मयूरक
mayūrakaक्ली · neut.In 14 kośas: 16 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
अपामार्गः शैखरिको धामार्गवमयूरकौ ॥ ८८ ॥प्रत्यक्पर्णी केशपर्णी किणिही खरमञ्जरी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderक्लीneut.
अपामार्गः शैखरिकः काण्डकण्ठो मयूरकः ।करमण्डलिको झण्टश्चमत्कारश्च कण्टकी ॥ ४८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीतनं पिञ्ज[15b]नं क्लीबे भवेत्तन्नटमण्डनम् ।तुत्थं तुत्थाञ्जनं शस्यं शिखिग्रीवं मयूरकम् ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
आघाटः स्याच्छैखरिकः शिखरी शिखरस्वसः (?) ।धामार्गवोऽप्यपामार्गो मार्गः कूटो मयूरकम् ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कपिवल्ली मर्कटिका शिखर्याघाटदुर्ग्रहौ ।प्रत्यक्पुष्पी पत्रपुष्पी केशवल्ली मयूरकः ॥ २०५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मेघाख्यमथ तुत्थं च शिखिग्रीवमयूरके ।तुत्थाञ्जनं कांश्यनीलं मूषातुत्थं वितुन्नकम् ॥ ३३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तुत्थाञ्जनं शिखिग्रीवं कर्पूराञ्जनमित्यपि ।मयूरकं च मायूरं कर्परीति वितुन्नकम् ॥ ५४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तुत्थाञ्जनं तथा तुत्थं शिखिग्रीवं मयूरकम् ।पुनस्तुत्थविशेषो वै मूषातुत्थं वितुन्नकम् ॥ १८२१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चित्रोपचित्रा सञ्चित्रा मूषिकर्णी स्वकर्णिका ।अपामार्गः शैखरेयश्चमत्कार-मयूरकौ ।धामार्गवः शैखरिकं शिखरी खरमञ्जरी ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वितुन्नकं शिखिग्रीवं तुत्थाञ्जनमयुरकम् ।तुत्थाञ्जने क्वाथभवे कर्परी दार्विकापि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 यु (wrong syllable)
genderक्लीneut.doubtful
तुत्थाञ्जनं शिखिग्रीववितुन्नकमयूरकम् ।रीतिपुष्पं पुष्पकं च पौष्पकं कुसुमाञ्जनम् ॥ ४३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्रोतोऽञ्जनं तु सौवीरं कपोताञ्जनयामुने ।तुत्थाञ्जनं शिखिग्रीवं वितुन्नकमयूरके ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रत्यक्पर्णी तु शिखरी किणिही खरमञ्जरी ।अपामार्गः शैखरिको धामार्गवमयूरकौ ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अल्पपत्रस्तु जंबीरः फणिर्जकसमीरणौ ।अस्मिन् सुगन्धौ सौवासो मञ्जरीकमयूरकौ ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैतालिको बोधकरे च ताल-भेदेऽथ पाशिन्यपि तिक्तशाकः ।आघाटके पुंसि मयूरकः स्या-त्तुत्थे पुनः क्लीबमुदाहरन्ति ॥ ४९ ॥
इन्द्रवज्रा
meaningsतुत्थ
मञ्जीरक इति प्राहुर्नामधेयं विचक्षणाः ।अपामार्गे च नप् तु स्यात् तुत्थाञ्जनमिति श्रुते ॥ ४८० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अथ तुत्थाञ्जने क्लीबं अपामार्गे मयूरकः ।शिशौ कुपुरुषे हारभेदे माणवकः पुमान् ॥
अनुष्टुप्
हारभेदे माणवको बाले कुपुरुषे वटौ ।मयूरकोऽपामार्गे च हंसभेदेपि मल्लिकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
meaningsअपामार्ग
मयूरक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु शतपत्रअथासिपत्रो नरि कोशकारे भवेत्तथासौ नरकान्तरेऽपि । मयूरके राजशुके च दार्वा- घाटे नृलिङ्गः शतपत्र उक्तः ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.27
- शिवकोष कुस्तुम्बरीकुस्तुम्बरी भद्रमुस्तविष्बक्पर्णीमयूरके । विषाणिका मेषशृङ्गीकाकोलीकर्कटाह्वये ॥ ६९ ॥ Śivakoṣa 1.4.69
- शिवकोष शटीशटी पुनर्नवाभेदगन्धमूलामयूरके । Śivakoṣa 8.1.8
- शिवकोष शिखरिन्वृक्षादनी वृक्षवृन्दाविदारीकन्दयोः स्त्रियाम् । शिखरी तु पुमान् घण्टापाटलौ च मयूरके ॥ २७९ ॥ Śivakoṣa 16.2.279
- शब्दरत्नावली वितुन्नकहेरम्बगरुडे विघ्ने जिने पूज्ये विनायकः । मयूरकेऽप्यज्झटायां धन्याके च वितुन्नकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.196