मातृ

मातृ as a meaning in nānārtha verses

• धरणिकोश रेवतीजगती छन्दसो भेदे पृथिव्यां विष्टपे जने । रेवती हलिपत्न्यां स्यादृक्षभेदे च मातरि ॥ Dharaṇikośa 15.2.43
• धरणिकोश धात्री[80] मन्त्रोऽतिगुप्तवादे स्याद्वेददेवविशेषयोः । धात्री मातोपमाता च वसुधामलकी स्मृता ॥ Dharaṇikośa 26.2.21
• धरणिकोश प्रसूप्रसूर्मातरि चाश्वायां त्रासो भीमणिदोषयोः । शंसा तु वचनं वाञ्छा हिंसा चौर्यादिकं वधः ॥ Dharaṇikośa 31.1.2
• कोषकल्पतरु मातृकामातृकाकरणे धात्रीमात्रोश्च परमात्मनि । यावतूलिकपाञ्चालीकन्यकास्वपि पुत्रिका ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.1.22
• कोषकल्पतरु रेवतीसमर्थनावसान[297b]योः स्त्रियां समाप्तिरीरिता । स्त्रियां प्रलम्बवैरिणो भमातृगा च रेवती ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 6.16.41
• कोषकल्पतरु मामश्चन्द्रे च शिवे च वेधसि मतो मा मातृलक्ष्म्योर्भवेत् Koṣakalpataru 6.25.1
• नानार्थार्णवसंक्षेप अम्बामातुस्तु गवि पेषण्यां पार्वत्यां चाथ योषितः । प्रियङ्गुवृक्षेऽथाम्बा स्याज्ज्येष्ठस्वसरि मातरि ॥ २ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.2
• नानार्थार्णवसंक्षेप अत्तावाचां मध्यमिकानां स्यात् सप्तानामेकवाचि च । अर्चा पूजाप्रतिमयोरत्ताश्वश्र्वां च मातरि ॥ ३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.3
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रसूपक्तिस्तु गौरवे पाकेऽथाश्वायां मातरि प्रसूः । पारिः सृणिगुणे घण्ट्यां पालिश्चिह्नाश्रिपङ्क्तिषु ॥ ६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.67
• नानार्थार्णवसंक्षेप कालीक्षारकीटेऽपि सप्तानां मातॄणामेकमातरि । अर्हत्तीर्थकराणां तु याः स्युः शासनदेवताः ॥ १८१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.181
• नानार्थार्णवसंक्षेप भूतानृशण्डो मातरि त्वस्य भूता स्त्री भूरिवाक् पुनः । प्रचुरे त्रिषु हेम्न्यस्त्री भूर्णिस्तु स्त्री भृतौ तथा ॥ ९१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.915
• नानार्थार्णवसंक्षेप रौध्रीपार्वत्यां तु स्त्रियां रौद्री शिवशक्त्यन्तरेऽपि च । उग्रतायां च सप्तानां मातृणामेकमातरि ॥ ११२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1127
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रकृतिप्रकृतिः पञ्चभूतेषु स्वभावे मूलकारणे । कारणे शिश्नयोन्योश्च जन्त्वमात्यादिमातृषु ॥ ४७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.47
• नानार्थार्णवसंक्षेप रेवतीप्रत्येकं स्युस्तृचे चापि रेवतीर्नउपक्रमे । मातृष्वप्याह रभसः शब्दवेदी सुधीरथ ॥ ७६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.76
• नानार्थार्णवसंक्षेप जनित्रीधनञ्जयेन तु प्रोक्ता जनित्री मातरि स्त्रियाम् । जनकः पुंसि पितरि सीताताते च राजनि ॥ ७८१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.781
• नानार्थार्णवसंक्षेप जननीउत्पादके तु त्रिषु स क्लीबं तु जननं कुले । उत्पत्तौ च स्त्रियां त्वेषा जननी मातरि स्मृता ॥ ७८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.782
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रसत्वरीमासादिनि प्रसत्वा तु वायौ नाथ प्रसत्वरी । मातरि प्रतिपत्तौ च स्त्री प्ररीत्वा तु मारुते ॥ ११२४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1124
