कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

बृहती

bṛhatīस्त्री · fem.

In 14 kośas: 30 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.289 · p. 16
विश्वावसोस्तु बृहती तुम्बुरोस्तु कलावती ॥ २८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.140
निदिग्धिका स्पृशी व्याघ्री बृहती कण्टकारिका ॥ ९३ ॥प्रचोदनी कुली क्षुद्रा दुःस्पर्शा राष्ट्रिकेत्यपि ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वराशिः स्याद्वरासिश्च निवीतं निवृतं समे ।बृहती स्याद्बृहतिका शाटकः शाटिका भवेत् ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम भूम्यधिकारस्तृतीयस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 3.37 · p. 25
निदिग्धिका कण्टकारी बृहती बहुबीजकः ।मारिषो जवशाकः स्यात्काण्डमारीष ओलकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव अङ्कुरोद्गमः Kalpadrukośa 1.1.26 · p. 3
स्त्रियां बृहत्यौ रोदस्यौ बृहती रोदसी च ते ।घृतवत्यौ च रोधस्यावपारे रोधसी अपि ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.289 · p. 52
प्रच्छादनं प्रावरणं वराशिः स्थूलशाटकः ।वैकक्ष उत्तरासङ्गः प्रावारो बृहती स्त्रियाम् ॥ २८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.89 · p. 78
ऋक् सामिधेनी धाय्या सा या स्यादग्निसमिन्धने ।गायत्र्युष्णिगनुष्टुप् च बृहती पंक्तिरित्यपि ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.49 · p. 138
रक्तकुस्तुम्बरो रक्ते तूवरो वर इत्यपि ।बृहती काण्डकणिशा श्वेतरक्तविभेदतः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.453 · p. 299
समष्ठीलः कोशफलः कोशाम्रश्चाम्रगन्धकृत् ।गण्डीरश्चाथ बृहती वार्त्ताकी स्थूलकण्डका ॥ ४५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.455 · p. 300
डोलरी वनवृन्ताकी बहुपुत्री महोटिका ।अथान्या बृहती पुत्रप्रदा बहुफला च सा ॥ ४५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.23 · p. 419
स्वचतुर्जातिसंयुक्ता रागाङ्गानि भवन्त्यमी ।बृहती च पुलंध्री च सैरन्ध्री ललितादयः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.61 · p. 423
विश्वावसोस्तु बृहती तुंवरोस्तु कलावती ।चण्डालानां तु कण्डोली कोलम्बोऽस्याः कलेवरे ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.88 · p. 64
आनुष्टुभमनुष्टुप् स्त्री बृहती बार्हतं मतम् ।पङ्क्तिः पाङ्क्तं च तुल्यार्थं त्रिष्टुप् स्त्री त्रैष्टुभं तथा ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.17 · p. 76
विश्वावसोः स्याद्बृहती सूत्रवीणा तु लावुकी ।चाण्डालानां तु कण्डोलवीणा चाण्डालिका च सा ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.28 · p. 161
वार्त्ताकी बृहती सिंही भण्टाकी स्थूलकण्टिका ।;l[3720}कुली कण्टकिनी क्रान्ता राष्ट्रिका दुःप्रधर्षिणी ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्Latin letters: l
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.30 · p. 161
प्रचोदनी धावनी च दुःस्पर्शा राष्ट्रिका स्पृशी ।निदिग्धिका च बृहती कासघ्नी दुःप्रधर्षिणी ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.194 · p. 14
बृहती सिंहिका व्याघ्री वार्त्ताकी क्षुद्रकण्टिका ।महाबला रङ्गपत्री नीली व्यञ्जनकेशिनी ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.418 · p. 53
महती नारदस्य स्याद् गणानां च प्रभावती ।बृहतीसंज्ञका वीणा विश्वावसोस्तु कथ्यते ॥ ४१८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.185 · p. 344
बृहती चेति नामानि कोविदाः कथयन्ति वै ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.175 · p. 70
निदिग्धिका कुलिः क्षुद्रा बृहती कटकारिका ।प्रचोदनी स्पृशी व्याघ्री दुःस्पर्शा राष्ट्रिकापि च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्त्रीलिङ्गसङ्ग्रहः Śabdaratnāvalī 9.39 · p. 310
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ग्रहाध्यायः Śabdaratnākara 1.4.172 · p. 23
गरुडाग्रजस्तु काश्यपिररुणो मार्ताण्डसारथिरनूरुः ।गायत्री बृहती पङ्क्तिरुष्णिक्त्रिष्टुबनुष्टुभः ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.624 · p. 80
कण्टकारी तु बृहती वार्ताकी दुष्प्रधर्षिणी ।सिंही कण्टकिनी क्षुद्रा कार्पासी तुण्डिकेरिका ॥ ६२४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.638 · p. 82
वार्ताकी प्रसवा काली बृहती दुष्प्रधर्षिणी ।वातिङ्गनस्तु गान्धारी वार्ताकी हिङ्गुलीङ्गुली ॥ ६३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.639 · p. 82
वात्या बृहत्यां सुस्कन्धा धन्या प्रसहनी लता ।गोष्ठवातिङ्गने त्वेलागन्धिका जलजम्बुका ॥ ६३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण नाट्याध्यायः Śabdaratnākara 2.8.939 · p. 117
विश्वावसोस्तु बृहती तुम्बुरोस्तु कलावती ।वीणादिकं ततं वाचं कांस्यं तालादिकं धनम् ॥ ९३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1466 · p. 177
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्कलम् ।तालपर्णी पृश्निपर्णी बृहती कण्टकारिका ॥ १४६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1817 · p. 220
विश्ववसोस्तु बृहती तुम्बुरोस्तु कलावती ।महती नारदस्य स्यात् सरस्वत्यास्तु कच्छपी ॥ १८१७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.104 · p. 53
बृहत्यां प्रसहा काली वार्ताकी हिंगुदी कुली ।लताबृहत्यां मुस्निग्धा धन्या प्रसहनी लता ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.119 · p. 145
विश्वावसोस्तु बृहती तुंबुरोस्तु कलावती ।महती नारदस्य स्यात् सरस्वत्यास्तु कच्छपी ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.146
बृहती क्षुद्रवार्ताकीच्छन्दोभेदे महत्यपि ।
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तश्लोकः Dharaṇikośa 15.3.15 · p. 84
बृहती क्षुद्रवार्ताकी बृहती कण्टकारिका ।वाचि छन्दसि च ज्ञेया महत्यां बृहती तथा ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.871 · p. 117
क्ली त्रिर्महति तत्रापि स्त्र्यर्थे स्याद्बृहतीत्यथ ।प्रसहासंज्ञवार्ताक्यामिति केचिदथापरे ॥ ८७१ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.872 · p. 117
सर्वेऽपि क्षुद्रवार्ताक्यां छन्दोभेदेषु केषुचित् ।षट्त्रिंशदक्षराद्येषु गन्धर्वाधिपतेरपि ॥ ८७२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.873 · p. 117
विश्वावसोः स्त्री वीणायां बृहती पठति त्विमाम् ।अजयो वा(पि?चि) च क्लीबं पुनर्बोलमिति ध्वनिः ॥ ८७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 वा (syllables merged)
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र तत्रिः Śivakoṣa 12.2.194 · p. 18
बृहती महतीक्षुद्राकलशीराष्ट्रिकास्वपि ।मालत्यग्निशिखापाठावायसीसुमनासु च ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.121 · p. 221
बृहती क्षुद्रवार्ताकीच्छन्दोभिद्वसनान्तरे ।कन्टकारी-वारिधानी-महतीषु च वाचि च ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2139 · p. 259
कृत्तिका भूम्नि बहुला बह्वर्थो बहुलस्त्रिषु ।बृहत्यः पद्यवार्ताकीकण्टकार्योऽथ बन्धकी ॥ २१३९ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.2.17 · p. 248
पाताली वागुरा स्थाली बन्धकी तु करिण्यपि ।बृहती पद्यवार्ताक्योः कण्टकार्यां च वाचि च ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्

