मात्सर्य
mātsaryaक्ली · neut.In 7 kośas: 2 synonym verses, 7 as a meaning of another word.
वैरं विरोधो विद्वेषमीर्ष्या मात्सर्यमुन्नतिः ।स्नेहस्तु प्रेमसौहार्दसौहृदेऽप्यभिधीयते ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मर्षः क्षमा तितिक्षा स्यादसूया दोषदृग्गुणे ।वैरं विरोधो विद्वेष ईर्ष्या मात्सर्यमुन्नते ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मात्सर्य as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश रागरागः क्लेशादिषु प्रोक्तो मात्सर्यलोहितादिषु । अनुरक्तौ नृपे रागो रागो गान्धारिकादिषु ॥ Dharaṇikośa 3.3.6
- धरणिकोश मत्सरमत्सरः कृपणे कोपे मक्षिकापि च मत्सरा । असोढा परसंपत्तेर्मात्सर्यमपि मत्सरः ॥ Dharaṇikośa 26.3.33
- कोषकल्पतरु रागरागोऽनुरागे नृप-भैरवादौ मात्सर्यदुःखादिषु चारुणिम्नि । भोगस्तु सर्पस्य फणाङ्गयोः स्या- त्सुखेऽशने रक्षणवित्तयोश्च ॥ ९६ ॥ Koṣakalpataru 6.3.96
- नानार्थार्णवसंक्षेप रागरागोऽनुरागे मात्सर्ये रक्तवर्णे रजस्यपि । लाक्षादिरञ्जनद्रव्ये दीप्तौ क्लेशादिकेऽपि च ॥ १०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.103
- शब्दरत्नावली रागरागोऽनुरागे क्लेशादौ गान्धारादौ महीपतौ । मात्सर्यादौ लोहितादौ स्याच्चन्द्रमसि भाष्करे ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.22
- शब्दरत्नावली मत्सरभ्रामरः कामुके भृङ्गे भ्रामरं मधुशिलयोः । मत्सरः कृपणे क्रोधे मात्सर्येऽसह्यसम्पदि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.92
- त्रिकाण्डशेष रागनृत्ये रणे खले रागे रङ्गः क्लीबे त्रपुण्यऽपि । रागः क्लेशादिके रक्ते मात्सर्थे लोहितादिषु ॥ ६८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.68