कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

गुत्स

gutsaपुं · masc.

In 6 kośas: 7 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

गुच्छो गुत्सो गुलुच्छश्च छादनं छदनं छदः ।मकरन्दो मरन्दश्च कुसुमं कुसमुच्यते ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.76 · p. 226
गुत्सः सप्ततियष्टिः स्यात्क्वचिद्द्वात्रिंशता सरैः ।इतोऽर्द्धतो माणवको मन्दरोऽपि तदर्द्धतः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.1979 · p. 326
गुच्छो गुञ्छो गुलुञ्छश्च गुलुञ्छुर्गुत्सकः पुनः ।गुत्सश्च स्तबको लुम्बी नामान्यष्टौ च सन्ति वै ॥ १९७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.31 · p. 59
स्तवको गुच्छको गुत्सो गुच्छकं गुच्छ इत्यपि ।गुलुच्छः गुञ्जसख्येप(?) गुलुञ्च्छश्च गुलुञ्च्छकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.346 · p. 105
द्वाविंशयष्टिके हारे गुच्छः गुत्स इति द्वयम् ।तदर्धेन तु गुच्छार्ध इत्याह मधुमाधवः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.136 · p. 229
जातीकोशे सिपिधानेऽण्डकोपि स्तबके पुनः ।गुत्सो गुच्छो गुलुम्बुश्च गुलुच्छुः सगुलुच्छकः ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 पि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.359 · p. 247
चिल्ले आतापिरातापी आतायी नान्तकावुभौ ।कामायौ तु गृध्र-गुत्सौ दाक्षाय्यश्च दक्षाय्यवत् ॥ ३५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ सान्ताः Koṣakalpataru 6.31.79 · p. 378
सद्योजपुत्रादिकयोश्च वत्सो-ऽन्तिमे तु वक्षोर्थकमामनन्ति ।गुत्सं[ तु ]गुच्छाभमुशन्ति पुंसिव्यासो मुनौ विस्तृतिवाचकश्च ॥ ७९ ॥
उपजातिः
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सान्ताः Śabdaratnāvalī 7.32.3 · p. 294
कासूः शक्त्यायुधे दीप्तौ भाषा विकलवाक्ययोः ।गुत्सो हारभिदि स्तम्बे स्तबके ग्रन्थिपर्णयोः ॥गोसो वोले च प्रत्यूषे चास इक्षुविहङ्गयोः ।त्रासो भीतौ मणेर्दोषे दासी झिण्ठीभुजिष्ययोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च (wrong syllable)
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.445 · p. 250
तैजसे कंस्यपात्रे च गुत्सः स्तबकहारयोः ।छन्दः पद्यश्रुतीच्छासु तरो वेगे बलेऽपि च ॥ ४४५ ॥
अनुष्टुप्

गुत्स as a meaning in nānārtha verses