प्रतिकृति

pratikṛtiस्त्री · fem.

In 12 kośas: 9 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.37

प्रतिकृतिरर्चा पुंसि प्रतिनिधिरुपमोपमानं स्यात् ।वाच्यलिङ्गाः समस्तुल्यः सदृक्षः सदृशः सदृक् ॥ ३६ ॥साधारणः समानश्च स्युरुत्तरपदे त्वमी ।निभसङ्काशनीकाशप्रतीकाशोपमादयः ॥ ३७ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

प्रतिकृतिस्त्री अर्चास्त्री प्रतिनिधिपुं उपमास्त्री उपमानक्ली समवि तुल्यवि सदृक्षवि सदृशवि सदृश्वि साधारणवि समानवि निभवि सङ्काशवि नीकाशवि प्रतीकाशवि उपमवि

genderस्त्रीfem.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.130 · p. 16

प्रतिबिम्बं प्रतिरूपं प्रतिमानं प्रतिकृतिं प्रतिच्छन्दम् ।प्रतिकायं च प्रतिनिधिमाहुः प्रतियातनां प्रतिच्छायाम् ॥ १३० ॥

गीतिः

प्रतिबिम्बक्ली प्रतिरूपक्ली प्रतिमानक्ली प्रतिकृतिस्त्री प्रतिच्छन्दक्ली प्रतिकायपुं प्रतिनिधिपुं प्रतियातनास्त्री प्रतिच्छायास्त्री

genderस्त्रीfem.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.80 · p. 211

उपमार्चा प्रतिनिधिः पुंसि प्रतिकृतिः स्त्रियाम् ।प्रतिबिम्बं प्रतिमानमुपमानं नपुंसकम् ॥ ८० ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)

उपमास्त्री अर्चास्त्री प्रतिनिधिपुं प्रतिकृतिस्त्री प्रतिबिम्बक्ली प्रतिमानक्ली उपमानक्ली

genderस्त्रीfem.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.34 · p. 33

प्र[180a]तिबिम्बं प्रतिरूपं प्रतिमानं स्यात्प्रतिच्छन्दः ।प्रतिकृतिरर्चा प्रतिमा प्रतिमूर्तिः स्यात्प्रतिच्छाया ॥ ३४ ॥

उपगीतिः

प्रतिबिम्बक्ली प्रतिरूपक्ली प्रतिमानक्ली प्रतिच्छन्दपुं प्रतिकृतिस्त्री अर्चास्त्री प्रतिमास्त्री प्रतिमूर्तिस्त्री प्रतिच्छायास्त्री

genderस्त्रीfem.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.613 · p. 105

प्रत्याकृतिः प्रतिकृतिः प्रतिः प्रतिनिधिस्तथा ।प्रतिबिम्बं प्रतिकरा चार्चा च प्रतियातना ॥ ६१३ ॥

अनुष्टुप्

प्रत्याकृतिस्त्री प्रतिकृतिस्त्री प्रतिस्त्री प्रतिनिधिपुं प्रतिबिम्बक्ली प्रतिकरास्त्री अर्चास्त्री प्रतियातनास्त्री

genderस्त्रीfem.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2660 · p. 429

प्रतिमा प्रतिमानञ्च प्रतिकायः प्रतिकृतिः ॥ २६६० ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

प्रतिमास्त्री प्रतिमानक्ली प्रतिकायपुं प्रतिकृतिस्त्री

genderस्त्रीfem.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.62 · p. 157

शिल्पं कलादिकं कर्म आरा चर्मप्रभेदिका ।प्रतिमानं प्रतिकृतिरर्ची प्रतिनिधिः पुमान् ॥

अनुष्टुप्

शिल्पक्ली आरास्त्री चर्मप्रभेदिकास्त्री प्रतिमानक्ली प्रतिकृतिस्त्री अर्चास्त्री प्रतिनिधिपुं

genderस्त्रीfem.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1536 · p. 186

