कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अलंकार

alaṃkāraपुं · masc.

In 7 kośas: 8 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.398 · p. 28
स्थासकस्तु हस्तबिम्बमलंकारस्तु भूषणम् ॥ ६४९ ॥परिष्काराभरणे च चूडामणिः शिरोमणिः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.66 · p. 224
भ्राजिष्णुर्भूषिताद्याः स्युरेकादश विशेष्यगाः ।अलंकारः परिष्कारो मण्डयन्तोऽप्यलंक्रिया ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.24 · p. 4
अलंकृतावलंकारः शोभिनी सरसाकृती ।एवं तत्तद्ग्रन्थभेदा उन्नेयास्तत्त्ववेदिभिः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.44 · p. 24
मण्डनं स्यादलंकारो भूषणाभरणे अपि ।शीर्षाभरणं शीर्षपुष्पं चूडामणिः शिरोमणिः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तिभेदाध्यायः Śabdaratnākara 2.7.924 · p. 116
काव्यं कृतिः प्रबन्धश्च तत्र श्लेषादयो गुणाः ।अलंकाराः स्युरुत्प्रेक्षाश्लेषाक्षेपोपमादयः ॥ ९२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1159 · p. 142
विभूषणमलंकारः परिष्कारः परिष्क्रिया ।आवेष्ट्यारोप्यविक्षेप्यबन्धनीयैश्चतुर्विधम् ॥ ११५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.116 · p. 113
आयानं स्यादलंकारो ग्रीवाभूषा तु गण्डकः ।लवणस्य प्रदानाय कृता लवणलायिका ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.133 · p. 169
अलंकारस्त्वाभरणं भूषणं मण्डनं पुनः ।विभूषणं परिष्कारः कर्णिका कर्णभूषणम् ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास रार्धश्लोकः Dharaṇikośa 26.2.79 · p. 178
रथकारस्तु माहिष्यात्करणीजे च तक्षणि ।अलंकारो विभूषायां ग्रन्थभेदे च कीर्तितः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.10 · p. 332
स्यात्पीतमौलावथ चोपमादौभवेदलंकार इह स्रगादौ ।द्रुमोत्पलारग्वधयोस्तथैवस्यात्कर्णिकारोऽप्यथ चर्मकारः ॥ १० ॥
उपजातिः

अलंकार as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश नेपथ्यनेपथ्यं स्यादलंकारे रङ्गवाट्येऽपि च स्मृतम् । अपसव्यं प्रतिकूलमपसव्यं च दक्षिणम् ॥ Dharaṇikośa 25.2.38
  • कोषकल्पतरु आबन्धक्लीबं सलिले न स्त्री शिरसा हीने शरीरे स्यात् । आबन्धो दृढबन्धे प्रेमणि च स्यादलंकारे ॥ ७३ ॥ Koṣakalpataru 6.20.73
  • वैजयन्ती दीपकस्त्री पुनर्भ्वास्तु पत्यौ ना दिधिषुर्दिधिषूरपि । स्याद्दीपकमलंकारे स्वरूपे दीप्तिमत्यपि ॥ ४७ ॥ Vaijayantī 7.5.47