बृहती as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु क्षुद्रक्षुद्रोऽधमः क्रूरदरिद्रवाची त्रयेऽल्पके स्त्री तु नटीबृहत्योः । पुराङ्गनायां मधुमक्षिकायां व्यङ्गासु हिंस्रास्वपि लोणिकासु ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.47
  • कोषकल्पतरु सिंहीसिंहः स्यात्पञ्चास्ये राशौ श्रेष्ठे स उत्तरपदगतः । स्त्री राहुमातृवासाबृहती द्वैद्वे( ? )बुधैः कथितः ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 6.32.41
  • नानार्थार्णवसंक्षेप लतालता तु वल्ल्यां शाखायां प्रियङ्गुस्पृक्कयोरपि । लताबृहत्यामपि च ज्योतिष्मत्यतिमुक्तयोः ॥ ९० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.90
  • नानार्थार्णवसंक्षेप कालीशम्भोः कृष्णनवाम्भोदे वह्निज्वालासु सप्तसु । एकस्यां प्रसहासंज्ञबृहत्यां भ्रूकुटावपि ॥ १८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.180
  • नानार्थार्णवसंक्षेप पथ्यगणेषु त्रिषु यस्यादावर्धयोर्दृश्यते यतिः । बृहतीच्छन्दसो भेदे यस्य स्याद्द्वादशाक्षरम् ॥ ७११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.711
  • नानार्थार्णवसंक्षेप बार्हतभवेद्बहुलसम्बन्धिन्यथ क्ली बार्हतं फले । बृहत्यां बृहतीसंज्ञच्छन्दस्यप्यथ भेद्यवत् ॥ १२५५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1255
  • शिवकोष वार्ताकबाल्हीका बाल्हिकाधान्ये क्लीबे हिङ्गुनि कुङ्कुमे । वार्ताकं त्रिषु वार्ताकौ बृहतीक्षुद्रयोः स्त्रियाम् ॥ ४९ ॥ Śivakoṣa 1.3.49
  • शिवकोष हिंस्राबृहत्यां कृष्णसारायां पिशाच्यामाटरूषके । Śivakoṣa 22.2.23
  • शब्दरत्नावली क्षुद्राऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि । ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥ करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु । कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥ कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् । कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥ कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी । क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥ कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि । कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥ कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति । क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥ क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च । चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥ क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे । खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥ क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च । खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥ खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.7