विप्रलम्भ
vipralambhaपुं · masc.In 13 kośas: 20 synonym verses, 4 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
विप्रलम्भो विसंवादो विलम्भस्त्वतिसर्जनम् ॥ १५१९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
वञ्चनं चातिसन्धानं व्यलीकं स्यात्प्रतारणम् ।विप्रलम्भो विसंवादो विप्रलापश्च कीर्तितः ॥ ७४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याच्चावनयनं चोपलम्भस्त्वनुभवोऽपि च ।विप्रलम्भो विप्रयोगः समालम्भो विलेपने ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्खलनं विप्रलम्भस्तु विसंवाद उभौ समौ ।निद्रा स्त्रियां षण् शयनं संवेशः संलयः समौ ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विप्रलम्भो विप्रयोगो वियोगो विरहस्तथा ।हासो हसो हासिका स्त्री हसनं हास्यघर्घरे ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
देवनं कूर्द्दनं खेला खेलो विहृतिरित्यपि ।क्रीडा च ललनं चाथ तस्यां प्रहरणं यदा ॥दण्डा हि(दि?)स्यात्तदा दाण्डा मौष्टा याष्टैवमुन्नयेत् ।आवीनकं तर्णकानां स्थालीषु क्रीडनं मतम् ॥रासो रासे रसो गो(?)धुग्जनस्य क्रीडनं मतम् ।विप्रलम्भो विसंवादोऽभ्युपपत्तिरनुग्रहः ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिक्रमस्तथारोह उत्क्रमो व्युत्क्रमः पुनः ।विरहो विप्रयोगोऽथ विप्रलम्भो वियोगकः ॥ ३८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विप्रलम्भो विप्रयोगो वियोगो विरहः स्मृतः ।रोदनं रुदितं क्रन्दो विलापः परिदेवनम् ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वियोगो विप्रयोगश्च विप्रलम्भस्तथैव च ।विरहश्चेति चत्वारि नामान्यत्र भवन्ति वै ॥ २७५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
सम्भोगो विप्रलाम्भश्च तस्य भेदद्वयं भवेत् ।अथ वीरस्य पर्यायः वीर उत्साहबर्धनः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
विप्रलम्भो विसंवादस्तस्मिन् उक्तो मनीषिभिः ।रिङ्गणं रिङ्खणञ्चैव स्खलितं स्खलनं तथा ।स्वधर्माद्विच्युतौ सद्भिरुक्तमेतच्चतुष्टयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपलम्भश्चानुभवः पूर्वज्ञातार्थवेदने ।कुङ्कुमादिलेपनार्थे समालम्भो विलेपनम् ।विप्रयोगो विप्रलम्भो विलम्भस्त्वतिसर्जनम् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 दि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उत्क्रमे व्युक्रमः प्रोक्तोऽक्रमोऽथ विप्रलम्भने ।विप्रलम्भः, विप्रयोगो वियोगो विरहे स्मृतः ॥ ८६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विप्रलम्भो विसंवादो जृम्भस्तु त्रिषु जृम्भणम् ।द्रवः केलिः परीहासः क्रीडा लीला च नर्म च ॥ १०२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वियोगे विप्रलम्भः स्यादालम्भः प्रतिघातनम् ।उपलम्भस्त्वनुभवो विलम्भस्त्वतिसर्जनम् ॥ १७०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विप्रलंभो विसंवादः प्रतिलंभस्तु लंभनम् ।स्वतंत्रवृत्तिर्व्युत्थानमभ्युत्थानं तु गौरवम् ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
विप्रलम्भ as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु विप्रयुजिसमवाय उदो यत्ने उत्साहे संप्रतेऽरतेः(?) । अन्वये विप्रलम्भे तु विप्राद्विनिमये विनेः ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.25
- नानार्थार्णवसंक्षेप विस्रम्भऋषिभेदेऽथ विस्रम्भो विश्वासस्नेहयोरपि । स्यात् केलिकलहाभिख्यविप्रलम्भे च संस्तवे ॥ १९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.191
- नानार्थार्णवसंक्षेप विप्रलापविप्रलापो विरोधोक्तौ विप्रलम्भोपमर्दयोः । विप्रस्य भाषणे चाथ विशेलिम इति ध्वनिः ॥ १११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.111
- शब्दरत्नावली निकृतनिकृतं विप्रलम्भे स्यात्त्रिषु विप्रकृते शठे । निर्मुक्तः स्यान्मुक्तसङ्गमुक्तकञ्चुकसर्पयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.109