कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

व्रात्य

vrātyaपुं · masc.

In 10 kośas: 11 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.854 · p. 34
क्षतव्रतोऽवकीर्णी स्याद्व्रात्यः संस्कारवर्जितः ॥ ८५४ ॥
अनुष्टुप्
क्षतव्रतपुंअवकीर्णिन्पुंव्रात्यपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह ब्रह्मवर्गः Amarakośa 2.7.53
व्रात्यः संस्कारहीनः स्यादस्वाध्यायो निराकृतिः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
व्रात्यपुंनिराकृतिपुं
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.404 · p. 47
व्रात्यः संस्कारहीनः स्यादवकीर्णी क्षतव्रतः ।शिश्विदानो दुराचारस्त्यक्ताग्निर्वीरहा द्विजः ॥ ४०४ ॥
अनुष्टुप्
व्रात्यपुंअवकीर्णिन्पुंशिश्विदानपुंदुराचारपुंवीरहन्पुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.152 · p. 85
कुहना लोभान्मिथ्येर्या सा स्यादपथकल्पना ।क्षतव्रतोवकीर्णी स्याद्व्रात्यः संस्कारवर्जितः ॥ १५२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भा (wrong syllable)
कुहनास्त्रीअपथकल्पनास्त्रीक्षतव्रतपुंअवकीर्णिन्पुंव्रात्यपुं
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.29 · p. 234
व्रात्यः संस्कारहीनः स्यादवकीर्णी क्षत[98b]व्रतः ।गृही ज्येष्ठाश्रमी सत्री गृहपाय्यो गृहस्थवत् ।गृहमेधी गृहपतिर्गृही च * गृहाधिपः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
व्रात्यपुंअवकीर्णिन्पुंक्षतव्रतपुंगृहिन्पुंज्येष्ठाश्रमिन्पुंसत्रिन्पुंगृहपाय्यपुंगृहस्थपुंगृहमेधिन्पुंगृहपतिपुंगृहाधिपपुं
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.241 · p. 55
लोभान्मिथ्याकल्पनायाश्चर्यायाश्चरणे मता ।कुहनेत्यथ व्रात्यः स्यात्कालसंस्कारवर्जिते ॥ २४१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 थ (wrong syllable)
कुहनास्त्रीव्रात्यपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.119 · p. 119
संस्कारहीनो व्रात्यः स्यादवकीर्णी क्षतव्रते ।जीविकादिनिमित्तन्तु यो विभर्ति जदादिकम् ।धर्मध्वजी लिङ्गवृत्तिर्द्वयं तत्र निगद्यते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
व्रात्यपुंअवकीर्णिन्पुंधर्मध्वजिन्पुंलिङ्गवृत्तिपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ब्रह्माध्यायः Śabdaratnākara 3.2.1214 · p. 149
यः कुक्कुटव्रती स स्यादस्वाध्यायो निराकृतिः ।संस्कारवर्जितो व्रात्यः प्रणष्टाग्निस्तु वीरहा ॥ १२१४ ॥
अनुष्टुप्
कुक्कुटव्रतिन्पुंनिराकृतिपुंव्रात्यपुंवीरहन्पुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश मनुष्याध्यायः Vaijayantī 3.5.59 · p. 76
कुर्वन्त्यनुपनीता ये विवाहं ब्राह्मणादयः ।व्रात्या व्राताश्च ते सर्वे तत्सुताश्चावृतासु ये ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
व्रात्यपुंव्रातपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश मनुष्याध्यायः Vaijayantī 3.5.102 · p. 80
व्रात्याः क्षत्रसुताः शत्रुकोशमन्त्रादिवेदिनः ।खषाणां तोयाहरणं द्रमिलानां प्रपाकृतिः ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
व्रात्यपुंखषपुंद्रमिलपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश मनुष्याध्यायः Vaijayantī 3.5.119 · p. 81
प्रतिलोमा विपर्यस्ता व्रात्यास्तत्प्रतिलोमजाः ।अनुलोमप्रातिलोम्यादान्तरालिकसंज्ञिताः ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
प्रतिलोमपुंव्रात्यपुंआन्तरालिकपुं
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1237 · p. 148
इत्येवमाहुर्व्रातस्य लक्षणं व्रात्यवाक् पुनः ।कुर्वन्त्यनुपनीता ये विवाहं ब्राह्मणादयः ॥ १२३७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअनुपनीतविवाहकृत्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1238 · p. 148
तेषु नान्ये तु संस्कारहीनमात्रे प्रचक्षते ।द्वयोस्तु प्रतिलोमानां प्रतिलोमजमानुषे ॥ १२३८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसंस्कारहीनप्रतिलोमजमानुष
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1239 · p. 148
व्रात्या तु व्रातचर्यायां स्त्री त्रि तु व्रतसाधुनि ।चार्क्षं क्लीबं वने वृक्षसम्बन्धिनि पुनस्त्रिषु ॥ १२३९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsव्रतसाधु

व्रात्य as a meaning in nānārtha verses