हरिणी लोहप्रतिमा सूर्मी स्थूणान्यलोहजा ।प्रतिच्छाया प्रतिकृतिः प्रतिमा प्रतियातना ॥ १५३६ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ह (wrong syllable)

हरिणीस्त्री सूर्मीस्त्री स्थूणास्त्री प्रतिच्छायास्त्री प्रतिकृतिस्त्री प्रतिमास्त्री प्रतियातनास्त्री

genderस्त्रीfem.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.20 · p. 137

यत्र निक्षिप्य कूटेन हन्यते सा निघानका ।प्रतिच्छाया प्रतिकृतिः प्रतिमा प्रतियातना ॥ २० ॥

अनुष्टुप्

निघानकास्त्री प्रतिच्छायास्त्री प्रतिकृतिस्त्री प्रतिमास्त्री प्रतियातनास्त्री

genderस्त्रीfem.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तपादः Dharaṇikośa 15.1.30 · p. 66

अपचितिर्व्ययार्चनहानिषुप्रतिकृतिः प्रतिकारसमानयोः ।कुहरितं रटिते पिकनिस्वनेपरिगतं गतवेष्टितलब्धिषु ॥

द्रुतविलम्बितम्metre not read in every linenearly द्रुतविलम्बितम्

meaningsप्रतिकार समान

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ चतुरक्षरतान्ताः । Koṣakalpataru 6.17.76 · p. 228

प्रतिकृतिरुक्ता प्रतिमा पूजा किं च प्रतीकारः ।अस्वाध्याये क्षेपे निराकृतिः स्यादनाकृतौ तद्वत् ॥ ७६ ॥

metre not recognised

meaningsप्रतिमा पूजा प्रतीकार

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.34 · p. 4

प्रायुङ्क्त प्रत्यये भट्टिर्विश्वासः प्रत्ययो मतः ।प्रतिमायां प्रतिकृतिः प्रतिकारेऽप्यथो शृणु ॥ ३४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रतिमा प्रतिकार

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.170 · p. 225

प्रतिकृतिः प्रतिनिधौ प्रतिकारार्चयोः स्त्रियाम् ।बकपुष्पे पाशुपतः पशुपत्यधिदैवते ।पारिजातः पारिभद्रद्रुये सुरतरावपि ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)

meaningsप्रतिनिधि प्रतिकार अर्चा

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.164 · p. 147

प्रकृतिर्गुणसाम्ये स्यात्स्वभावामात्ययोरपि ।प्रतीकारे प्रतिकृतिः प्रतिबिम्बेऽथ पद्धतिः ॥ १६४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रतीकार प्रतिबिम्ब

प्रतिकृति as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश प्रतिमागोलोमी श्वेतदूर्वायां तथेन्द्रजविसे हृणे ? । प्रतिमा स्यात्प्रतिकृतौ दन्तमध्ये गजस्य च ॥ Dharaṇikośa 24.2.10
नानार्थार्णवसंक्षेप नृभुनीवी स्यात् कवचे वस्त्रे वणिङ्मूलधने तथा । स्त्रीकटीवसनग्रन्थौ नृभुः प्रतिकृतौ प्लवे ॥ ६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.61
नानार्थार्णवसंक्षेप प्रतिमाक्षितौ ह्रस्वेऽपि पठिता समाम्नाये मनीषिणा । प्रतिमा तु प्रतिकृतौ गजानां दन्तबन्धने ॥ ४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.45
नानार्थार्णवसंक्षेप प्रतिमानप्रतिदानं परीवर्ते न्यासद्रव्यस्य चार्पणे । प्रतिमानं प्रतिकृतौ गजदन्तद्वयान्तरे ॥ ३२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.32
शब्दरत्नाकर बिम्बप्रतिबिम्बे प्रतिकृतौ बिम्बोऽस्त्री मण्डले समे । बाणः शरे बलिसुते वृक्षभेदे तु वा स्त्रियाम् ॥ १९६५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1965