कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

ताल

tālaपुं · masc.

In 24 kośas: 63 synonym verses, 15 as a nānārtha head word, 19 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.219 · p. 16
कालस्य क्रियया मानं तालः साम्यं पुनर्लयः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.595 · p. 26
प्रदेशिन्यादिभिः सार्धमङ्गुष्ठे वितते सति ।प्रादेशतालगोकर्णवितस्तयो यथाक्रमम् ॥ ५९५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.596 · p. 26
प्रसारिताङ्गुलौ पाणौ चपेटः प्रतलस्तलः ।प्रहस्तस्तालिकस्तालः सिंहतलस्तु तौ युतौ ॥ ५९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.1060 · p. 41
गन्धाश्मा शुल्वपामाकुष्ठारिर्गन्धिकगन्धकौ ॥ १०५७ ॥सौगन्धिकः शुकपुच्छो हरितालं तु पिञ्जरम् ।विडालकं विस्रगन्धि खर्जूरं वंशपत्त्रकम् ॥ १०५८ ॥आलपीतनतालानि गोदन्तं नटमण्डनम् ।वङ्गारिर्लोमहृच्चाथ मनोगुप्ता मनःशिला ॥ १०५९ ॥करवीरा नागमाता रोचनी रसनेत्रिका ।नैपाली कुनटी गोला मनोह्वा नागजिह्विका ॥ १०६० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 क (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.1136 · p. 44
तृणराजस्तलस्तालो रम्भा मोचा कदल्यपि ॥ ११३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नाट्यवर्गः Amarakośa 1.7.9
विलम्बितं द्रुतं मध्यं तत्त्वमोघो घनं क्रमात् ।तालः कालक्रियामानं लयः साम्यमथास्त्रियाम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.168
तृणराजाह्वयस्तालो नालिकेरस्तु लाङ्गली ॥ १६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.83
प्रादेशतालगोकर्णास्तर्जन्यादियुते तते ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.103
पिञ्जरं पीतनं तालमालं च हरितालके ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.94 · p. 12
तालः कालक्रियामानं लयः साम्यमुदाहृतम् ।अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपः सूच्योऽर्थोऽभिनयः स्मृतः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.192 · p. 24
रम्भा कदली मोचा तृणराजः कथ्यते तलस्तालः ।कङ्केलिरशोकः स्यादाम्रश्चूतश्च सहकारः ॥ १९२ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.538 · p. 61
प्रादेशः स्यात्प्रदेशिन्या तालो मध्यमया भवेत् ।गोकर्णोऽनामया प्रोक्तो वितस्तिः स्यात्कनिष्ठया ॥ ५३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर द्वादशोपदेशः Bālaprabodhikā 12.252 · p. 88
तृणराजस्तलस्तालो महापत्रः फलेरुहः ।क्रमुको वाटिको घोण्टा गवाङ्गः क्रूर आसवः ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अमृणालं मृणालं च शीरषीरे उभे समे ।यवसं जवसं च स्यात् तलस्तालोऽपि कथ्यते ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 31 · p. 3
तृणराजस्तलस्तालस्तद्भेदे तु वराङ्गना ।खर्जूरस्तु महासारः खर्जूः स्यादल्पवृक्षके ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम भूम्यधिकारस्तृतीयस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 3.22 · p. 24
तृणराजस्तलस्तालः पत्रताली वराङ्गना ।महारसः स्यात्खर्जूरस्तस्मिन् खर्जूरकोऽल्पके ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव पूःप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.3.84 · p. 17
द्वारयन्त्रं तु तालं स्यादस्योद्घाटनयन्त्रकम् ।प्रतिताल्यपि ताली स्याद्बहुभेदान्यमून्यपि ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.181 · p. 40
प्रदेशिन्या प्रदेशोपि प्रादेशश्च नराविमौ ।मध्यमावितते तालः सपादैकादशाङ्गुलः ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.185 · p. 40
विसृताङ्गुलिके हस्ते चपेटः स्यादपि द्वयोः ।प्रतलश्च प्रहस्तश्च तालिका ताल इत्यपि ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.370 · p. 173