• नानार्थार्णवसंक्षेप भैरवीस्त्रीनपोर्भेरवं तु -(-?र्मी)मे स्याद्भैरवी पुनः । सतानामापे मातृणामेकं या मातरि स्मृता ॥ १३१२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1312
• नानार्थार्णवसंक्षेप माहेन्द्रीमाहेन्द्री तु स्त्रियां ज्ञेया सप्तानामेकमातरि । मातॄणां कदलीजातिभेदे च पृथुदीर्घकम् ॥ १४११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1411
• नानार्थार्णवसंक्षेप वाराहीवाराहकन्दसंज्ञे स्यादन्यस्यां क्वापि चौषधौ । सप्तानां चैव मातृणामेकस्यामपि मातरि ॥ १६८७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1687
• नानार्थार्णवसंक्षेप वैष्णवीसप्तानामपि मातृणामेकस्यां स्यात् तथैव सा । नवानां विष्णुशक्तीनामेकस्यामपि नप् पुनः ॥ १७५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1758
• नानार्थार्णवसंक्षेप जनयित्रीजाते जघन्यादथ ना ताते जनयिता तथा । जनयित्री मातरि स्त्री त्रि तुत्पादकमात्रके ॥ २३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.239
• नानार्थार्णवसंक्षेप भट्टारिकाभट्टारको ना नाट्योक्तौ राज्ञि पूज्ये च पूरुषे । स्त्री तु भट्टारिका ज्ञेया नाट्योक्तावेव मातरि ॥ ४३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.431
• परमानन्दीयनाममाला गोरश्मिवह्न्योश्च सत्याक्षिस्वर्गमातृषु भाषितः । गीश्च वाण्यां दिशाब्राह्म्योर्दुर्गायामथ घो घटे ॥ १४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.14
• परमानन्दीयनाममाला मामः शिवे चन्द्रविध्योश्च मा लक्ष्म्यां मातृमानयोः । निषेधे माव्ययं ख्यातं मा निशाकरमासयोः ॥ ३४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.34
• परमानन्दीयनाममाला आर्याबुद्धौ चित्ते धृतावार्या दुर्गामात्रोस्तथैव च । आजिर्युद्धे समक्ष्मायामाधिर्मानसवेदना ॥ ५३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.53
• शब्दरत्नावली जननीजननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः । जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥ जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च । जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् । जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥ जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके । तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥ तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् । तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥ तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु । त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥ तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् । तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥ तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.56
• शब्दरत्नावली सुरभिवल्लभोऽध्यक्षदयितशुभलक्षपावाजिषु । वर्षाभूः स्त्री तु शोथघ्न्या भूवल्ली भेकयोः पुमान् ॥ विष्कम्भः प्रतिबन्धे च विस्तारयोगभेदयोः । योगिबन्धभेदेऽर्गलारूपकाङ्गप्रभेदयोः ॥ विस्रम्भः प्रणये केलिकोपविश्वासयोरपि । विष्टभ्यो रोगभेदे स्यात्प्रतिबन्धे भवेत्पुमान् ॥ वैदर्भं वाक्यवक्तत्वे वेदर्भी रीतिभिद्यपि । शरभः पशुभेदे स्यात्करमे वानरेऽपि च ॥ सनाभिः सदृशे पुंसि ज्ञातौ स्नेहयुतेऽपि च । सुरभिः शल्लकीमातृसुरागोष्वपि च स्त्रियाम् ॥ वसन्ते चम्पके जातीफलगन्धफले पुमान् । क्लीबं गन्धाश्मनि स्वर्गे सुगन्धिकान्तयोस्त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.24.13
