कर्णिका
karṇikāस्त्री · fem.In 17 kośas: 34 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
वालपाश्या पारितथ्या कर्णिका कर्णभूषणम् ॥ ६५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सौगन्धिकं तु कह्लारं बीजकोशो वराटकः ।कर्णिका पद्मनालं तु मृणालं तन्तुलं बिसम् ॥ ११६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अङ्गुलिः कर्णिका दन्तौ विषाणौ स्कन्ध आसनम् ॥ १२२४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
श्रीपर्णमग्निमन्थः स्यात्कर्णिका गणिकारिका ।जयोऽथ कुटजः शक्रो वत्सको गिरिमल्लिका ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कर्णिका तालपत्रं स्यात्कुण्डलं कर्णवेष्टनम् ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कराग्रं पुष्करं प्रोक्तमङ्गुलिः कर्णिका मता ।पेचकः पुच्छमूलं तु पद्मं स्याद्विन्दुजालकम् ॥ २१९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ताडङ्कस्ताडपत्त्रं स्यात्कुण्डलं कर्णवेष्टनम् ।कर्णालङ्करणं सर्वं कर्णिकेत्यभिधीयते ॥ ५५६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कर्णिका बीजकोशः स्यात्किञ्जल्कं केसरं स्मृतम् ।मृणालं स्याद्विसं कन्दो विसिनी नलिनी भवेत् ॥ ६८२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
किञ्जल्के त्वकरुश्च स्यात्केसरः परिकीर्तितः ।पद्मोदरो वराटः स्याद्बिसकोशस्तु कर्णिका ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पारिपाश्या पारितथ्या कर्णिका कर्णभूषणम् ।कर्णादर्शः कर्णवेष्टस्ताटङ्कः पुंसि कुण्डलम् ॥ २५६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अस्याग्रं पुष्करं क्लीबेऽङ्गुलं स्यात्तस्य कर्णिका ।विषाणावस्त्रियां पुंसि दन्तौ ना स्कन्ध आसनम् ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भद्रोग्रगन्धा सैवान्याऽप्यग्निमन्थः पुमानयम् ।अरण्यकेतुस्तर्कारी कर्णिका विजया जया ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सौगन्धिक-कह्लारे हल्लकमपि रक्तसंध्यकं तुल्यम् ।स्त्री कर्णिका न तु पुमान्नाजा(न्नब्ज?)नालं सरोजस्य ॥ ११ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
वराटको बीजकोशः कर्णिका केसरः पुनः ।न स्त्री केशर-किञ्जल्कौ दलं संवर्तिका नवम् ।पद्माक्षं पद्मबीजं स्यात्का[71b]लोड्यं(?) पद्मकर्कटी ।जलालुकं पद्ममूलं शृङ्गाटं जलकण्टकः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
सिन्दूरी तु त्रिसंध्या स्याद्रक्तपुष्पा सुकोमला ।तरणी रामतरणी कर्णिका चारुकेसरा ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पोटा चेटा तथा कुट्टहारिका कुट्टिनी पुनः ।चुण्टी चुन्दी शम्भली स्यात्कर्णिका माधवी च सा ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
न स्त्री किरीट-कोटीरोष्णीषाणि मुकुटं तथा ।मकुटं नरि मौलिः स्यात्पत्रपाश्या ललाटिका ॥[91b]बालपाश्या पारितथ्या शङ्खचर्चापि सा मता ।कर्णपूरोऽवतंसोऽस्त्री कर्णिका कर्णभूषणम् ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अङ्गुलीः कर्णिका कर्णमूलं स्याच्चूलिका स्त्रियाम् ।गुल्फः प्रौहः स्कन्धदेशस्त्वासनं पद्मकं पुनः ॥बिन्दवः पक्षभागस्तु पार्श्वतोऽप्यथ योऽग्रतः ।दन्तभागो न ना गात्रं जङ्घादिप्राक्प्रदेशकः ॥पश्चाद्भागोऽपरो नाह्यो वारी स्त्री रज्जुरङ्घ्रिगा ।त्रिपदी गात्रयोर्बन्ध एकस्मिन्नपरेऽपि च ॥उत्पलं कर्णमांसं स्याल्लालिका कर्णवेधिनी ।अपाङ्गदेशो निर्याणं पुच्छमूलं तु पेचकः ॥शृङ्खलस्त्रिषु चान्दूः स्त्री न स्त्रियौ निगडान्दुकौ ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिदिवोद्भवा च पृथ्वीका कर्णिका त्रिपुटा पुटा ।कर्पूरे स्याद्घनसारो हिमाह्वो हिमवालुका ॥ ३३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 न (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कुमार्यां कर्णिका चारुकेसरा भृङ्गसम्मता ।तरणी रामतरणी गन्धाढ्या कन्यका सहा ॥ २४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कैरवं गर्दभाख्यं च पद्मनाले च कर्णिका ।वराटको बी[35]जकोशो मृणाले बिसतन्तुले ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पारितथ्या बालपाश्या कर्णिका कर्णभूषणम् ।ताडपत्रे तु ताडङ्कः कर्णवेष्टककुण्डले ॥ ३०६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कर्णपत्रे कर्णिका स्यात्कुण्डले कुण्डमिष्यते ।प्रालम्बिका तु ग्रैवेये ललन्ती च ललन्तिका ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
कर्णिका बीजकोशश्च वराटकोऽपि कथ्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ट (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शुण्डाग्रं पुष्करं ज्ञेयं कर्णिका तु गजाङ्गुलिः ।विषाणौ गजदन्तौ स्तां स्कन्ध आसनमुच्यते ॥ २२१५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ललाटिका पत्रपाथ्या स्वर्णादि (भाल)भूषणे ।तालपत्रं कर्णिका च तथा ताडङ्किकापि च ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (syllables merged)
genderस्त्रीfem.
