कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रसूति

prasūtiस्त्री · fem.

In 14 kośas: 13 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.256 · p. 24
दोहदं दौर्हृदं श्रद्धा लालसा सूतिमासि तु ।वैजननो विजननं प्रसवो नन्दनः पुनः ॥ ५४१ ॥उद्वहोऽङ्गात्मजः सूनुस्तनयो दारकः सुतः ।पुत्रे दुहितरि स्त्रीत्वे तोकापत्यप्रसूतयः ॥ ५४२ ॥तुक्प्रजोभयोर्भ्रात्रीयो भ्रातृव्यो भ्रातुरात्मजे ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 यो (wrong syllable)
दोहदक्लीदौर्हृदक्लीश्रद्धास्त्रीलालसास्त्रीवैजननपुंविजननक्लीप्रसवपुंनन्दनपुंउद्वहपुंअङ्गक्लीआत्मजपुंसूनुपुंतनयपुंदारकपुंसुतपुंतोकक्लीअपत्यक्लीप्रसूतिस्त्रीतुच्स्त्रीप्रजास्त्रीभ्रात्रीयपुंभ्रातृव्यपुं
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सङ्कीर्णवर्गः Amarakośa 3.2.10
प्रसूतिः प्रसवे श्च्योते प्राधारः क्लमथः क्लमे ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
प्रसूतिस्त्रीप्राधारपुंक्लमथपुं
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.497 · p. 57
कान्तः स्यात्कमिता पतिर्वरयिता भर्ता च भोक्ता धवो,रुच्याभीकवराभिकाश्च रमणः प्राणाधिनाथोऽनुगः ।सूनुः सन्ततिरात्मजश्च तनुजः पुत्रः प्रसूतिः सुतः,तुक् तोकं तनयश्च नन्दन इति प्राज्ञैरपत्यं स्मृतम् ॥ ४९७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
कान्तपुंकमितृपुंपतिपुंवरयितृपुंभर्तृपुंभोक्तृपुंधवपुंरुच्यपुंअभीकपुंवरपुंअभिकपुंरमणपुंप्राणाधिनाथपुंअनुगपुंसूनुपुंसन्ततिस्त्रीआत्मजपुंतनुजपुंपुत्रपुंप्रसूतिस्त्रीसुतपुंतुच्स्त्रीतोकक्लीतनयपुंनन्दनपुंअपत्यक्ली
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.49 · p. 25
प्रसवोऽपि प्रसूति स्त्री नग्निका कोटवीत्यपि ।धात्री स्यादुपमात्रर्था भर्त्तुः पत्न्यः परस्परम् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
प्रसवपुंप्रसूतिस्त्रीनग्निकास्त्रीकोटवीस्त्रीधात्रीस्त्रीउपमातृस्त्रीएकपत्नीस्त्रीसपत्नीस्त्री
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.70 · p. 207
पुत्रोऽपि दुहिता पुत्रौ तयोस्तु तोकमन्तिमे ।अपत्यं च प्रसूतिः स्त्री प्रजा संततिरित्यपि ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्तु (wrong syllable)
पुत्रपुंतोकक्लीअपत्यक्लीप्रसूतिस्त्रीप्रजास्त्रीसंततिस्त्री
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.23 · p. 32
सूतिः प्रसूतिः प्रसवः प्राघारश्च्योत इत्यपि ।गुरणं तूद्यमो न स्त्री इङ्गस्त्वाकार इङ्गितम् ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
सूतिस्त्रीप्रसूतिस्त्रीप्रसवपुंप्राघारपुंच्योतपुंगुरणक्लीउद्यमपुंइङ्गपुंआकारपुंइङ्गितक्ली
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.206 · p. 127
सुतायां दुहिता पुत्री तुक्प्रजा तद्द्वयं मतम् ।पुत्रिकायां तथा स्त्रीत्वे तोकापत्यप्रसूतयः ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
सुतास्त्रीदुहितृस्त्रीपुत्रीस्त्रीतुच्स्त्रीप्रजास्त्रीपुत्रिकास्त्रीतोकक्लीअपत्यक्लीप्रसूतिस्त्री
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.13 · p. 21
कुमारी कन्यका कन्या बालिका दिक्करी कनी ।तोकापत्ये प्रसूतिस्तुक् संतानं संततिः प्रजाः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
कुमारीस्त्रीकन्यकास्त्रीकन्यास्त्रीबालिकास्त्रीदिक्करीस्त्रीकनीस्त्रीतोकक्लीअपत्यक्लीप्रसूतिस्त्रीतुच्स्त्रीसंतानक्लीसंततिस्त्रीप्रजास्त्री