• शब्दरत्नावली मामो ब्रह्मणि शिवे चन्द्रे मा लक्ष्मीमानमातृषु । मूर्बन्धने स्त्रियामेव मा निषेधे बदव्ययम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.1
• शब्दरत्नावली ज्यायकारो वायुयशसोर्योगे याने च यातरि । ज्या मातरि क्षितौ मौर्व्यां द्यु क्लीबं गगणे दिने ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.1
• शब्दरत्नावली धात्रीधरा मेदसि मेदिन्यां स्त्री गर्भाशययोषितीः । धात्री पृथिव्यामामलक्यामुपमातरि मातरि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.16
• शब्दरत्नावली प्रसूप्रसूर्मातरि कन्दल्यामश्वायां विरुधि स्त्रियाम् । वसुरत्ने धने क्लीबं दीप्तौ वृद्ध्यौषधे स्त्रियाम् । नाग्नौ देवे बके श्यामे योक्तभूपालसाधुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.5
• शब्दरत्नाकर प्रकृतिस्वभावजन्त्वमात्यादिच्छन्दोभूतेषु मातरि । पक्षतिः पक्षमूले स्याद् द्वयोः प्रतिपदोरपि ॥ २१३० ॥ Śabdaratnākara 4.1.2130
• तन्त्राभिधान ॠशशिनी मोचिका श्रेष्ठा दैत्यमाता प्रतिष्ठिता । एकदन्ताह्वयो माता हरिता मिथुनोदया ॥ २७ ॥ Tantrābhidhāna 2.9.27
• तन्त्राभिधान ॡका(शा)न्तिकृत् स्वस्तिका शक्रो मायावी लोलुपो वियत् । दशमी सुस्थिरो माता नीलपीतो गजाननः ॥ ३३ ॥ Tantrābhidhāna 2.11.33
• तन्त्राभिधान छमाता निशाचरः पायुर्विक्षतः स्थितिशब्दकः ॥ ७८ ॥ Tantrābhidhāna 2.24.78
• तन्त्राभिधान बपृष्ठवंशोऽभया माता शिखिवाहो युगन्धरः । मु(सु)खबिन्दुर्बली घण्टा योद्धा त्रिलोचनप्रियः ॥ १२९ ॥ Tantrābhidhāna 2.40.129
• तन्त्राभिधान मकालभद्रो जया मेधा विश्वदा दीप्तसंज्ञकः । ----------------------------------- जठरञ्च भ्रमा मानं लक्ष्मीर्मातोग्र-बन्धने ॥ १३६ ॥ Tantrābhidhāna 2.42.136
• तन्त्राभिधान यत्व(वे)गात्मा मलयो माता हंसिनी भृङ्गनायकः । चेतना शोषको मीनो धनिष्ठाऽनङ्गवेदिनी ॥ १४२ ॥ Tantrābhidhāna 2.43.142
• तन्त्राभिधान लखड्गी नादोऽमृतं देवी लवणं वारुणी पतिः । शिखा वाणी क्रिया माता भामिनी कामिनीप्रिया ॥ १४९ ॥ Tantrābhidhāna 2.45.149
• तन्त्राभिधान ॡऋ-कारो देवमाता स्याद् ॠ-कारो दनुजप्रसूः । ऌ-कारो देवयोनिः स्याल् ॡ-र्माता सद्भिरुच्यते ॥ ३ ॥ Tantrābhidhāna 3.3
• तन्त्राभिधान गोगौर्मातापि समुद्दिष्टा पृथिव्यां गौः प्रकीर्त्तिता । घो घण्टायां समाख्यातः किङ्किणी घा प्रकीर्त्तिता ॥ १० ॥ Tantrābhidhāna 3.10
• तन्त्राभिधान मामा च मातरि माने च बन्धने मूः प्रकीर्त्तिता । यशो यः कथितः शिष्टैर्यो वायुरिति शब्दितः ॥ २८ ॥ Tantrābhidhāna 3.28
• तन्त्राभिधान स्वाहायत्र बिन्दुद्वयं मन्त्रे अन्यत् पूर्णार्थकं मतम् । स्वाहा मात्रार्थिका देवि परार्था वा प्रकीर्त्तिता ॥ Tantrābhidhāna 11.25
• त्रिकाण्डशेष अम्बिकाअन्तिकं निकटे चुल्ल्यां नाटयोक्तौ चाग्रजन्तिका । अनीकोऽत्री रणे सैन्ये गौर्यां मातरि चाम्बिका ॥ ३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.3
• वैजयन्ती जनिमन्जगलो मेदके पिष्टमद्येऽपि कितवेऽपि च । जनिमा मातापितरावुत्पत्तिस्तनयोऽपि च ॥ २७ ॥ Vaijayantī 7.1.27
• वैजयन्ती प्रकृतिछन्दःकारणगुह्येषु जन्त्वमात्यादिमातृषु । पक्षतिर्गरुतो मूले द्वयोः प्रतिपदोरपि ॥ १३ ॥ Vaijayantī 7.2.13