कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

मसृण

masṛṇaवि · adj.

In 13 kośas: 15 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.413 · p. 20
प्रणीतमुपसंपन्नं स्निग्धे मसृणचिक्कणे ॥ ४१३ ॥
अनुष्टुप्
प्रणीतविउपसंपन्नविस्निग्धविमसृणविचिक्कणवि
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.46
चिक्कणं मसृणं स्निग्धं तुल्ये भावितवासिते ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
चिक्कणविमसृणविस्निग्धविभावितविवासितवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.88 · p. 142
तस्मिञ्जलविमिश्रे तु चिक्कणो मसृणोऽपि च ।दध्ना सम्मिश्रितं तत्र करम्भः स्यादतः परम् ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
चिक्कणपुंमसृणपुंकरम्भपुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.286 · p. 164
धारापूपकवत् पाच्यं वर्वरं चाथ चिक्कणम् ।मसृणं कर्कशं स्निग्धं पिच्छिलं विजिलं पुनः ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
वर्वरक्लीचिक्कणविमसृणविकर्कशविस्निग्धविपिच्छिलविविजिलवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.56 · p. 220
खट्वारूढोऽविनीतः स्यान्मसारमसृणौ समौ ।अग्र्योग्रगण्यो ग्रामण्यः श्रेष्ठः शाल्युत्तमः पुनः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
खट्वारूढविअविनीतविमसारविमसृणविअग्र्यविअग्रगण्यविग्रामणीविश्रेष्टविशालिविउत्तमवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.98 · p. 281
पूतं स्याद्गलितं स्निग्धं मसृणं चिक्कणं समम् ।अम्लीकृतं त्वासुतं स्यान्मांसे शूलेन पाचितम् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
पूतविगलितविस्निग्धविमसृणविचिक्कणविअम्लीकृतविआसुतवि
genderविadj.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.26 · p. 11
विडूरजे विडुरजं प्रावृड्जं वालवायजम् ।श्यामं मरकतं पक्ष्यं स्निग्धं मसृणमुच्यते ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
विडुरजक्लीप्रावृड्जक्लीवालवायजक्लीश्यामक्लीमरकतक्लीपक्ष्यक्लीस्निग्धक्लीमसृणक्ली
genderक्लीneut.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.77 · p. 17
मृदूच्चकरोमयुक्तः प्रियरो मसृणः स्मृतः ।श्वेतचन्द्रः श्वेतरेखो नीलः स श्वेतनीलकः ॥ ७७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क (wrong syllable)
प्रियरपुंमसृणपुंश्वेतचन्द्रपुंश्वेतरेखपुंश्वेतनीलकपुं
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.81 · p. 111
प्रणीतं तूपसन्नं स्या[61]च्चिक्कणे स्निग्धमसृणे ।पिच्छलं विजिलं चैव स्मृतं विजिविलं तथा ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 म (wrong syllable)
प्रणीतविउपसन्नविचिक्कणविस्निग्धविमसृणविपिच्छलविविजिलविविजिविलवि
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.470 · p. 86
जलसंपृक्तपिष्टादौ चिक्कणं मसृणं तथा ।सुगन्धवासितजले वासितं भावितं तथा ॥ ४७० ॥
अनुष्टुप्
चिक्कणक्लीमसृणक्लीवासितक्लीभावितक्ली
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.620 · p. 80
प्रणीतमुपसम्पन्नं सिद्धमन्नं रसादिवत् ।मसृणं चिक्कणं स्निग्धः सामान्यस्निग्धवस्तुनि ॥ ६२० ॥
अनुष्टुप्
प्रणीतविउपसम्पन्नविमसृणविचिक्कणविस्निग्धवि
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.100 · p. 144
स्निग्धं मसृणमामृष्टं चिक्कणं चिक्कचक्कणे ।सुधूपिते व्यञ्जनादौ भवितं वासितञ्च तत् ॥
अनुष्टुप्
स्निग्धविमसृणविआमृष्टविचिक्कणविचक्कणविभवितविवासितवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण नाट्याध्यायः Śabdaratnākara 2.8.964 · p. 121
सर्वस्वभूतः पञ्चेषोः शृङ्गारः शुचिरुज्वलः ।स्निग्धं निष्पन्दमन्दस्तिमितविहसितन्यञ्चिताकुञ्चितानिस्मेरानन्दिप्रसन्नस्थिरमसृणमहीत्यश्रुविष्फारितानि ।प्रेङ्खोलोल्लासिलोलप्रणयिविलुलितप्रेमगर्भत्रिभङ्गि-व्यासङ्गिस्फीतकान्तीन्यलसमदनकह्लादिरूक्षाञ्चितानि ॥ ९६४ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
शृङ्गारपुंशुचिविउज्वलविस्निग्धविनिष्पन्दविमन्दविस्तिमितविविहसितविन्यञ्चितविआकुञ्चितविस्मेरविआनन्दिन्विप्रसन्नविस्थिरविमसृणविमहीतिविअश्रुविविष्फारितविप्रेङ्खोलविउल्लासिन्विलोलविप्रणयिन्विविलुलितविप्रेमगर्भवित्रिभङ्गिन्विव्यासङ्गिन्विस्फीतकान्तिविअलसविमदनविकह्लादिन्विरूक्षविअञ्चितवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1670 · p. 200
उपस्थितं तूपनतं समे मसृणचिक्कणे ।अनायासकृतं फाण्टं काचितं शिक्यितं समे ॥ १६७० ॥
अनुष्टुप्
उपस्थितविउपनतविमसृणविचिक्कणविफाण्टविकाचितविशिक्यितवि
genderविadj.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव विशेष्यनिघ्नवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.1.26 · p. 85
खट्वारूढोविनीतः स्यान्मरालमसृणे समे ।प्राञ्जलः प्रगुणोऽजिह्मः प्रणाय्यः साध्वनिन्दितौ ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
खट्वारूढविअविनीतविमरालविमसृणविप्राञ्जलविप्रगुणविअजिह्मविप्रणाय्यविसाधुविअनिन्दितवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.26 · p. 197
याम्यायां दिशि यज्ञदानविधिषु स्त्री तत्प्रतिष्ठास्वथस्निग्धाकर्कशयोस्त्रये च मसृणोऽथ स्यात्क्षुमायां स्त्रियाम् ।पुंसि द्वावुषणोषणौ रसभिदि स्त्रीत्वे कणायामिमौक्लीबे स्तो मरिचेऽथ पुंसि धिषणो वाचस्पतौ स्त्री धियि ।रतपरिभवयोः स्याद्धर्षणं स्त्रीत्वसत्यांनयनरुजि यमे स्याद्धर्षणो योगभेदे ।हरणमपि विवाहस्वे भुजे स्याद्धृतौ चश्रवणमपि हृतस्त्रि श्रोत्रतत्कर्मणोश्च ॥ २६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse
meaningsस्निग्धकर्कशक्षुमा
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1359 · p. 166
मृद्नात्यर्थे स्त्रियां तु स्यात् क्षुमाधान्ये मसृण्यथ ।अकर्कशे (च?त्रि) मसृणं स्निग्धे च मकरस्तु ना ॥ १३५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
meaningsअकर्कशस्निग्ध
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.136 · p. 138
अजागलस्तने चापि मसृणौ मृद्वकर्कशौ ।निश्मश्रपुरुषोद्दंशौ मत्कुणावथ रोहिणी ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमृदुअकर्कश

मसृण as a meaning in nānārtha verses