कोटीरो ना किरीटोऽस्त्री मौलिर्ना मकुटं न ना ।कर्णिका कुण्डलं तालपत्रं ताटङ्कमस्त्रियाम् ॥ ११६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जाबालः स्यादजाजीवो देवाजीवस्तु देवलः ।पाशी तु कर्णिका रज्जूर्वरत्रा तन्त्रिका वटी ॥ १५३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्थूलहस्तः फलीहस्तः पृथुहस्त इति क्रमात् ।उपर्येते गजांगुल्याः प्रदेशाःसा तु कर्णिका ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पलालोऽस्त्री कर्णिका स्त्री पूलोऽस्त्री तृणपञ्चिका ।कडङ्गरो बुसोऽथ स्यात् कणिशं धान्यमञ्जरी ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रज्जुःसा बन्धनी तन्त्री त्वल्पा पाशस्तु कर्णिका ।गुणो वराटो रज्जुः स्त्री न ना शुल्बा वटी त्रयी ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कर्णिका कर्णिकं चाथ पद्माक्षं पद्मकर्कटी ।हठः कुंभी वारिपर्णी किंचोलस्त्वंगलोड्यकः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अलंकारस्त्वाभरणं भूषणं मण्डनं पुनः ।विभूषणं परिष्कारः कर्णिका कर्णभूषणम् ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कारिका यातनावृत्त्योः कर्णिका कर्णभूषणे ॥ १५ ॥करिहस्तेऽङ्गुलौ पद्मबीजकोश्यां त्रिषूत्तरे ।वृन्दारकौ रूपिमुख्यावेके मुख्यान्यकेवलाः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
कर्णिकां श्रवणभूषणमाहुर्हस्तिहस्तशिखरमङ्गुलिकां च ।बीजकोषं निरूहस्य कर्णिकां [कर्णिका] क्रमुक्रः वृक्षफलं च ॥
metre not recognised
काञ्चीरसालारसनासु सद्भिःकोषप्रवीणै रसिकोपदिष्टा ।स्यात्कर्णिका कर्णविभूषणेभ-शुण्डाग्रपाथोरुहबीजकोशे ॥ १० ॥
इन्द्रवज्रा
करिहस्ताङ्गुलौ पद्मबीजकोश्या च भूषणे ।कर्णस्य मध्यमाङ्गुल्यामपि कश्चिदभाषत ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
मक्षिकायां कषीका स्यात् कर्णिका तु वनस्पतेः ।बीजे स्त्री स्यात् तथा भिन्नतण्डुलावयवेऽत्र तु ॥ ३९८ ॥
अनुष्टुप्
कलङ्कोऽङ्केऽपवादे स्यात् कालायसमलेऽपि च ।कर्णिका करिहस्ताग्रे हस्तमध्याङ्गुलावपि ॥
अनुष्टुप्
गुवाकादिछटांशे च पद्मान्तःकर्णभूषणे ।कर्णिका स्यादग्निमन्थे यात्यन्तसुखवस्तुनि ॥
अनुष्टुप्
वसुकं वौमके ना तु शिवमल्ल्यर्कपर्णयोः ।कर्णिका काञ्चनोत्कर्षे वर्णको मण्डले पुमान् ॥
अनुष्टुप्
meaningsकाञ्चनोत्कर्ष
वारवाणेऽहिनिर्मोके कर्णिका कर्णभूषणे ।करिहस्ताङ्गुलौ पद्मबीजे कमलमम्बुजे ॥ २०५८ ॥
अनुष्टुप्
कुसुम्भे दाडिमे पक्षिभेदे च करकः पुमान् ।करमध्याङ्गुलौ च स्यात्कर्णिका च द्रुमान्तरे ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
कर्णिका as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु मध्यमाछन्दोविशेषेऽपि च कर्णिकायां मध्याङ्गुलावप्यधमस्तु निन्द्ये । न्यूने त्रयेथावसरे क्रमे चा- रम्भे तथा प्रक्रम ईरितोऽत्र ॥ ८० ॥ Koṣakalpataru 6.25.80
- नानार्थार्णवसंक्षेप अङ्गुलिभूमिनद्यगुलीषु स्यादङ्गुलिस्तु गजस्य च । कराग्रे कर्णिकासंज्ञे शाखास्वप्यङ्घ्रिहस्तयोः ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.6
- नानार्थार्णवसंक्षेप मध्यमाकर्णिकायां च तस्याश्च बह्वर्थत्वं निरुप्यताम् । मर्कटस्तु कपौ द्वे स्याल्लूतायां च स नपस्त्रियोः ॥ १३४४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1344
- शब्दरत्नावली मध्यमापञ्चमी स्त्री तु पाञ्चाल्यां पञ्चानां पूरणे त्रिषु । मध्यमः स्वरभिन्मध्यदेशयोर्मध्यजेऽन्यवत् ॥ अवलग्नेऽस्त्रियां स्त्री तु नार्यां दृष्टरजस्यपि । ल्यक्षरच्छन्दसि तथा कर्णिकाङ्गुलिभेदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.39
- तन्त्राभिधान शअस्थि धातुर्वराहश्च लक्ष्मीशः शंकु-कर्णिके । तथा नयः समिधश्च साम्बकः शा-र्णकः स्मृतः ॥ ४६ ॥ Tantrābhidhāna 6.46