भद्र
bhadraपुं · masc.In 21 kośas: 53 synonym verses, 14 as a nānārtha head word, 14 as a meaning of another word.
श्वःश्रेयसं शुभशिवे कल्याणं श्वोवसीयसं श्रेयः ।क्षेमं भावुकभविककुशलमङ्गलभद्रमद्रशस्तानि ॥ ८६ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
अचलो विजयो भद्रः सुप्रभश्च सुदर्शनः ।आनन्दो नन्दनः पद्मो रामो विष्णुद्विषस्त्वमी ॥ ६९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भद्रो मन्द मृगो मिश्रश्चतस्रो गजजातयः ॥ १२१८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
गर्दभस्तु चिरमेही वालेयो रासभः खरः ।चक्रीवाञ्शङ्कुकर्णोऽथ ऋषभो वृषभो वृषः ॥ १२५६ ॥वाडवेयः सौरभैयो भद्रः शक्वरशाक्वरौ ।उक्षानड्वान्ककुद्मान्गौर्बलीवर्दश्च शांकरः ॥ १२५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
श्वःश्रेयसं शिवं भद्रं कल्याणं मङ्गलं शुभम् ॥ २५ ॥भावुकं भविकं भव्यं कुशलं क्षेममस्त्रियाम् ।शस्तं चाथ त्रिषु द्रव्ये पापं पुण्यं सुखादि च ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिष्वाशितङ्गवीनं तद्गावो यत्राशिताः पुरा ।उक्षा भद्रो बलीवर्द ऋषभो वृषभो वृषः ॥ ५९ ॥अनड्वान्सौरभेयो गौरुक्ष्णां संहतिरौक्षकम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वः श्रेयसं स्यात्कल्याणं श्वोवसीयं शिवं शुभम् ।भविकं भावुकं श्रेयो भव्यं भद्रं च मङ्गलम् ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भद्रो मन्दो मृगश्चेति विज्ञेयास्त्रिविधा गजाः ।वनप्रचारसारूप्यसत्त्वभेदोपलक्षिताः ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दुःखं दुष्खमपि प्रोक्तं सुकृतं सूकृतं तथा ।भन्दं भद्रमपि प्रोक्तं सुखं सौख्यमुभे समे ॥ २७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
इभराजस्तु भद्रः स्यादुक्षोनड्वानितीर्यते ।गजे तु शुण्डसारः स्यात्पद्मवर्णः सुखाशनः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
न तिष्ठन्ति गजाः सस्याद्गन्धहस्ती ततः पुनः ।चतुर्विधा गजा भद्रो मन्द्रो मिश्रो मृगोऽपि च ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गौरनड्वान् सौरभेयः ककुद्मान् पुंगवो वृषा ।उक्षा भद्रो वलीवर्दः शष्करिर्गन्धमैथुनः ॥ ४३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बहुशाखः क्षीरकाण्डो गण्डीरो दण्डवृक्षकः ।हुण्डो वनारिर्नेत्रारिर्भद्रो व्याघ्रनखः पुनः ॥ ३२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शातं सातमथो भद्रं भगं मद्रं च भावुकम् ।भविकं मङ्गलं वा ना भव्यं द्रव्यं शिवं शुभम् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्याणं कुशलं कल्याणं गोजागरिकं भाविकं च शुभम् ।मद्रं भद्रं भन्दभन्दाके श्रेयो निःश्रेयसमपि भव्यम् ॥ ५१ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
मेरोः कदम्बो भद्रः स्याज्जम्ब्वां द्वंद्वे सुदर्शनः ।मेरौ जम्बूनदी प्रोक्ता देवालंकारफेनसूः ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राहुच्छत्रं च भद्रं च कटु चार्द्रकमित्यपि ।कटुकन्दं शृङ्गवेरं कटुभद्रं तु आर्द्रकम् ॥पिप्पलीविश्वमरिचैस्त्रिकटु स्यात्कटुत्रयम् ।व्योषं त्र्यूषणमेतत्तु सग्रन्थि चतुरूषणम् ॥पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः ।पञ्चकोलं समरिचं त्वेतदुक्तं षडूषणम् ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दन्तावलानां संनाहे गुडा स्त्रीपुंसयोर्मता ।कल्पना सज्जना चाथ कुमारा गजपालकाः ॥भद्रो मन्दो मृगो मिश्रश्चतस्रो गजजातयः ।बृंहितं गर्जितं क्लीबे गजस्यान्नं विधा स्त्रियाम् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृषः ककुद्मानृषभोऽप्यनड्वान्स्याद्वाडवेयो वृषभश्च भद्रः ।गौः सौरभेयो वहतुश्च धाको-ऽप्युक्षा बलीवर्द इहापि शक्वा ॥ २८ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
