नटमण्डन
naṭamaṇḍanaक्ली · neut.In 5 kośas: 4 synonym verses, 3 as a meaning of another word.
गन्धाश्मा शुल्वपामाकुष्ठारिर्गन्धिकगन्धकौ ॥ १०५७ ॥सौगन्धिकः शुकपुच्छो हरितालं तु पिञ्जरम् ।विडालकं विस्रगन्धि खर्जूरं वंशपत्त्रकम् ॥ १०५८ ॥आलपीतनतालानि गोदन्तं नटमण्डनम् ।वङ्गारिर्लोमहृच्चाथ मनोगुप्ता मनःशिला ॥ १०५९ ॥करवीरा नागमाता रोचनी रसनेत्रिका ।नैपाली कुनटी गोला मनोह्वा नागजिह्विका ॥ १०६० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 क (wrong syllable)
गन्धाश्मन्पुंशुल्वारिपुंपामारिपुंकुष्ठारिपुंगन्धिकपुंगन्धकपुंसौगन्धिकपुंशुकपुच्छपुंहरितालक्लीपिञ्जरक्लीविडालकक्लीविस्रगन्धिक्लीखर्जूरक्लीवंशपत्त्रकक्लीआलक्लीपीतनक्लीतालक्लीगोदन्तक्लीनटमण्डनक्लीवङ्गारिपुंलोमहृत्पुंमनोगुप्तास्त्रीमनःशिलास्त्रीकरवीरास्त्रीनागमातृस्त्रीरोचनीस्त्रीरसनेत्रिकास्त्रीनैपालीस्त्रीकुनटीस्त्रीगोलास्त्रीमनोह्वास्त्रीनागजिह्विकास्त्री
genderक्लीneut.
विडालोऽस्त्री चित्रगन्धो हरितालोऽपि तालकः ।चित्राङ्गं पिञ्जरं क्लीबे गौरं च नटमण्डनम् ॥ ५६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पीतनं पिञ्ज[15b]नं क्लीबे भवेत्तन्नटमण्डनम् ।तुत्थं तुत्थाञ्जनं शस्यं शिखिग्रीवं मयूरकम् ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
खर्जूरं पिञ्जरं चापि लोमहृन्नटमण्डनम् ।पीतनं चेति नामानि तालस्य सम्भवन्ति वै ॥ १८३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
नटमण्डन as a meaning in nānārtha verses
- शिवकोष नटत्रुटिरेलाकट्फलयोर्नटस्तु नटमण्डने । नडेऽशोके नटं वन्ये नलीनीलिकयोर्नटी ॥ १२० ॥ Śivakoṣa 8.1.120
- शिवकोष कर्चूरकर्चूरो गन्धमूले स्यात्कर्चूरं नटमण्डने । कबरी बर्बरापृथ्व्योः कलिद्रुः श्रीनिवासिके ॥ ३९५ ॥ Śivakoṣa 22.3.395
- शिवकोष तालजाली तु घोषके जालो नीपे तालस्तले द्वयोः । तामलक्यां तु ताली स्यात्तालं तु नटमण्डने ॥ ४४१ ॥ Śivakoṣa 23.1.441