कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

सूर्मी

sūrmīस्त्री · fem.

In 10 kośas: 8 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1464 · p. 55
सूर्मी स्थूणायःप्रतिमा हरिणी स्याद्धिरण्मयी ॥ १४६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.60
सूर्मी स्थूणायःप्रतिमा शिल्पं कर्म कलादिकम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.131 · p. 16
अर्चा तु प्रतिमा प्रोक्ता हरिणी स्याद्धिरण्मयी ।अन्यलोहमयी प्राज्ञैः सूर्मी स्थूणा च कथ्यते ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.79 · p. 210
स्यादयः प्रतिमा सूर्मी शूर्मी स्वर्णविनिर्मिता ।हरिताथ प्रतिच्छाया प्रतिमा प्रतियातना ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1542 · p. 174
द्वे मत्स्यजातौ सूर्मस्तु सूर्मीत्यपि च नृस्त्रियोः ।स्याल्लोहप्रतिमायां च शुष्ककाष्ठे च नप् पुनः ॥ १५४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2662 · p. 430
एतन्नामानि मन्यन्ते प्रतिमायाश्च पण्डितैः ।सूर्मी सूर्मिस्तथा स्थूणा स्यादऽयःप्रतिमा पुनः ॥ २६६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.62 · p. 254
शूर्मिः शूर्मी च तालव्यदन्त्यादी शूर्म इत्यपि ।वामे वि-प्रतितो लोममपष्ठूरमपष्ठुरम् ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1536 · p. 186
हरिणी लोहप्रतिमा सूर्मी स्थूणान्यलोहजा ।प्रतिच्छाया प्रतिकृतिः प्रतिमा प्रतियातना ॥ १५३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ह (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.

सूर्मी as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु स्थूणाचूर्णः क्षोदे क्षारभेदे च वास- युक्तौ कीर्णं छन्नविक्षिप्तनष्टे । दीर्णं भीते दारिते वाच्यलिङ्गं [279b] स्थूणा सूर्म्यां वेश्मनः स्तम्भकेऽपि ॥ १० ॥ Koṣakalpataru 6.15.10
  • वैजयन्ती स्थूणास्थूणा सूर्म्यां गृहस्तंभे हिंसा चौर्यादिके वधे । हेलावज्ञाभावचारौ हेतिर्ज्वालांशुरायुधम् ॥ ४६ ॥ Vaijayantī 6.2.46