गौरवे त्वार्यमिश्राद्याः श्लाघ्ये भद्रभवन्मुखाः ।नित्यं पुंसि गुणोऽप्राप्य**ग्र्यं चाभिधेयवत् ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
तदास्थानं शुभकरं तदगारं सतारकम् ।तन्निष्कुटो घनकुटो भद्राख्यं तस्य वाहनम् ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वेगदण्डश्च वेदण्डो हस्तनासश्च पेचकी ।भद्रो मन्द्रो मृग इति गजाः संस्कारजास्तथा ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षेमं कल्याणमुभयं श्रेयो भद्रं च मङ्गलम् ।भावुकं भविकं भव्यं श्वोवसीयं शिवं तथा ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मिश्रो मन्दो मृगो भद्रश्चतुर्धा गज उच्यते ।बालः स्यात्पञ्चवर्षोऽसौ स्यात्पोतो दशहायनः ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनङ्वान्वाडवेयोऽपि उक्षा शक्करशाक्करौ ।सौरभेयः ककुद्मांश्च भद्रो गौः शाङ्करस्तथा ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भावुकं भविकं भव्यं भद्रमदे समे उभे ।मङ्गलं कुशलं श्रेयः क्षेमोऽस्त्री श्वोवसीयसम् ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अयनं सरणिः पथ्या रथ्या वीथी च संचरः ।उक्षा गौर्वृषभोऽनड्वान्भद्रः शार्करशर्करौ ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुशलं मङ्गलं भद्रं कल्याणं भावुकं शुभम् ।क्षेमं भव्यं शिवं श्रेयः शस्तं स्वःश्रेयसं स्मृतम् ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुरुखण्डं च भद्राख्यं केतुमालमिति स्मृतम् ।एतानि नव खण्डानि जम्बूद्वीपविभागतः ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्रेयः श्वःश्रेयसं क्षेमं कुशलं श्वोवसीयसम् ।भावुकं भविकं भव्यं भद्रं मद्रं तथा शुभम् ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रशस्तं सुकृतं शस्तं सूनृतं च ततः परम् ।कल्याणं मङ्गलं चैव भद्रं काम्यं तथा शिवम् ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अचलो विजयो भद्रः सुप्रभोऽपि सुदर्शनः ।आनन्दो नन्दनश्चैव पद्मो रामस्तथा किल ॥ ११३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भद्रो मन्दो मृगो मिश्रश्चेति चतस्रो जातयः ।महाकायस्य मन्यन्ते विश्वे च वर्त्तयन्ति ताः ॥ २२०४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
ऋषभो वृषभोऽनड्वान् भद्रो बलीवर्दो वृषः ।शक्करः शाक्वर उक्षा सौरभेयश्च शाङ्करः ॥ २२६९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
विषमाक्षो विरुपाक्षो भद्रः स्यात् पांशुचन्दनः ।ऊर्ध्वरेता महाकालः शूलपाणिर्यमान्तकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मङ्गलं भावुकं भव्यं कल्याणं भविकं शुभम् ।अस्त्री क्षेमं प्रशस्तञ्च भद्रं श्वश्रेयसं शिवम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
