गण्डीर
gaṇḍīraपुं · masc.In 8 kośas: 11 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
अर्शोघ्नः सूरणः कन्दो गण्डीरस्तु समष्ठिला ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बहुशाखः क्षीरकाण्डो गण्डीरो दण्डवृक्षकः ।हुण्डो वनारिर्नेत्रारिर्भद्रो व्याघ्रनखः पुनः ॥ ३२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समष्ठीलः कोशफलः कोशाम्रश्चाम्रगन्धकृत् ।गण्डीरश्चाथ बृहती वार्त्ताकी स्थूलकण्डका ॥ ४५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समौ सीहुण्ड-सेहुण्डौ गण्डीरः ख[35b]ङ्गपत्रकः ।बहुस्रावो बहुक्षीरो वज्रतुण्डक इत्यपि ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
समष्टिला तु गण्डीरः पिण्डालुस्त्वृष्यगन्धिका ।मध्वालुकं रोमशं स्याच्छङ्खालुः सङ्खसंनिभः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समन्तदुग्धा सीहुण्डो गण्डीरो वज्रकण्टकः ।करमर्दे करमदः कराम्लकसुषेणकौ ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शमठे तु तोयवृत्तिर्गण्डीरस्तोयमञ्जरी ।समष्ठिला शोषहरी जलापामार्ग ओलकः ॥ ३५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
समल्वोऽपि च गण्डीरः समष्ठीला समष्ठिला ।कलम्बी च कडम्बी च कलम्बुश्च कलम्बिका ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपामार्गः शेखरिको धामार्गवमयुरकौ ।गण्डीरं भञ्जकं चव्यं चविका वृत्तपत्रिका ॥ ५७१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 यु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मेघनादश्च गण्डीरं रक्तेऽस्मिन् देवमारिषः ।वरो लतामारिषः स्याद्वरशाकश्च शाकिनी ॥ ६४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
समष्टिला च गण्डीरं शकुटो दलकूर्चिका ।बृहच्छदो महापद्मः शोफघ्नो मोह इत्यपि ॥ ६४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उपरिप्रदेशयोश्च क्रिमिभेदे तु स द्वयोः ।गण्डीरस्तु पुमान् कन्दजातिभेदे समष्ठिला ॥ ६४६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प्र (wrong syllable)
meaningsकन्दजातिभेद
इति संज्ञान्तरं यस्य बहुभेषजसाधिते ।उपयोग्यद्रवद्रव्ये क्ली तु स्यात् तण्डुलीयके ॥ ६४७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
चव्ये च स्त्री तु गण्डीरी विपत्रायां स्नुहि स्मृता ।गण्डकस्तु द्वयोः खड्गमृगे ना शिशुभूषणे ॥ ६४८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsचव्य
गण्डीर as a meaning in nānārtha verses
- शिवकोष समष्टिलावृश्चिकाली मेषशृङ्ग्यां वर्षाभूभिदि च स्त्रियाम् । समष्टिलस्तोयमार्गे गण्डीरे तु समष्टिला ॥ ४९० ॥ Śivakoṣa 23.3.490