उपमातृ
upamātṛस्त्री · fem.In 11 kośas: 6 synonym verses, 7 as a meaning of another word.
धात्री तु स्यादुपमाता वीरमाता तु वीरसूः ॥ ५५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
धात्री स्यादुपमाता भगिनी जामिः स्वसा च विज्ञेया ।तत्पुत्रः स्वस्रीयो जामेयो भागिनेयः स्यात् ॥ ५०७ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
प्रसवोऽपि प्रसूति स्त्री नग्निका कोटवीत्यपि ।धात्री स्यादुपमात्रर्था भर्त्तुः पत्न्यः परस्परम् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उपमाता तु धात्री स्यात्कृमिला तु बहुप्रसूः ।पतिपत्नीजनन्यां तु श्वश्रूरपि विभाव्यते ॥ २२३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उपमाता च धात्री सा याऽन्यान् प्रापयति पयः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
मातुली मातुलान्यस्य जाया धात्र्युपमातरि ।पुत्रस्य तनयः पौत्रो नप्ता पौत्रस्य नन्दनः ॥ ११२६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उपमातृ as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् धात्रीधात्री स्यादुपमातापि क्षितिरप्यामलक्यपि । Amarakośa 3.3.335
- धरणिकोश धात्री[80] मन्त्रोऽतिगुप्तवादे स्याद्वेददेवविशेषयोः । धात्री मातोपमाता च वसुधामलकी स्मृता ॥ Dharaṇikośa 26.2.21
- नानार्थार्णवसंक्षेप धात्रीस्याद्घोरवाशिते धात्रः पुनर्द्वे कितवेऽथ सा । धात्री स्त्र्यामलकीभूम्योरुपमातरि चाथ ना ॥ ६४३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.643
- परमानन्दीयनाममाला धात्रीधिष्ण्यं रश्मौ गृहे स्थाने वह्नौ नक्षत्रशुक्रयोः । धात्री क्षोण्यामलक्योश्च धातक्यामुपमातरि ॥ २५४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.254
- शब्दरत्नावली धात्रीधरा मेदसि मेदिन्यां स्त्री गर्भाशययोषितीः । धात्री पृथिव्यामामलक्यामुपमातरि मातरि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.16
- शब्दरत्नाकर धात्रीधारा सलिलसंतत्यां सैन्याग्रे वाजिनां गतौ । अस्त्राग्रेऽप्यथ धात्री भूरुपमातामलक्यपि ॥ १९४५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1945
- वैजयन्ती धात्रीदिष्टिः सुखे च दाने च धात्री भुव्युपमातरि । धनुः सुस्त्रीधनुर्ज्यासु धाना बीजेऽपि भूरुहाम् ॥ १९ ॥ Vaijayantī 6.2.19