खञ्जरीटः खञ्जखेलः खजनो मुनिपुत्रकः ।काकच्छदः कणाटीनो भद्रो रत्ननिधिश्चरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोमान् गोमी गोपतौ तद्व्रजे गोधनगोकुले ।स्यादाशितं गवीनं तत् तृप्तिस्थानं गवां पुरा ॥गोवृषो वृषभः शृङ्गी वलीवर्दर्षभौ वृषः ।उक्षाऽनड्वान् सौरभेयः ककुद्मान् भद्र इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संवरो दन्त्यसादिः स्यात्, भद्रकृद्भद्र उच्यते ।मोक्षे श्रेयः शिवं तालव्यादी, निःश्रेयसं पुनः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षपणे नग्न-नग्नाटौ श्रमणः श्रवणोऽपि च ।क्षेमे मद्रं भद्र-भन्द्रे प्रशस्तं शस्तमित्यपि ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शान्तं तालव्यदन्त्याद्यं भद्रं भन्द्रमसौख्यके ।तृप्तं दृप्रं बाधा बाध आबाधा चाऽमनस्यवत् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 बा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मङ्गलं भावुकं भव्यं भविकं भद्रमद्रके ।कुशलं शोभनं श्रेयः शस्तं च क्षेममस्त्रियाम् ॥ २८२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ऋषभस्तु बलीवर्दः पुंगवो वृषभो वृषः ।उक्षा भद्रः ककुद्मान् गौः सौरभेयश्च शाक्वरः ॥ ७५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महान् भद्रश्च विपुलपीव्नी तु स्थूलपीवरे ।दभ्रमल्पं कृशं सूक्ष्मं स्तोकं च क्षुल्लकं तनु ॥ १५९७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
भद्रा मन्दा मृगाश्चेति त्रिविधा गजजातयः ।अर्वती च प्रसूस्तुल्ये रक्तदृष्टिस्तु कोकिलः ॥ १८०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महासेनो द्विजिह्वाख्यो हयो भद्रश्च कण्टकः ।द्विबिन्दुकोऽमरेशश्च सोमश्चैव हरिस्तथा ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भो द्विरण्डो नाभि-भद्रे भीमो भाषणमेव च ।दक्षस्कन्दो महाबाहुर्भ्रमरस्तु जयाभिधः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
एकपाद्भौतिको भद्रोर्वरेताः पांशुचन्दनः ।अस्थिमाली शिवश्चाऽस्य खट्वाङ्गतु सुखंघुणः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शल्यं तूस्तं च कल्कोऽथ भद्रं भल्लं शिवं तथा ।शं शुभं चाव्यये प्राणी सत्त्वो रूपं चतुष्पदः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मदबृन्दः कुषी कंबुः शुण्डालः षष्टिहायनः ।भद्रो मन्द्रो मृग इति गजाः संकरजास्तथा ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विशालमुरु विस्तीर्णं विपुलं पृथुलं पृथु ।स्फारं भद्रं बृहद्व्यूढमुदूढं बहुलं बहु ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
श्वः श्रेयसं शिवं भद्रं कुशलं सूनृतं शुभम् ।श्रेयश्चैते समीपाद्या धर्मे क्ली तद्वति त्रिषु ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शाखायामपि परिधिर्वसतिर्जैनाश्रमेऽपि निर्दिष्टा ।अन्वेषणेऽपि मार्गो भद्रो वृषभे वके ध्वाङ्क्षः ॥ ८०७ ॥
आर्या
meaningsवृषभ
स्त्रियां तु रास्नासुरनिम्नगार्थो-ऽनन्ताकणाकट्फलवाचकः स्यात् ।तिथौ च विष्टौ चरमे तु हेम्निकल्याणमुस्तार्थ[क]ईरितश्च ॥ ४६ ॥
उपजातिः
doubtful
भङ्गस्तु ना तरङ्गे स्याद् भञ्जने च स्त्रियां पुनः ।मातुलान्याह्वये धान्ये भङ्गा भद्रस्तु नोक्षणि ॥ ८७९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsउक्षन्
गजभेदे द्वयोः क्ली तु सामभेदे शुभे सुखे ।एतयोस्त्वर्थयोरेकयुक्ते बृहति च त्रिषु ॥ ८८० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
साधौ च स्त्री तु भद्रा स्याद् दूर्वाशारिबयोस्तथा ।रास्नायां चाथ पक्षस्य त्रयः स्युस्तिथिपञ्चकाः ॥ ८८१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसाधु
भरुर्ना स्वर्णशिवयोर्भरौर्भावितिवेणयोः (?) ।भद्रो हस्तिजातिभेदे खञ्जने गिरिशे वृषे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स्ति (wrong syllable)
