शिश्विदान

śiśvidānaवि · adj.

In 11 kośas: 12 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.695 · p. 34

शिश्विदानः कृष्णकर्मा ब्रह्मबन्धुर्द्विजोऽधमः ।

अनुष्टुप्

शिश्विदानपुं ब्रह्मबन्धुपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.84

शिश्विदानोऽकृष्णकर्मा चपलश्चिकुरः समौ ।

अनुष्टुप्

शिश्विदानवि अकृष्णकर्मन्वि चपलवि चिकुरवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.404 · p. 47

व्रात्यः संस्कारहीनः स्यादवकीर्णी क्षतव्रतः ।शिश्विदानो दुराचारस्त्यक्ताग्निर्वीरहा द्विजः ॥ ४०४ ॥

अनुष्टुप्

व्रात्यपुं अवकीर्णिन्पुं शिश्विदानपुं दुराचारपुं वीरहन्पुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.154 · p. 85

यद्रतं यमिनां गुप्तं खञ्जरीटरतं हि तत् ।शिश्विदानः कृष्णकर्मा ब्रह्मबन्धुर्द्विजाधमः ॥ १५४ ॥

अनुष्टुप्

खञ्जरीटरतक्ली शिश्विदानपुं कृष्णकर्मन्पुं ब्रह्मबन्धुपुं द्विजाधमपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.87 · p. 223

शिश्विदानः कृष्णकर्मा निकृतस्त्वनृजुः शठः ।दोषैकदृक् पुरोभागी द्विजिह्वो मत्सरी खलः ॥ ८७ ॥

अनुष्टुप्

शिश्विदानवि कृष्णकर्मन्वि निकृतवि अनृजुवि शठवि दोषैकदृश्वि पुरोभागिन्वि द्विजिह्ववि मत्सरिन्वि खलवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.152 · p. 6

शिश्विदानः कृष्णकर्मा नृशंसः क्रूरकर्मकृत् ।निस्त्रिंशो घातुकः पापो शठस्तु निकृतो[161b]ऽनृजुः ॥

metre not recognised

शिश्विदानवि कृष्णकर्मन्वि नृशंसवि क्रूरकर्मकृत्वि निस्त्रिंशवि घातुकवि पापवि शठवि निकृतवि अनृजुवि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.665 · p. 112

क्लिष्टकृत्ये शिश्विदानो निकृति(त?)स्तु शठे स्मृतः ।चञ्चले चिकुरः पोटी दोषदृक्परिको मतः ॥ ६६५ ॥

अनुष्टुप्

शिश्विदानवि निकृतवि चिकुरवि पोटिन्वि परिकवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1429 · p. 226

संस्कारवर्जितो व्रत्यः संस्काररहितो द्विजः ।शिश्विदानो दुराचारः कृष्णकर्माऽपि कथ्यते ॥ १४२९ ॥

अनुष्टुप्

व्रत्यपुं शिश्विदानपुं दुराचारपुं कृष्णकर्मन्पुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.61 · p. 163

मुषल्यो मुषलैर्वध्यो विषेण विष्य इत्यपि ।शिश्विदानः कृष्णकर्मा द्वयं मलिनकर्मणि ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ण (wrong syllable)

मुषल्यवि विष्यवि शिश्विदानवि कृष्णकर्मन्वि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1110 · p. 137

केशवः केशिकः केशी गर्ह्यवादी तु कद्वदः ।शिश्विदानो दुराचार उपक्रान्तश्चिकित्सितः ॥ १११० ॥

अनुष्टुप्

केशववि केशिकवि केशिन्वि गर्ह्यवादिन्वि कद्वदवि शिश्विदानवि दुराचारवि उपक्रान्तवि चिकित्सितवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1691 · p. 203

निर्वृत्त सिद्धनिष्पन्नौ फल्ग्वसारौ समार्थकौ ।शिश्विदानो दुराचारो विवशोऽरिष्टदुष्टधीः ॥ १६९१ ॥

अनुष्टुप्

निर्वृत्तवि सिद्धवि निष्पन्नवि फल्गुवि असारवि शिश्विदानवि दुराचारवि विवशवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ब्राह्मणाध्यायः Vaijayantī 3.6.12 · p. 84

अवगीताश्च हन्ता तु गुरूणां नरकीलकः ।शिश्विदानो दुराचारो निषिद्धेकरुचिः खरुः ॥ १२ ॥

अनुष्टुप्

अवगीतवि नरकीलकवि शिश्विदानवि दुराचारवि खरुवि

genderविadj.

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.612 · p. 79

शिश्विदानः पुनर्द्वे स्यात् कृकलासे त्रिषु त्वयम् ।कृष्णकर्मणि विज्ञेयः शिल्पाचार्या पुनः स्त्रियाम् ॥ ६१२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsकृकलास कृष्णकर्मन्