कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

पांसुला

pāṃsulāस्त्री · fem.

In 11 kośas: 10 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.241 · p. 24
कृतसापत्निकाध्यूढाधिविन्नाथ पतिव्रता ॥ ५२७ ॥एकपत्नी सुचरित्रा साध्वी सत्यसतीत्वरी ।पुंश्चली चर्षणी बन्धक्यविनीता च पांसुला ॥ ५२८ ॥स्वैरिणी कुलटा याति या प्रियं साभिसारिका ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.13
पुंश्चली धर्षिणी बन्धक्यसती कुलटेत्वरी ॥ १० ॥स्वैरिणी पांसुला च स्यादशिश्वी शिशुना विना ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.34 · p. 23
पतित्यक्ता सुकुलजा सा स्यात्पतिवतीति च ।कुलकूणी तु कुलटा पांसुला घर्षिणीत्वरी ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.35 · p. 205
पुंश्च[76a]ली धर्षणी बन्धक्यसती कुलटेत्वरी ।अविनीता पांसुला च स्वैरिणी लाञ्छनी व(म)ता ॥ ३५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 णी (syllables merged)
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.192 · p. 125
असती धर्षिणी पांसुलाविनीतेत्वरी समाः ।पुंश्चली बन्धकी चापि कुलटा स्वैरिणी मता ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.81 · p. 35
स्वनाथेऽभिरतायां तु कामुकी कामुकेति च ।परनाथे रतायां तु पांसुला चर्षणीति च ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.840 · p. 124
अविनीता पांसुला खण्डशीला मदननालिका ।बन्धुदा बन्धकी चैवं कुलटा कलकूणिका ॥ ८४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.129 · p. 199
पांशुला पांसुलाऽथ स्यात् पतिः पत्नी च जीवतः ।पतिवत्न्यां निर्वीरा च वीरा पति-सुतोज्झिता ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1044 · p. 130
धर्षिणी कुलटा बन्धक्यसती पांसुला च सा ।विश्वस्ता विधवा रण्डा जातापत्या प्रसूतिका ॥ १०४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.10 · p. 173
बन्धकी पांसुला चर्चा चला नग्ना तु कोट्टवी ।भिक्षुकी श्रमणी मुण्डा तीव्रकोपा तु भामिनी ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1137 · p. 146
परुषत्वे शक्रवने तेनैव क्लीबमीरितम् ।पांसुला तु स्त्रियां भूमौ कुलटोदक्ययोस्त्रि तु ॥ ११३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श (wrong syllable)

पांसुला as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु निशाचरउलूककाकोदरयातुधान- शृगालवाची तु निशाचरः स्यात् । स्त्री पांसुलायामथ यूथतः स्याद् भ्रष्टे पृथक्चारिणि चापि नागे ॥ ९२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.92