तालं नीलाम्बरं नीलं तुङ्गा तु वंशरोचना ।क्षीरी वांशी च शुभ्रापि वनेन्दुर्वंशशर्करा ॥ ३७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.16 · p. 203
कुरटो लोहकारस्तु व्योकारोप्यथ मुष्टिकः ।स्वर्णपर्यायतः कारस्तालो गोजिक इत्यपि ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.193 · p. 270
तालो ध्वजद्रुमः पत्री दीर्घस्कन्धो दृढच्छदः ।तृणराजो मधुरसो मदाढ्यो दीर्घपादपः ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.61 · p. 468
… कालपुद्गलयोरपि ।गोलाजगलवालानां तद्वत्कामलतालयोः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.31 · p. 78
स्याज्झार्झरो झार्झरिकस्त्रिषु स्युर्वैणिकादयः ।कालस्य क्रियया मानं तालोऽथ करनिर्मितः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शैलवर्गः Koṣakalpataru 2.2.34 · p. 130
दारदो हंसपादः स्यात्कुरुबिन्दोऽपि रक्तकः ।मणिरागकरो म्लेच्छो नरि स्याद्रक्तपारदः ॥अर्बुदोत्थं सीससत्त्वं तथा चोदारसङ्गकम् ।हरितालमलं तालमालं न स्त्री बिडालकम् ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.29 · p. 145
कठोरमल्लिका चाथ पिस्तं स्याच्च मकूलकम् ।कदली कन्दली काली रसा हस्तिबुसा तथा ॥चर्मण्वती भानुफला रम्भा मोचा च कृष्णला ।वृन्तपुष्पा च निःसारा तृणसारा महाच्छदा ॥काष्टाला वारणबि[28a]सा ग्रन्थिनी गजदन्तिका ।सुकुमारा मृत्युफला कथिता दत्तविग्रहा ॥मोचं फलेऽस्याः पुष्पं तु शिलीध्रं कन्दलं त्रिषु ।तालस्तलो ना श्रीबीजो ध्वजद्रुः स महाफलः ॥ २९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.88 · p. 218
अङ्गुष्ठे तालशो कर्णो मध्य[86a]मानामिकायुते ।सकनिष्ठे द्वयोः किष्कुवितस्तिदीष्टिररिफर्फटी । (corrupt)* * * * * * * * * * * * कोपित्यपि । (corrupt)प्रसारिताङ्गुलौ पाणौ प्रतलः स्यात्तलः पुमान् ।तालः प्रहस्तश्चपटश्चपेटायुजि तालिका ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: corruptLatin letters: corrupt
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.1.22 · p. 96
रालिरञ्जलिः कला जगलःस्यात्पुद्गलो बहुल-तन्दुल-तालाः ।देवलो जटुलः पोटगलश्चतादृशाः कमल-कामल-वल्लाः ॥ २२ ॥
metre not recognisednearly स्वागता: pāda 1, syllable 6 लः (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.183 · p. 101
खर्जूरतालखर्जूरीतालीहिन्तालकेतकाः ।क्रमुको नालिकेरश्च स्युरेते तृणपादपाः ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.62 · p. 15
तृणराजे तलस्तालो महापत्रः फलेरुहः ।क्रमुको वाटिको घण्टो गुवाङ्गुः क्रूर आसवः ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.203 · p. 29
लयः साम्यं पुमस्तालः क्रियया कालसम्मितिः ।मुरजस्तु मृदङ्गोऽथ समावानकदुन्दुभी ॥ २०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.258 · p. 133
तालस्तलः प्रहस्तोऽपि तालिका च तथा स्मृता ।संयुतौ तु करौ सिंहतलः स्याद्गीतमेलकः ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.1.25 · p. 214
निचोलतालकुद्दलयावस्वस्रुवरौरवाः ।दावध्रुवकहावांशपणवादीनवस्पशाः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 द्द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.551 · p. 96
हरितालमलं तालं हरितालकमित्यपि ।शिलोत्थलाक्षायां प्रोक्ता शिलाजेतु(जतु?) शिलापि च ॥ ५५१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.162 · p. 12
उरुबूको दीर्घदण्ड एरण्डः पाणिपत्रकः ।हिन्तालः स्थूलतालाह्वः तालस्तृणनराधिपः ॥ १६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संगीतवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.3.106 · p. 30
द्रुतं विलम्बितं मध्यमिति गीते त्रयो लयाः ।ग्रामा घोरमन्द्रतारास्तालाश्च चपुटादयः ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संगीतवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.3.110 · p. 30