पुंसि क्लीबं शातकुम्भे तथा मङ्गलमुस्तयोः ।स्त्रियां कृष्णा व्योमगङ्गारास्नाप्रसारिणीषु ॥
metre not recognised
doubtful
कट्फलायामनन्तायां तथा तिथिभिदि स्त्रियाम् ।त्रिषु साधुश्रेष्ठयोः स्यान्नपुंसि करणान्तरे ॥भारी हरौ वीवधे स्यात्पलानां द्विसहस्रके ।भीरुस्त्रिलिङ्ग आगर्ते स्यात् स्त्रियां मेववस्त्रिषु (?) ॥भूरि क्लीबं काञ्चने स्यात्प्रचुरेऽपि च वाच्यवत् ।पुमान् विष्णौ महादेवे परमेष्ठिनि वासवे ॥
अनुष्टुप्
doubtful
भद्र as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शिवशिवं भद्रं शिवः शम्भुः शिवो मुक्तिः… । शिवः कीलः शिवो वेदो ग्रहयोगः शिवः स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 28.3.1
- कोषकल्पतरु कल्याणस्याद्भीषणो दारुणगाढवाची त्रये रसे कु[282a]न्दुरुकीभवेऽन्त्ये । कल्याणमक्षय्यहिरण्यभद्रे खड्गे कृपाणश्छुरिकादिषु स्त्री ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.15.28
- कोषकल्पतरु सूनृतजङ्घायां तु स्त्री स्यात्परवन्नम्रे प्रसन्ने च । स्याद्वेगितेऽथ भद्रे सत्ये चान्त्ये प्रियोक्तौ तु ॥ ९६ ॥ Koṣakalpataru 6.16.96
- कोषकल्पतरु क्षेमभद्रे लब्धकरक्षणे निगदितं स्याच्चौरकेऽथ स्त्रियां गौर्यां स्याद्गणहासके च, नगरे तूमं तथा घट्टके । सूर्ये यष्टरि पुंसि, शुष्ममुदितं तेजस्यशीतद्युतौ ना स्यूमस्तु मयूखसूत्रगुणयोर्दक्षे क्षमः क्षन्तरि ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.25.59
- कोषकल्पतरु भण्डिलशूरे च[72a] भृत्ये भडिलोऽथ दूते स्याद्भण्डिलो भद्रगतस्तु षण्ढे । स्याद्द्रोणकाके नरि कुम्भकारे काकोलमस्त्री विष[वाच]कं [स्यात्] । स्त्री शङ्कुला क्रीडनकन्दुके स्या- दिर्वांरुकायामपि शस्त्रभेदे ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.28.37
- कोषकल्पतरु श्वःश्रेयसषष्ठीजागरगोष्ठ्यां शृङ्गारे स्यात्परीहासे । श्वःश्रेयसं तु भद्रे परमानन्दे च शर्मणि च ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.31.19
- नानार्थार्णवसंक्षेप भावित्रपरिहासे च दुग्धे च कवचे च प्रकीर्तितम् । भावित्रं तु भवेद्भद्रे त्रैलोक्ये चाथ भूतिकम् ॥ ६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.61
- परमानन्दीयनाममाला स्वर्सा लक्ष्म्यां सः परोक्षे स्वो ज्ञातमात्मनि च स्मृतः । स्वरव्ययं स्वर्गभद्रपरलोकगतिष्वथ ॥ ४० ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.40
- परमानन्दीयनाममाला शिवशिवं भद्रे सुखे नीरे शिवो जम्बुकरुद्रयोः । गुग्गुले कीलके योगे शिवा कात्यायिनी स्मृता ॥ ३५५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.25.355
- शब्दरत्नावली शिवशिवः स्वरे हरे योगे कीलके ग्रहवालयोः । मोक्षगुग्गुलयोः पुंसि शिवं भद्रसुखाप्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.21
- शब्दरत्नाकर भवसहायस्थौल्यसैन्येषु शक्तौ क्लीबे बलौलौषधे । जन्मसंसारसात्तासु भद्रे भूतपतौ भवः ॥ १९६७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1967
- तन्त्राभिधान भनक्षत्रं भ्रमणा दीप्तिर्व(र्भू)यो भूमिः पयो नभः । नाभिर्भद्रं महाबाहुर्विश्वमूर्तिर्विभा(तु)ण्डकः ॥ १३३ ॥ Tantrābhidhāna 2.41.133
- वैजयन्ती भवभवो भद्रे हरे प्राप्तौ सत्तासंसारजन्मसु । भागा भाग्यांशतुर्यांशा भरभारौ गरिम्ण्यपि ॥ ४१ ॥ Vaijayantī 6.1.41
- वैजयन्ती शिवभद्रे चाथोपधा शुद्धसचिवेऽग्नौ हरौ शुचिः । चन्द्रेऽर्के च त्रिषु त्वेष शुद्धेऽनुपहते सिते ॥ ८५ ॥ Vaijayantī 6.5.85