चिक्कण
cikkaṇaवि · adj.In 18 kośas: 20 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
genderविadj.
genderविadj.
कषायो नागवाक् पूगः फले पर्कटमित्यपि ।पक्वे लघुः खरं शुष्के चिक्कणचिक्कणेऽपि च ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ण (wrong syllable)
genderक्लीneut.
विरुक्षणे द्रवन्नालमदना पतकोद्रवे ।चिक्कणः कन्दगुणिकः प्रियङ्गुः पीततण्डुलः ॥ २७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुरातनं पुराणं स्यात् प्रतनं प्रत्नमुच्यते ।नवं नव्यं नवीनं च चिक्कण(णः?) चिक्वणः समौ ॥ २६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ण (wrong syllable)
genderविadj.
तस्मिञ्जलविमिश्रे तु चिक्कणो मसृणोऽपि च ।दध्ना सम्मिश्रितं तत्र करम्भः स्यादतः परम् ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धारापूपकवत् पाच्यं वर्वरं चाथ चिक्कणम् ।मसृणं कर्कशं स्निग्धं पिच्छिलं विजिलं पुनः ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तच्च भूकृत्तिकन्दालं पत्रोपरिभवं तु यत् ।जलप्रसरणं तैलं चिक्कणं वह्निवल्लभम् ॥ ६१८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गुवाकश्च गुवाकुः स्यात्खपुरः फलपुष्पकः ।घोटा(ण्टा?) चाथ फलं तस्या उद्वेगं चिक्क-चिक्कणे ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पूतं स्याद्गलितं स्निग्धं मसृणं चिक्कणं समम् ।अम्लीकृतं त्वासुतं स्यान्मांसे शूलेन पाचितम् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
घोण्टाऽस्य फलमुद्वेगं चिक्के तत्त्र तु चिक्कणम् ।हिन्ताले तु तृणराजो राजवृक्षो लताङ्कुरः ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ण (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कषायो नागवाक्पूगः फले तस्य तु पर्कटम् ।तच्छुष्के खरमित्युक्तं चिक्कणं चक्कणं मतम् ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रणीतं तूपसन्नं स्या[61]च्चिक्कणे स्निग्धमसृणे ।पिच्छलं विजिलं चैव स्मृतं विजिविलं तथा ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 म (wrong syllable)
genderविadj.
जलसंपृक्तपिष्टादौ चिक्कणं मसृणं तथा ।सुगन्धवासितजले वासितं भावितं तथा ॥ ४७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रणीतमुपसम्पन्नं सिद्धमन्नं रसादिवत् ।मसृणं चिक्कणं स्निग्धः सामान्यस्निग्धवस्तुनि ॥ ६२० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्निग्धं मसृणमामृष्टं चिक्कणं चिक्कचक्कणे ।सुधूपिते व्यञ्जनादौ भवितं वासितञ्च तत् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तद्भेदे चिक्कणं चिक्कं ताम्बूली कथिता बुधैः ।ताम्बूलवल्ल्यां क्रमुकपर्णचूर्णकसंयुजि ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
यवको यववर्णी स्याच्छ्यामाकश्यामकौ समौ ।चिक्कणस्त्वतसीकङ्गुप्रियङ्गूमाक्षुमाः समाः ॥ १४१९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपस्थितं तूपनतं समे मसृणचिक्कणे ।अनायासकृतं फाण्टं काचितं शिक्यितं समे ॥ १६७० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
उत्क्षुद्रलोऽथ मसृणे श्लक्ष्णसोमालचिक्कणाः ।पिच्छिले स्याद्विजविलः कठिने खरटः खटः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
चिक्कण as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश मुग्धगाधः स्थाने च लिप्सायां व्याधो मृगयुदुष्टयोः । मुग्धः स्यात्सुन्दरे मूढे स्निग्धे वत्सलचिक्कणे ॥ Dharaṇikośa 18.1.3
- नानार्थार्णवसंक्षेप चकचको ना सर्पसत्रस्य सर्पभेदेऽपि यष्टरि । व्यथने चिक्कणे तु स्यात् क्लीबं पूगतरोः फले ॥ ४०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.404
- शिवकोष श्रीफलशैलजे च पुमान्हेमपुष्पे मरिचपत्रके । श्रीफली नीलिकाधात्र्योर्ना बिल्वे चिक्कणे द्वयोः ॥ ४७६ ॥ Śivakoṣa 23.2.476
- शब्दरत्नावली स्निग्धनित्ये त्रिषु च निष्पन्ने व्यवहारेऽपि कुत्रचित् । स्निग्धं त्रिषु स्नेहयुते चिक्कणेऽपि च न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.19