निराकृति
nirākṛtiपुं · masc.In 15 kośas: 14 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
प्रत्याख्यानं निरसनं प्रत्यादेशो निराकृतिः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धर्मध्वजो लिङ्गवृत्तिरस्वाध्यायो निराकृतिः ॥
genderपुंmasc.
नष्टाग्निर्वीरहा जातिमात्रजीवी द्विजब्रुवः ।अजपस्त्वसदध्येता वेदहीनो निराकृतिः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निर्वर्णनं स्यान्निध्यानमीक्षणं दर्शनं समम् ।प्रत्याख्याने निरसनं प्रत्यादेशो निराकृतिः ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अजपस्त्वसदध्येता शाखारण्डो [ऽप्य ]शाखकः ।निराकृतिर्वेदहीनो नष्टाग्निर्वीरहा भवेत् ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रत्याख्यानं निरसनं प्रत्यादेशो निराकृतिः ।प्रेषणं यत्समाहूय तत्र स्यात्प्रतिशासनम् ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गायत्रस्तूपकुर्वाणो वैदिकोऽधीतवेदकः ।निःस्वाध्यायो निराकृतिर्वैवाही गृहमेधिकः ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 कृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
स्वाध्यायत्यागिनि परं गृहस्थे तु निराकृतिः ।धमध्वजी लिङ्गवृत्तिर्मिथ्यानुष्ठानलक्षणे ॥ २४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेदहीनो निराकृतिः स्वाध्यायरहितो द्विजः ।वार्त्ताशी भोजनार्थं यो ब्रूते गोत्रादिकं निजम् ॥ १४३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 कृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
दर्शनेक्षणनिध्यानालोकनञ्च निर्वर्णनम् ।प्रत्यादेशो निरसनं प्रत्याख्यानं निराकृतिः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
यः कुक्कुटव्रती स स्यादस्वाध्यायो निराकृतिः ।संस्कारवर्जितो व्रात्यः प्रणष्टाग्निस्तु वीरहा ॥ १२१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्णिलिंगी लिंगवृत्तिर्निः स्वाध्यायो निराकृतिः ।वान्ताशी भोजनार्थं यो गोत्रादि वदति स्वकम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निराकृतिः प्रतिक्षेपेऽप्यस्वाध्यायेऽप्यनाकृतौ ।उपसत्तिस्तु सेवायां संगमात्रे च कीर्तिता ॥
अनुष्टुप्
अवादाज्ञापने च्युत्यां व्यवाभ्यां प्रतितः पुनः ।प्रैषे वृद्धौ निराकृत्यां संहृतौ शोधते पुनः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
meanings
प्रतिकृतिरुक्ता प्रतिमा पूजा किं च प्रतीकारः ।अस्वाध्याये क्षेपे निराकृतिः स्यादनाकृतौ तद्वत् ॥ ७६ ॥
metre not recognised
क्ली तु निर्व्यथनं रन्ध्रे समासाद्यत्र पूर्ववत् ।त्रिर्निराकृतिराकृत्या हीने स्वाध्यायवर्जिते ॥ ३२१ ॥
अनुष्टुप्
स्त्री निराकरणे नित्यशङ्की तु स्याद्द्वयोर्मृगे ।नित्यं यः शङ्कते तत्र त्रिरथो नीलकण्ठवाक् ॥ ३२२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनिराकरण
doubtful
निराकृतिर्द्विजे वेदहीने भर्त्सन एव च ।नारकीटो दृषत्कीटे मित्रद्रोहकरे नरे ॥ २८१ ॥
अनुष्टुप्
निराकृतिरनध्याये इनाकारे वारणे स्त्रियाम् ।भवेत्परिगतः प्राप्तज्ञातविस्मृतवेष्टिते ॥अथ प्रणिहितं प्राप्ते न्यस्तेऽपि च समाहिते ।पल्लवितं विस्तृते स्याल्लाक्षारक्ते सपल्लवे ॥अथ प्रतिहतं रुद्धे द्विष्टस्खलितयोस्त्रिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 वि (wrong syllable)
अस्वाध्याये कुरूपे च प्रत्युक्तौ स्त्री निराकृतिः ।जम्ब्वां स्त्री ना नदीकान्तः सिन्धुवारे जलाब्धिषु ॥ १६२ ॥
अनुष्टुप्
निराकृति as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु प्रत्या-दिश्व्यपात्परो दिशिर्व्याजे नाम्नि प्रत्याङ्परः पुनः । निराकृतौ समोऽभ्यासे वाचिकेऽथ नितो दिशिः ॥ ५५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.55
- कोषकल्पतरु निरस्यतिनिष्कासने निराकृत्यां निष्ठ्यूतत्वे त्वरागिरि । परापाभ्यां मारणे नेर्निक्षेपे वेः स विस्तृतौ ॥ ६४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.64
- कोषकल्पतरु प्रतिक्षिपिभर्त्सने प्रणिधानेऽधेः प्रतेः प्रैषे निराकृतौ । अधिः क्षेपे******[व्यते?] र्व्यत्यास ईरितः । विलम्बेऽधेरधिक्षेप उदस्तूर्ध्वगतौ मतः ॥ ६५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.65