कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

शम्बरी

śambarīस्त्री · fem.

In 9 kośas: 6 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.134
चित्रोपचित्रा न्यग्रोधी द्रवन्ती शम्बरी वृषा ॥ ८७ ॥प्रत्यक्श्रेणी सुतश्रेणी रण्डा मूषिकपर्ण्यपि ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर द्वादशोपदेशः Bālaprabodhikā 12.228 · p. 86
स्वर्णपत्रा पृष्ठफला काकमाच्यान्तु वायसी ।प्रत्यक्श्रेणी सुतश्रेणी द्रवन्ती शम्बरी वृषा ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पृ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.580 · p. 314
द्रवन्ती शम्बरी चित्रा न्यग्रोधी शणमूलिका ।प्रत्यक्श्रेणी विषा चण्डा पुत्रश्रेण्याखुपर्ण्यपि ॥ ५८० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.39 · p. 192
सिंहादीनां स्त्रियां जातौ सिंही व्याघ्री च शूकरी ।वानरी हरिणी च स्याच्छम्बरी गवयीति दिक् ॥कडंकरं त्वर्हति यः कडंग(क)र्यः स भेद्यवत् ।पशुः कडंग(क)रोऽपि स्याच्चारिः स्त्री पशुभोजनम् ॥मृगेन्द्राद्या गवाद्याश्च सर्वे स्युः पशुजातयः ।रोमन्थो ना पशूनां यद्भवेच्चर्वितचर्वणम् ॥स रोमन्थायमानो यो हनुना व[67a]र्तयत्यमुम् ।गन्धर्वः शरभो रामः सृमरो गवयः शशः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.doubtful
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र लताकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 3.326 · p. 175
आखुपर्ण्यां पुष्पश्रेणी न्यग्रोधी शम्बरी वृषा ।चित्रोपचित्रा रण्डा च प्रत्यक्श्रेणी द्रवन्त्यपि ॥ ३२६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.540 · p. 70
ऋक्षगन्धा त्वच्छगला मुसली तालमूलिका ।प्रत्यक्श्रेणी सुतश्रेणी द्रवन्ती शम्बरी वृषा ॥ ५४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास रश्लोकः Dharaṇikośa 26.3.35 · p. 184
शम्बरः संयुगे वृद्धे मृगदैत्यप्रभेदयोः ।श्रेष्ठे शिवारथौषध्यां शम्बरी शम्बरं जलम् ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र रत्रिः Śivakoṣa 22.3.414 · p. 38
शम्बरी स्यादाखुकर्ण्यां शम्बर्यां वालके जले ।शाबरी शुकशिम्बायां शाबरः शबरोद्भवे ॥ ४१४ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश रेफान्ताः Śabdaratnāvalī 7.27.102 · p. 273
शम्बरं सलिले क्लीबं ना देत्यमृगभेदयोः ।शम्बरी स्यादासुपर्ण्यां मायायामपि च स्त्रियाम् ॥शर्वरी स्त्री तु यामिन्यां प्रमदायामपि स्त्रियाम् ।शर्करा कर्परांशेऽपि सिता शार्करदेशयोः ॥
अनुष्टुप्

शम्बरी as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष चित्राचित्रो हुतभुजि स्त्री तु दन्त्यैन्द्रीशम्बरीषु च । चुक्र्यम्बष्टाचिञ्चयोर्ना वेतसाख्येऽम्लवेतसे ॥ ३७७ ॥ Śivakoṣa 22.2.377