मृदङ्गो मुरजश्चैव मर्दलः पुष्करस्त्रिधा ।स्याद्यशःपटहो ढक्का भेरी दुन्दुभिरानकः ।वाद्यभेदाः शङ्खताला झल्लरीपटहादयः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.422 · p. 53
स्यान्मूले कलिका वंशशलाका कूणिका तथा ।कालस्य क्रियया मानं तालः साम्यं लयः पुनः ॥ ४२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.958 · p. 146
प्रादेशश्चापि तालश्च गोकर्णस्तदनन्तरम् ।वितस्तिः कथ्यते भूयो जगति पण्डितैः जनः ॥ ९५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.959 · p. 146
प्रसारिताङ्गुलौ पाणौ प्रहस्तः प्रतलस्तलः ।चपेटस्तालिका तालश्चेति हस्तस्य पञ्जकः ॥ ९५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1832 · p. 299
आलं तालं च वङ्गारिः हरितालः बिडालकम् ।विस्त्रगन्धि च गोदन्तं गोपित्तं वंशपत्रकम् ॥ १८३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.83 · p. 330
तृणराजस्तलस्तालः सर्वत्र ख्यात एव च ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.438 · p. 31
तया कालस्य मानं यत् स ताल इति कथ्यते ।कैश्चित्तु कालक्रिययोर्मानं तालः प्रकाशितः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.439 · p. 31
स एष तालो विज्ञेयो धीरैरनुद्रुतादिभिः ।अनुद्रुतं द्रुतञ्चैव लघुर्गुरुः प्लुतस्तथा ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 र्गु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.315 · p. 80
तृणराजाह्वयः तालो हिन्तालो हिमहासकः ।नारीकेलो नारिकेलः शिवाफल-सदाफलौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.320 · p. 80
गुवाकतालहिन्तालनारीकेलादयः परे ।खर्जुरी केतकी ताली खर्जुरश्च तृणद्रुमाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.296 · p. 102
तर्जन्यङ्गुष्टविस्तारात् प्रादेशश्च प्रदेशकम् ।अङ्गुष्टमध्याविस्तारात् तलस्ताल इति द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.298 · p. 102
चपेटः प्रतलस्तालश्चपेटी तालिका तलः ।प्रहस्तश्चपटो हस्ते समस्ताङ्गुलिविस्तृते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.198 · p. 151
हरितालकतालं स्यादालपीतनपिञ्जरम् ।शिलाजतु च गौरेयमर्थ्यं गिरिजमश्मजम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.173 · p. 202
प्रादेशोऽप्यायताङ्गुलौ हस्ते स्यात् प्रतलस्तलः ।तालिका-तालौ चपेटश्चर्पटश्चपटोऽपि च ॥ १७३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 ङ्गु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.174 · p. 202
तद्द्वये योजिते सिंहतलः संहतलस्तथा ।तताङ्गुष्ठमध्याङ्गुलिमाने तालस्तलोऽपि च ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.83 · p. 224
सौगन्धिकः सुगन्धश्च गन्धिको गन्धकोऽपि च ।गोदन्ते हरितालं स्यात् तालमालमलं तथा ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.146 · p. 230
किङ्किराटः, पलाशे तु दन्त्य-तालव्यमध्यगः ।किंसुकस्तृणराजे तु तलस्तालश्च तद्भिदि ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.116 · p. 16
भेदाः स्युरस्य तपनानलतप्तकुम्भ-संदीपनक्रिमिशरौरवतप्तलोहाः ।संघातपूयवहसूकरलो हशङ्कु-संदंशतालमलभोजनकालसूत्राः ॥ ११६ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पर्वताध्यायः Śabdaratnākara 2.2.427 · p. 57
हरितालं तु खर्जूरं पीतनं नटभूषणम् ।वंशपत्रं तालमालं पिञ्जरं रोमहृद्वरम् ॥ ४२७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.635 · p. 81
त्रपुसश्छर्दनस्तालः कुटपत्री च मूत्रला ।पाण्डुपत्री विशाला स्यादमरी चेन्द्रवारुणी ॥ ६३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.661 · p. 84
मधुक्षीरो मधुरसः खर्जूरः पुंसि च स्त्रियाम् ।कूर्चपुष्पोऽपि तालस्तु राजतालो दृढच्छदः ॥ ६६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1553 · p. 187
