तर्कु

tarkuपुं · masc.

In 10 kośas: 9 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.911 · p. 36

सूचीसूत्रं पिप्पलिकं तर्कुः कर्तनसाधने ॥ ९११ ॥

अनुष्टुप्

सूचीसूत्रक्ली पिप्पलिकक्ली तर्कुपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.72 · p. 210

कपाललासिका तूललासिका पितिकापि च ।तर्कुः स्त्रियां पुनः क्लीबं तद्वत् कर्त्तनसाधनम् ॥ ७२ ॥

अनुष्टुप्

कपाललासिकास्त्री तूललासिकास्त्री पितिकास्त्री तर्कुस्त्रीक्ली

genderस्त्रीक्लीf. n.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.132 · p. 21

तेजोवती सभा वह्नेस्तर्क्कुः पुंस्यग्निभाजनम् ।हिरण्या कनका रक्ता सुप्रभा वा च कृष्णिका ॥ १३२ ॥

अनुष्टुप्

तेजोवतीस्त्री तर्कुपुं हिरण्यास्त्री कनकास्त्री रक्तास्त्री सुप्रभास्त्री कृष्णिकास्त्री

genderपुंmasc.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.424 · p. 154

सौचिकस्तुन्नवायः स्यात्कर्तरी कल्पनी समे ।सूची तु सेवनी प्रोक्ता तर्कुः कर्तनकारणम् ॥ ४२४ ॥

अनुष्टुप्

सौचिकपुं तुन्नवायपुं कर्तरीस्त्री कल्पनीस्त्री सूचीस्त्री सेवनीस्त्री तर्कुपुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1537 · p. 244

कर्त्तनसाधनं तर्कुः स च त्रागो हि कथ्यते ॥ १५३७ ॥

metre not recognised

तर्कुपुं त्रागपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.45 · p. 156

सूत्रं क्लीबे च ना तन्तुः तर्कुः कपालनालिका ।तर्कुशानः झामरः स्यात् तर्कुपीठी च वर्तिनी ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)

सूत्रक्ली तन्तुपुं तर्कुपुं कपालनालिकास्त्री तर्कुशानपुं झामरपुं तर्कुपीठीस्त्री वर्तिनीस्त्री

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.340 · p. 216

सूत्रिः सूत्री सूचि-सूत्रे द्वे पिप्पलक-पिप्पले ।कर्तनसाधने तर्कुस्तर्कुट्यपि च सीवनम् ॥ ३४० ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 3 न (wrong syllable)

सूत्रिस्त्री सूत्रीस्त्री सूचिस्त्री सूत्रक्ली पिप्पलकक्ली पिप्पलक्ली तर्कुपुं तर्कुटीस्त्री सीवनक्ली

genderपुंmasc.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वैश्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.9.10 · p. 78

कपाललासिका तर्कुस्तर्कुशाणस्तु झामकः ।वर्तनी तर्कुपीठी स्यात्पिञ्जनं तूलकार्मुकम् ॥ १० ॥

अनुष्टुप्

कपाललासिकास्त्री तर्कुपुं तर्कुशाणपुं झामकपुं वर्तनीस्त्री तर्कुपीठीस्त्री पिञ्जनक्ली तूलकार्मुकक्ली

genderपुंmasc.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.9 · p. 136

तर्कुः कर्तनभाण्डे ना त्रसरः सूत्रवेष्टनः ।धराः कार्पासतूलाः स्युस्तूलमस्त्री पिचुः पुमान् ॥ ९ ॥

अनुष्टुप्

तर्कुपुं त्रसरपुं धरास्त्री तूलपुंक्ली पिचुपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.23 · p. 138

एकं तु पूर्वसंख्यायां प्रधाने केवलेऽन्यवत् ।अन्यार्थेऽथ द्वयोः काकुर्जिह्वायां च ध्वनेर्भिदा ।तर्कुस्तु कर्तके पुंसि कुन्दयन्त्रेऽग्निभाजने ॥ २३ ॥

अनुष्टुप्

meaningsकर्तक कुन्दयन्त्र अग्निभाजन

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुल्लिँङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.58 · p. 26

रवौ तर्कस्तु काङ्क्षोहवितर्केष्वथ तर्कवाक् ।सूत्रवेष्टशलाकायामनलाधारभाजने ॥ ५८ ॥

अनुष्टुप्

meaningsसूत्रवेष्टशलाका अनलाधारभाजन

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुल्लिँङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.59 · p. 26

शेफस्यपीति शब्दज्ञास्त्रिष्वर्थेषु स्मरन्त्यमुम् ।त्रासो भये मणेर्दोषे त्यागो दाने समुज्झने ॥ ५९ ॥

अनुष्टुप्

meaningsशस्

doubtful

तर्कु as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु शरणिसंकीर्णं प्रमथान्तरेऽश्वतरके नागे मृगेऽनामिका- ङ्गुष्ठोन्मानगतश्च पुंसि गदितो गोकर्ण एवं बुधैः । मूर्वायां वनितारणिस्तु मिथुने निर्मथ्यकाष्ठे पुमां- स्तर्क्वायांशरणिः स्त्रियां च सरणिः पङ्क्तौ तथा वर्त्मनि ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.15.38