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.867 · p. 129
सन्तानः सन्ततिस्तोकं प्रसूतिस्तुक् पञ्चमम् ।अपत्यं च प्रजा चापि सप्त नामानि सन्ति वै ॥ ८६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
सन्तानपुंसन्ततिस्त्रीतोकक्लीप्रसूतिस्त्रीतुच्स्त्रीअपत्यक्लीप्रजास्त्री
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.169 · p. 94
अपत्यसूनुदायादकुलाधारकनन्दनाः ।आत्मजन्मा द्वितीयश्च प्रसूतिः स्वात्मजः स्वजः ॥
अनुष्टुप्
अपत्यक्लीसूनुपुंदायादपुंकुलाधारकपुंनन्दनपुंआत्मजन्मन्पुंद्वितीयपुंप्रसूतिस्त्रीस्वात्मजपुंस्वजपुं
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सङ्कीर्णवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 6.20 · p. 172
श्चोतः प्राधार इत्येवं घृतादिस्यन्दिते द्वयम् ।प्रसूतिः प्रसवः प्राणिगर्भमोचनके द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
श्चोतपुंप्राधारपुंप्रसूतिस्त्रीप्रसवपुं
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण संकीर्णाध्यायः Śabdaratnākara 3.7.1735 · p. 209
स्यादुत्कारो निकारश्च धान्यस्योत्क्षेपणार्थके ।विलक्षणं तु शून्यार्थे प्रसूतिः प्रसवः स्रवः ॥ १७३५ ॥
अनुष्टुप्
निकारपुंप्रसूतिस्त्रीप्रसवपुंस्रवपुं
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.41 · p. 176
तोकापत्ये नपुं स्त्री तु प्रसूतिः सन्ततिः प्रजा ।जामेयभागिनेयौ तु स्वस्रीयोऽथ पितृष्वुसुः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
तोकक्लीअपत्यक्लीप्रसूतिस्त्रीसन्ततिस्त्रीप्रजास्त्रीजामेयपुंभागिनेयपुंस्वस्रीयपुं
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तपादः Dharaṇikośa 15.1.19 · p. 64
प्रसूती प्रसवोत्पादौ निकृती शाठ्यभर्त्सने ।दुर्गतिर्नरके नैःस्व्ये संततिः पङ्क्तिगोत्रयोः ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रसवउत्पाद
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.92 · p. 84
गर्भग्रह-प्रसूत्योः प्राद्वेर्विकार-विजन्मनोः ।वन्दनेऽवादथोत्पत्ति-प्रसूत्योरभितो जनिः ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
meanings
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.35 · p. 223
साम्ये सभायां समिती मृधेऽपिस्यात्संगमेऽथादितिरत्र भू[297a]मौ ।द्युसज्जनन्यामथ पक्षतिः स्यात्पक्षस्य मूले प्रतिपत्तिथौ च ।तार्क्ष्यस्त्रियां तून्नतिरुद्गतौ चवृद्धौ प्रसूतिस्तु सुतोद्भवादौ ।पुत्र्यां च वल्ल्यां प्रततिस्ततौ च ॥ ३५ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every line
meaningsसुतोद्भवपुत्री
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.51 · p. 5
प्रवाहे च प्रसूतिस्तु पुत्रयोरपि जन्मनि ।प्रसवाख्यक्रियायां च वल्लीविस्तारयोः पुनः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रवाहपुत्रजन्मन्प्रसववल्लीविस्तार
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.165 · p. 148
पङ्क्तौ मार्गेऽपि पूतं तु पवित्रे बहुलीकृते ।श्रेणिर्दश च पङ्क्तिः स्यात्प्रसूतिर्जन्मतोकयोः ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsजन्मन्तोक
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.2.16 · p. 248
बोधे तिथौ च प्रतिपत् प्रवृत्तिर्वृत्त्युदन्तयोः ।प्रवेणी तु कुथावेण्योः प्रसूतिः पुत्रजन्मनोः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपुत्रजन्मन्

प्रसूति as a meaning in nānārtha verses