स्थासक
sthāsakaपुं · masc.In 13 kośas: 19 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
स्थासकस्तु हस्तबिम्बमलंकारस्तु भूषणम् ॥ ६४९ ॥परिष्काराभरणे च चूडामणिः शिरोमणिः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
उद्वर्तनोत्सादने द्वे समे आप्लाव आप्लवः ॥ १२१ ॥स्नानं चर्चा तु चार्चिक्यं स्थासकोऽथ प्रबोधनम् ।अनुबोधः पत्रलेखा पत्राङ्गुलिरिमे समे ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समालभनमिच्छन्ति चर्चां मार्ष्टिं च सूरयः ।स्थासकं हस्तविम्बं स्यात्परिष्कारश्च भूषणम् ॥ ५४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अवगाहोऽपि चर्चा तु चार्चिक्यं स्थासकोऽपि च ।प्रबोधश्चानुबोधश्च स्याल्लेखेङ्गुलिपत्रयोः ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
डिण्डीरोब्धिकफः फेनो वुद्वुदस्थासकौ समौ ।निषद्वरोऽस्त्री जम्बालं तस्मिंस्तु कलिलो घने ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जलरुण्डो जलावर्तस्तालूरो वोलकोऽप्यसौ ।जलस्फोटो बुद्बुदः स्यात्स्थासकौगंतु(?)इत्यपि ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अङ्गुलीयं तूर्मिका स्याद्वालकोऽपि च न स्त्रियाम् ।साक्षराङ्गुलिर्मुद्रा सा स्थासको हस्तबिम्बकः ॥ ८० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 लि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
डिण्डीरः फेनकश्चापि बुद्बुदे स्थासकः पुमान् ।जलवृद्धिः स्त्रियां वेलावर्तस्तु पयसां भ्रमः ॥ ३५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूषणाभरणे तुल्ये परिष्कारमलंकृतिः ।स्थासको हस्तबिम्बं च चूडारत्ने शिरोमणिः ॥ ३०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतिसारः प्रतिसि(सी?)रा स्नाने त्वाप्लाव आप्लवः ।शिष्टा चाथ तु चर्चिक्यं चर्चा स्थान(स?)क इत्यपि ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
genderपुंmasc.
बुद्बुदः स्थासकश्चैव जलस्फोटोऽपि कथ्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
स्थासकः स्थाषकश्चर्चा चार्चिक्यञ्च चतुष्टयम् ।वस्त्रादौ कुङ्कुमादीनां छटादिषु निगद्यते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परीवाहो जलोच्छ्वासः प्रभवो मूलमम्भसाम् ।चक्राणि पुटभेदाः स्युर्बुद्बुदस्थासकौ समौ ॥ ३२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रीवासः पायसो रक्तशीर्षकः सरलद्रवः ।श्रीवेष्टोऽथ स्थासकस्तु चर्चा चार्चिक्यमित्यपि ॥ ११५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थासको नक्षत्रमाला कर्णशंखौ तु शंकिलौ ।गजोपचारकुशलो वाहितो मलहारकः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूलेऽस्य वेला मर्यादा पूर्णिर्वेलांबुवर्धनम् ।डिंडीरोंऽबुकफः फेनो बुद्बुदस्थासकौ समौ ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थासको हस्तबिंबः स्यात् पत्तिच्छेदास्तु राजयः ।चित्रं तमालपत्रं क्ली तिलकोऽस्त्री विशेषकम् ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हारकः कितवचौरगद्यभिद्-ज्ञानभित्सु च मतो नृलिङ्गकः ।स्थासकस्तु हयभूषणवारि-बुद्बुदेष्वपि च चर्चिकतायाम् ॥ ५२ ॥
रथोद्धताtwo metres in one verse
ज्ञेयो नक्षत्रमालाख्यभूषणे स्नातकः पुनः ।गृहस्थे स्यात् कृतसमावर्तनेऽप्यथ सानसिः ॥ २४४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनक्षत्रमालाख्यभूषण
doubtful
ज्ञेयो नक्षत्रमालाख्यभूषणे स्नातकः पुनः ।गृहस्थे स्यात् कृतसमावर्तनेऽप्यथ सानसिः ॥ २४४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनक्षत्रमाला
doubtful
सायकस्तु शरे शङ्खे सायिका च क्रमस्थितौ ।स्थासको ना तु चार्चिक्ये फेनादिबुद्बुदेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)
स्थासक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु चर्चाप्रतिमायां पूजायामर्चा चर्चा स्थासकसुचर्चिकाचिन्ताः । इच्छाशोभारुचयो रुचिः स्त्रियां चर्मवल्कयोस्त्वक् ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.5.8
- नानार्थार्णवसंक्षेप नक्षत्रमालाअथ नक्षत्रमाला स्याद्धस्तिमस्तकभूषणे । स्थासकाख्ये तथा सप्तविंशत्या मौक्तिकैः कृते ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.6
- परमानन्दीयनाममाला चर्चाचर्चा देव्यां च निन्दायां चिन्तायां स्थासकेऽपि च । चक्री कोके कुलालेऽपि सार्वभौमे रथे हरौ ॥ १७९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.179
- त्रिकाण्डशेष काञ्चीइभ्यां स्त्री गुरुपुत्रे ना केशे शुष्कव्रणे कचः । देशभेदेऽपि काञ्ची स्यात्तथा स्थासकतर्कयोः ॥ ७५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.75