कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

ध्याम

dhyāmaक्ली · neut.

In 7 kośas: 4 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.166
पौरसौगन्धिकध्यामदेवजग्धकरौहिषम् ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र तृणकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 5.369 · p. 198
रौहिषे श्यामकं पौरं पूतीकं भूरि कत्तृणम् ।सौगन्धिकं देवजग्धं शकलं धयमपुद्गले ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 शक (syllable split)
genderक्लीneut.doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.309 · p. 80
तृणधान्यन्तु नीवार-झारकाद्यास्तु लोकतः ।वर्हिः पवितं दर्भः स्यात् कुशोऽस्त्री कुतपः कुथः ।कत्तृणं रौहिषं पौरं ध्यामं स्याद्देवजग्धकम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 तं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नाट्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.6.4 · p. 22
मसिर्ना ध्यामलं तु स्याद्धयामोऽवज्ञा तु पांसनम् ।डमरुस्तु चमत्कारः प्रौढिस्तु कियदेतिका ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ मान्ताः Koṣakalpataru 6.25.63 · p. 280
ध्यामं गन्धतृणे पुमान्[द]मनके धूम्रे पुनर्वाच्यवत्गुल्मो [थो]बलरक्षणे च जठरग्रन्थौ प्रकाण्डे बले ।घट्टे स्त्र्यामलकीतडित्पटगृहे जाल्मस्तु रौद्रे जडेभेद्याभोऽप्यसमीक्ष्यकारिणि भवेद्ग्रामः स्वराणां ग्रहे ॥ ६३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र मद्विः Śivakoṣa 20.1.328 · p. 30
अतसीनीलयोः क्षेमश्चण्डाचोरकयोर्द्वयोः ।ध्यामो दमनके गन्धतृणे पद्मः पलङ्कषे ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश मान्ताः Śabdaratnāvalī 7.25.13 · p. 253
हिंसोपमाक्रतुन्याये ना धनुर्यमसोमपे ।ध्यानं श्यामे त्रिषु क्लीबं दमने गन्धखटके ।नेमिः कूपत्रिकाचक्रान्तयोः स्त्री तिनिशे पुमान् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 ख (wrong syllable)

ध्याम as a meaning in nānārtha verses