तालो विलम्बितं कालो द्रुतं मध्यं क्रिया लयः ।ओघः साम्यं धनं तत्त्वं क्रियाथ भ्रमरी भ्रमः ॥ १५५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.216 · p. 63
निस्सुषौ विषमो वेणौ क्षुद्रे लगुडवंशिका ।तृणराजे तलस्तालो महापत्रः फलेरुहः ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.185 · p. 119
स्युश्चोटलिंगकस्तालः कुलिको बिंबसारकः ।कर्तरी पुंख आराग्रं त्वग्रं वाजश्छदावलिः ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.123 · p. 146
विलंबितं द्रुतं मध्यं तत्त्वमोघो घनं क्रमात् ।तालः कालक्रियामानं क्रियांगुलिकरोद्भवा ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.77 · p. 179
चपेटश्चर्पटस्तालः प्रहस्तः प्रतलस्तलः ।षट् ते ततांगुले हस्ते न्युब्जेऽस्मिन् प्रसृतः करे ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.80 · p. 179
घण्टांगुष्ठेन भिन्ना सा खेटकस्त्वर्धमुष्टिकः ।प्रादेशतालगोकर्णा वितस्तिः स्त्री यथाक्रमम् ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लश्लोकः Dharaṇikośa 27.3.12 · p. 200
तालः करतले गीते क्रियामाने द्रुमान्तरे ।मध्यमाङ्गुष्ठकोन्माने तालं तु हरितालके ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.59 · p. 339
तालो ध्वजे द्रौ नरि खड्गमुष्टौस्यान्मध्यमाङ्गुष्ठमिते तथैव ।भवेत्तथा पाणितले[66a]च गीत-कालक्रियामान उदीरितोऽयम् ॥ ५९ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 भ (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.60 · p. 339
क्लीबे तु कांस्यस्य भवेच्च वाद्य-भाण्डे तथा स्याद्धरितालकेऽपि ।मालो जने चोन्नतभूतलेऽन्त्येस्त्रियां तु पुष्पस्रजि कीर्तितोऽयम् ॥ ६० ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.520 · p. 87
अज्ञाने ज्वलति ध्वान्ते रात्रौ राहौ तु ना तमाः ।तालः कालक्रियामाने तृणराजाख्यपादपे ॥ ५२० ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.521 · p. 87
अङ्गुष्ठमध्यमामाने चपेटे त्रपुसेऽपि च ।इषुभेदे च नाथ स्त्री ताली दृढदलाह्वये ॥ ५२१ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.522 · p. 87
तृणद्रुमे तामलकीसौराष्ट्रीमुसलीषु च ।प्रतिताल्यामथ क्लीबं हरिताले फलेषु च ॥ ५२२ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.523 · p. 87
अत्रोक्तस्थावराणां स्यात् कांस्यताल्यां तु तत् त्रये ।तारस्तु शुद्धमुक्तायां मुक्ताशुद्धौ च तारणे ॥ ५२३ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.15.216 · p. 189
तर्कः कर्मविशेषे स्याद्विचारेऽपि तथोच्यते ।गीतकर्ममितौ तालस्तालो वृक्षे कराहतौ ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.15.217 · p. 189
हस्तमानेऽप्यथो तालं हरिताले निगद्यते ।तलं सर्गे त्वधोभागे तलस्तालचपेटयोः ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र लद्विः Śivakoṣa 23.1.441 · p. 40
जाली तु घोषके जालो नीपे तालस्तले द्वयोः ।तामलक्यां तु ताली स्यात्तालं तु नटमण्डने ॥ ४४१ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.17 · p. 278
ज्याघातवारणे क्लीबं कार्यबीजे च कानने ।तालं करतलास्फालमध्यमाङ्गुष्ठसस्मिते ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.18 · p. 278
गीतकालक्रियामाने वाद्यकांस्ये द्रुमान्तरे ।ताली स्यादज्झटोषध्यां तालन्तु हरितालके ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1928 · p. 235
डिम्भः प्लीह्नि खगापत्ये ढक्कावाघे सरित्यपि ।धुतक्ष्णि तक्ष्णि च त्वष्टा तालस्तु नरके द्रुमे ॥ १९२८ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1929 · p. 235
द्वारबन्धनयन्त्रे च वाद्यभेदे विलम्बिते ।कुञ्चिकायां च तारस्तु मुक्ताशुद्धावुडौ न ना ॥ १९२९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.394 · p. 230
झलाऽऽतपोर्मिर्दुहिता तलं मूलचपेटयोः ।तालो गीतक्रियामाने हरिताले द्रुमान्तरे ॥ ३९४ ॥
अनुष्टुप्

ताल as a meaning in nānārtha verses