कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

माणवक

māṇavakaपुं · masc.

In 16 kośas: 18 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.813 · p. 33
बटुः पुनर्माणवको भिक्षा स्याद्ग्रासमात्रकम् ॥ ८१३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.67
बालस्तु स्यान्माणवको वयस्थस्तरुणो युवा ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.185
अर्धहारो माणवक एकावल्येकयष्टिका ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.502 · p. 57
बालः पाकोऽर्भको गर्भः पोतश्च पृथुकः शिशुः ।शावो डिम्भश्च विज्ञेयो वटुर्माणवको मतः ॥ ५०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.562 · p. 64
देवच्छन्दः शतयष्टिरर्धो माणवकः स्मृतः ।हारो गुच्छार्धगुच्छौ च गोपुच्छश्च भवेत्क्रमात् ॥ ५६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.91 · p. 30
स्यात्पोतो हितपर्यायो गर्भोऽपि गरभः पुनः ।बालो वटुर्माणवकः क्षीरकण्ठः स्तनंधयः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.94 · p. 30
सुकुमारो माणवकः पौगण्डस्तु दशावधि ।कैशोर आपञ्चदशाद्युवा तु त्रिंशदब्दकः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.13 · p. 70
उपनीतो माणवको मेखली वाजिनी पुनः ।तथा गुरुकुलावासी स च स्याद्विविधः क्रमात् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.13 · p. 210
शिशुत्वं शैशवं बाल्यं बालता शिशु[81a]ता स्त्रियौ ।बालस्तु स्यान्माणवको माणवीनं तु तद्धितम् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.76 · p. 226
गुत्सः सप्ततियष्टिः स्यात्क्वचिद्द्वात्रिंशता सरैः ।इतोऽर्द्धतो माणवको मन्दरोऽपि तदर्द्धतः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.11 · p. 232
बटुस्तु स्यान्माणवकः स कृतोपनयो भवेत् ।उपनायस्तूपनयो बटूकरणमानयः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्तू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.407 · p. 152
बटुर्माणवकस्तुल्यौ पुल्लिङ्गौ हीनवाडवौ ? ।वहनं यानपात्रं च वोहित्थं स्याद्वहित्रकम् ॥ ४०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.164 · p. 46
स्याद्विंशतिप्रसरके पुमान्माणवकोऽपि च ।कङ्कणे पारिहार्यः स्यादावापक इति स्मृतः ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1230 · p. 214
माणवको वटुश्चैव बटुर्बटुक उच्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.297 · p. 213
द्व्यग्राभ्यां, बटौ माणवो माणवकस्तथैव च ।मौञ्जीबन्धे तूपापान्नाय-नयावानय इत्यपि ॥ २९७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1141 · p. 140
वटुर्बालो माणवको माणव्यं तत्कदम्बके ।तारुण्यं यौवनं बाल्यं शिशुत्वं शैशवं समम् ॥ ११४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1162 · p. 143
देवच्छन्दो माणवको यः स षोडशयष्टिकः ।स्याद्यष्टिभिर्द्वादशभिरर्धमाणवकः स्मृतः ॥ ११६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.3 · p. 201
वटुर्माणवकोऽथ स्याद्वयः स्थस्तरुणो युवा ।जीनो जीर्णो वृद्धवयाः प्रवयाः स्थविरो जरन् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कार्धश्लोकः Dharaṇikośa 1.2.52 · p. 12
गोमेदकः पीतमणौ काकोले पत्रकेऽपि च ।माणवको हारभेदे स्मृतः कापुरुषेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 व (wrong syllable)
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.497 · p. 69
भवेन्माणवको द्वे तु बाले तत्र यदा स्त्रियाम् ।तदा माणविका गर्ह्यपुरुषेऽथ नृलिङ्गकः ॥ ४९७ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.191 · p. 188
अथ तुत्थाञ्जने क्लीबं अपामार्गे मयूरकः ।शिशौ कुपुरुषे हारभेदे माणवकः पुमान् ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.37 · p. 104
हारभेदे माणवको बाले कुपुरुषे वटौ ।मयूरकोऽपामार्गे च हंसभेदेपि मल्लिकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)

माणवक as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष चोचचोचो माणवके मोचः पिच्छायां च घनच्छदे । मोचा तु शल्लकीरम्भानीलपुष्पीचिरायुषि ॥ १०० ॥ Śivakoṣa 5.1.100