कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

पार्षद

pārṣadaपुं · masc.

In 9 kośas: 11 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.201 · p. 12
ब्राह्म्याद्या मातरः सप्त प्रमथाः पार्षदा गणाः ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अजगावं चाजकावं भवेदजकवं तथा ।पारिषद्यः पारिषदः पार्षद्यः पार्षदः समाः ॥ ८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.73 · p. 76
परिषद्याः पार्षदाश्च पार्षद्याः पर्षदा अपि ।तेऽपि स्युः पारिषदकः अथ स्युः प्राग्घविर्गृहात् ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.104 · p. 391
अजाद्धनुः स्यादप्येवं पिनाकोऽस्त्री ततोऽप्यथ ।प्रमथाः स्युः पारिषदाः पार्षदाः स्युर्गणाश्च ते ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.3 · p. 231
सभ्य-साधू सज्जनार्यौ समौ पार्षद्य-पार्षदौ ।पारिषद्यः पारिषदो भवेद्दुष्कुलजः पुनः ॥ ३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderविadj.
संसारावर्त Saṃsārāvarta · विक्रमादित्य Saṃsārāvarta 5 · p. 467
भूताः शिवस्य पार्षद्यः पार्षदाः ॥ ५ ॥
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.201 · p. 33
प्रमथाः पार्षदास्तस्य पारिषदाः गणाः स्मृताः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.742 · p. 104
पार्षदाः पारिषद्याश्च सभ्याश्चापि सभासदः ।सभास्ताराः सदस्याश्च सामाजिकाः स्मृताः समे ॥ ७४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 जि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.33 · p. 112
पर्षद्बलं पारिषदः पारिषद्यश्च पार्षदः ।यजुर्वेदविदध्वर्युरुद्गाता सामवेदवित् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.81 · p. 183
अजगावमाजगवं भवेदजकवं तथा ।अजगवं, गणेष्वस्य, पार्षद्याः पार्षदा अपि ॥ ८१ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1832 · p. 222
नैयायिकस्त्वाक्षपादो बार्हस्पत्यस्तु नास्तिकः ।पारिषद्याः पार्षदाः स्युः सभ्या याज्ञात्ववायसी ॥ १८३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.

पार्षद as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु प्रमथउन्माथ उक्तो नरि कूटयन्त्रे स्यान्मारणे घातकवाचकश्च । ना पार्षदे स्यात्प्रमथो हरस्य हरीतकीवाचक एष च स्त्री ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.18.5
  • शब्दरत्नावली प्रमथदमथुर्ना दमे दन्ते निशीथो रात्रितद्भिदोः । निर्ग्रन्थो नग्नके निःस्वे मूर्खेऽपि निःसहायके ॥ प्रमथा स्त्री तु पथ्यायां तुरङ्गे पार्षदे पुमान् । वरूथो रथगुप्तौ ना क्लीबन्तु गेहचर्मणोः ॥ मन्मथः कामदेवे स्यात्कामचिन्ताकपित्थयोः । भवेद्वयस्था सूक्ष्मैलाकाकल्यामलकीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.13