पीतन
pītanaक्ली · neut.In 15 kośas: 30 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
कश्मीरजन्म घुसृणं वर्णं लोहितचन्दनम् ॥ ६४४ ॥वाह्लीकं कुङ्कुमं वह्निशिखं कालेयजागुडे ।संकोचपिशुनं रक्तं धीरं पीतनदीपने ॥ ६४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गन्धाश्मा शुल्वपामाकुष्ठारिर्गन्धिकगन्धकौ ॥ १०५७ ॥सौगन्धिकः शुकपुच्छो हरितालं तु पिञ्जरम् ।विडालकं विस्रगन्धि खर्जूरं वंशपत्त्रकम् ॥ १०५८ ॥आलपीतनतालानि गोदन्तं नटमण्डनम् ।वङ्गारिर्लोमहृच्चाथ मनोगुप्ता मनःशिला ॥ १०५९ ॥करवीरा नागमाता रोचनी रसनेत्रिका ।नैपाली कुनटी गोला मनोह्वा नागजिह्विका ॥ १०६० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 क (wrong syllable)
गन्धाश्मन्पुंशुल्वारिपुंपामारिपुंकुष्ठारिपुंगन्धिकपुंगन्धकपुंसौगन्धिकपुंशुकपुच्छपुंहरितालक्लीपिञ्जरक्लीविडालकक्लीविस्रगन्धिक्लीखर्जूरक्लीवंशपत्त्रकक्लीआलक्लीपीतनक्लीतालक्लीगोदन्तक्लीनटमण्डनक्लीवङ्गारिपुंलोमहृत्पुंमनोगुप्तास्त्रीमनःशिलास्त्रीकरवीरास्त्रीनागमातृस्त्रीरोचनीस्त्रीरसनेत्रिकास्त्रीनैपालीस्त्रीकुनटीस्त्रीगोलास्त्रीमनोह्वास्त्रीनागजिह्विकास्त्री
genderक्लीneut.
वञ्जुलश्चित्रकृच्चाथ द्वौ पीतनकपीतनौ ।आम्रातके मधूके तु गुडपुष्पमधुद्रुमौ ॥ २७ ॥वानप्रस्थमधुष्ठीलौ जलजेऽत्र मधूलकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वितीयं च तुरीयं च न स्त्रियामथ कुङ्कुमम् ॥ १२३ ॥काश्मीरजन्माग्निशिखं वरं वाह्लीकपीतने ।रक्तसंकोचपिशुनं धीरं लोहितचन्दनम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
कुरण्टकश्च फलकः पीताम्लानश्च पीतनः ।कुसुमः स्यात्कुरवकः सादासी नीलपुष्पिका ॥ २७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वङ्गारिर्लोमहृद्विस्रद्गन्धि स्याद्वंशपत्रकम् ।गोदन्तं पीतनं च स्यात्खर्जूरं पिञ्जरं समम् ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पीतनं पिञ्ज[15b]नं क्लीबे भवेत्तन्नटमण्डनम् ।तुत्थं तुत्थाञ्जनं शस्यं शिखिग्रीवं मयूरकम् ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
लकुचो लिकुचः क्षुद्रपनसो ग्रन्थिमत्फलः ।पीतनो सौ**साक्षौ गर्भस्त्वेतस्य कण्टका ।लिङ्गत्रये दाडिमः स्यात्सारश्च करकोऽस्त्रियाम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 सौ (syllables merged)
genderपुंmasc.
