणं कर्कशं स्निग्धं पिच्छिलं विजिलं पुनः ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.97 · p. 281
पक्वं राद्धं च संसिद्धं भृष्टं पक्वं विनाम्बुना ।स्यात्पिच्छिलं विजिविलं विजिलं विज्जलं च तत् ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.81 · p. 111
प्रणीतं तूपसन्नं स्या[61]च्चिक्कणे स्निग्धमसृणे ।पिच्छलं विजिलं चैव स्मृतं विजिविलं तथा ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 म (wrong syllable)
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.621 · p. 80
पिञ्छिलं विजिलं चापि विजिविलञ्च विज्जलम् ।विजिपिलं सारयुक्तदधिजं भोजनं भवेत् ॥ ६२१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 पि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.99 · p. 144
पिच्छिलं लालसिकञ्च विजिलं विज्जिलञ्च तत् ।व्यञ्जने केशकीटादि शुद्धे संसृष्टशोधिते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 सि (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.51 · p. 192
रिष्टमौदश्वितौदश्वित्के संस्कृत उदश्विति ।पिच्छिले विजलं प्रोक्तं विजिलं विज्जलं विजम् ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.

विजिल as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश पिच्छिलजम्बुलौ केतकीजम्बू जम्बालौ पङ्कशैवलौ । जटिला पिप्पलीमांस्योः पिच्छिलौ विजिलझावुकौ ॥ Dharaṇikośa 27.1.8
  • कोषकल्पतरु पिच्छिलदैत्यान्तरे पुं[73b]सि तथैव मत्स्ये मोचानदीभित्सु च पिच्छिला स्यात् । स्यात्पोतकीनाम्नि च शिंशपायां विशेष्यलिङ्गा विजिले प्रदिष्टा ॥ ५६ ॥ Koṣakalpataru 6.28.56
  • शब्दरत्नावली पिच्छिलशिंशपायां स्त्रियामेव विजिले पिच्छिलं त्रिषु । पुङ्गलः सुन्दराकारे त्रिष्वात्मदेहयोः पुमान् ॥ पेशलं रुचिरे धूर्ते चतुरेऽपि च वाच्यवत् । बहुलः कृष्णपक्षाग्न्योर्वाच्यवद्भूरिकृष्णयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.79