विस्रम्भ
visrambhaपुं · masc.In 5 kośas: 2 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
नाशोऽभावस्तथा संनिवेशः संस्थानमीक्ष्यते ।विस्रम्भोऽप्यथ विश्वासो विकारः परिणामतः ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदः श्वसिः समुच्छ्वासे निपरस्तद्विपर्यये ।आङो विस्रम्भणे वेस्तु विस्रम्भ-निभृतत्वयोः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsविश्वसिति
वल्लभोऽध्यक्षदयितशुभलक्षपावाजिषु ।वर्षाभूः स्त्री तु शोथघ्न्या भूवल्ली भेकयोः पुमान् ॥विष्कम्भः प्रतिबन्धे च विस्तारयोगभेदयोः ।योगिबन्धभेदेऽर्गलारूपकाङ्गप्रभेदयोः ॥विस्रम्भः प्रणये केलिकोपविश्वासयोरपि ।विष्टभ्यो रोगभेदे स्यात्प्रतिबन्धे भवेत्पुमान् ॥वैदर्भं वाक्यवक्तत्वे वेदर्भी रीतिभिद्यपि ।शरभः पशुभेदे स्यात्करमे वानरेऽपि च ॥सनाभिः सदृशे पुंसि ज्ञातौ स्नेहयुतेऽपि च ।सुरभिः शल्लकीमातृसुरागोष्वपि च स्त्रियाम् ॥वसन्ते चम्पके जातीफलगन्धफले पुमान् ।क्लीबं गन्धाश्मनि स्वर्गे सुगन्धिकान्तयोस्त्रिषु ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 पा (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्धि (wrong syllable)
विस्रम्भ as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् प्रणयसङ्घाते सन्निवेशे च संस्त्यायः प्रणयास्त्वमी । विस्रम्भयाच्ञाप्रेमाणो विरोधेऽपि समुच्छ्रयः ॥ १५२ ॥ Amarakośa 3.3.152
- कोषकल्पतरु प्रणयतिवहत्यथ प्रान्नयतिः प्रवेशोत्पत्ति-संस्कृते । विधान-प्रेम-विस्रम्भ-क्षेपणाभ्यर्थनासु च ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.35
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रणयवेगे च प्रणयन्तु स्याद् याच्ञायां सौहृदेऽपि च । विस्रम्भे स्यात् परिचये निमाणे रभसः पुनः ॥ १३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.134