कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

शूद्रा

śūdrāस्त्री · fem.

In 11 kośas: 12 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.235 · p. 24
स्वत आचार्या शूद्रा च क्षत्त्रिया क्षत्रियाण्यपि ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्या (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.17
शूद्री शूद्रस्य भार्या स्याच्छूद्रा तज्जातिरेव च ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.53 · p. 26
धीपर्यायमतो प्रज्ञा प्राज्ञा प्राज्ञी ततः पुनः ।शूद्रस्य भार्या शूद्री स्याच्छूद्रा तज्जातिरङ्गना ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.45 · p. 205
कारीषगन्ध्या कारीषगन्धेर्गोत्रप्रजा हि सा ।शूद्रा तु शूद्रजातिः स्त्री शूद्री शूद्राङ्गना भवेत् ।आभीरी तु महाशूद्री जातिपुंयोगयोः समा ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.190 · p. 125
आचार्यानी मातुली चोपाध्यायी क्षत्रियी समः ।स्वतः शूद्रा तथाचार्या क्षत्रिया क्षत्रियाण्यपि ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.86 · p. 36
शूद्रजातिस्त्रियां शूद्रा शूद्रपत्नी तु शूद्रिका ।शूद्री चापि विजातीया चाथ चाभीरमोदिनी ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.830 · p. 122
शूद्रजात्युद्भवा नारी सा शूद्रा कथ्यते जनैः ॥ ८३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.192 · p. 72
मिश्रेया स्यात् शितशिवः शूद्रा कालेय इत्यपि ।स्नुही समन्तदुग्धा सीहुन्तः स्नुक् स्नुही स्नुहा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.141 · p. 92
प्राज्ञी प्राज्ञा घीमती च प्रज्ञाबुद्धियुतस्त्रियाम् ।शूद्रस्य भार्या शूद्री स्यात् शूद्रा तु शूद्रजातिषु ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 तु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.142 · p. 92
द्विजातिपरिणीतापि शूद्रा शूद्रसुता भवेत् ॥
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1054 · p. 131
शूद्रा तु जातावेव स्याच्छूद्री शूद्रस्य योषिति ।विप्रश्निका त्वीक्षणिका दैवज्ञा च समा इमाः ॥ १०५४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.23 · p. 174
क्षत्रिया क्षत्रियाणी च शूद्रा चेत्यपि जातितः ।स्यादुपाध्याय्युपाध्यायाप्याचार्या च स्वयंकृता ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1404 · p. 162
स्त्र्यर्थे शूद्राथ पुंयोगे शूद्री स्त्री भूम्नि तु स्मृता ।धर्मोत्सर्गार्थरश्मीनां त्रिशत्याः प्रथमे शते ॥ १४०४ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1405 · p. 162
शूद्राः स्त्री रश्मिषु क्ली तु रजते शूकवाक् पुनः ।अस्त्री धान्यस्य सूक्ष्माग्रे शुङ्गानुक्रोशयोरथ ॥ १४०५ ॥
अनुष्टुप्

शूद्रा as a meaning in nānārtha verses