कालीयकश्च[33a]न स्त्री स्यात्पीतदारु च पीतनम् ।न स्त्रियां देवदारुः स्यात्सुरदारु च दारु च ।भद्रदारु स्नेहविद्धं किलिमं च सुराह्वयम् ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
केसरं किसरं वेरं पीतकं पीतनं वरम् ।असृग्रक्ताम्बरं न स्त्री कुङ्कुमं हरिचन्दनम् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्लक्षो वटः प्लवः शुङ्गी सुपार्श्वश्चारुदर्शनः ।कपीतनः कपीनः स्यात्पीतनप्लवकावपि ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दार्वी दारुहरिद्रायां हरिद्रुः कण्टकेरुका ।पीतद्रुमः पीतदारुः पीतनं पीतचन्दनम् ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुङ्कुमे रक्तपर्यायं सङ्कोचपिशुनं वरम् ।धीरं कुसुम्भं घुसृणं पीतं वाल्हीकपीतने ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
खर्जूरं पीतनं वंशपत्रकं चालपीतके ।अभ्रकं गगनं स्वच्छपत्रं च गिरिजामले ॥ ३३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पत्राङ्गुलिरथ प्रोक्तं कुङ्कुमे पीतनं तथा ।रक्तं संकोचकाश्मीरजन्मनी धीरमित्यपि ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तत्स्रोता(तो?)ञ्जनमारभ्यः स्युरञ्जनविभेदकाः ।हरिताले तु पीतं स्यात्पीतनं पीतकं तथा ॥ ५५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रियङ्गु पीतकाबेरं पीतनं चापि दीपनम् ।वाह्लीकं वाह्निकं वर्ण्यं वर्णं लोहितचन्दनन् ॥ १०४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
खर्जूरं पिञ्जरं चापि लोमहृन्नटमण्डनम् ।पीतनं चेति नामानि तालस्य सम्भवन्ति वै ॥ १८३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पीतनोऽम्रातकश्चैव वर्षपाको कपीतनः ।आम्रातकश्च नामानि मन्यन्तेऽम्रातकस्य वै ॥ २०६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आम्रातकः पीतनं स्यात् कपिचूतं कपीतनम् ।आम्रातकफले स्वादुरसा पशुहरीतकी ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हरितालकतालं स्यादालपीतनपिञ्जरम् ।शिलाजतु च गौरेयमर्थ्यं गिरिजमश्मजम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कपीतनो गर्दभाण्डे कपीतः पीतनस्तथा ।नागकेसरे केसरो नागः स्यान्मदनद्रुमे ॥ २०२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हरितालं तु खर्जूरं पीतनं नटभूषणम् ।वंशपत्रं तालमालं पिञ्जरं रोमहृद्वरम् ॥ ४२७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चाम्पेयः केसरश्चाथ द्वौ पीतनकपीतनौ ।आम्रातके करञ्जस्तु करजो नक्तमालकः ॥ ५०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुङ्कुमं घुसृणं रक्तं बाह्लीकं पीतनं वरम् ।वासनीयककाश्मीरधीरलोहितचन्दनम् ॥ ११४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
काश्मीरजं वह्निशिखं बाह्लीकं पीतनं वरम् ॥ १५७ ॥
genderक्लीneut.
तालमालं वंशपत्रं पीतनं रोमहृद्वरम् ।सौगन्धिकस्तु पामारिः पीतो गन्धाश्मगन्धकौ ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शीतेऽभ्रपुष्पो वानीरो वञ्जुलो वेतसो रथः ।विदुले प्रिय आम्राते द्वौ पीतनकपीतनौ ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काश्मीरजं पुष्परजः संकोचं पीतनं वरम् ।घोरं चाग्निशिखञ्चापि जपापुष्पं प्रियंगु च ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्यात्पीतनं तालकपीतदारु-कश्मीरजन्मस्वथ पुंसि दिष्टम् ।आम्रातके स्यादथ मैथुनं च-रमे तथा संगतवाचके च ॥ ३० ॥
उपजातिः
शतावरीति विख्याता यौषधिस्तत्र पीवरी ।स्त्रियामथ पुमाञ्ज्ञेयः पीतनः पादपान्तरे ॥ ११८४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपादपान्तर
आम्रातकाख्ये क्लीबं तु हरितालेऽपि कुङ्कुमे ।पीनसस्तु प्रतिश्याये नाऽथ मण्डलिसंज्ञिनाम् ॥ ११८५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
क्लीबलिङ्गं पुमानयं भवेदाम्रातके मतः ।पूतना दानवीपथ्यारोगभेदेषु च स्त्रियाम् ॥पृतना तु स्त्रियां सेनामात्रे सेनाविशेषके ।प्रेमाऽस्त्री नर्मणि स्नेहे प्रेमा ना रतिशक्रयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 न (wrong syllable)
meaningsआम्रातक
doubtful
पीतन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु पीतचन्दनस्यात्पीतचन्दनं तु स्त्रियां न कालीय-पीतन्योः । वनचन्दनमप्यस्त्री कालीये देवदारुणि च ॥ ५४ ॥ Koṣakalpataru 6.21.54
- कोषकल्पतरु पिञ्जरपुंस्यसौ पीतने वाजिभेदे तथा वर्णभेदे मतस्तद्वति स्यात्त्रिषु । मन्दरो मन्दमन्दारमन्थाचल- स्वर्गसान्द्रार्थकः कन्दरस्तु त्रिषु ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.26