विरोध
virodhaपुं · masc.In 15 kośas: 11 synonym verses, 21 as a meaning of another word.
वैरं विरोधो विद्वेषो वयस्यः सवयाः सुहृत् ।स्निग्धः सहचरो मित्रं सखा सख्यं तु सौहृदम् ॥ ७३० ॥सौहार्दं साप्तपदीनमैत्त्र्यजर्याणि संगतम् ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 प (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 प्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैरं विरोधो विद्वेषो मन्युशोकौ तु शुक्स्त्रियाम् ।पश्चात्तापोऽनुतापश्च विप्रतीसार इत्यपि ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैरं विरोधो विद्वेषमीर्ष्या मात्सर्यमुन्नतिः ।स्नेहस्तु प्रेमसौहार्दसौहृदेऽप्यभिधीयते ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रियता प्रणयः स्नेहो विद्वेषस्तु विरोधवत् ।वैरं चाथ भवेद्वाम्यं प्रातिकूल्यं प्रतीपता ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विद्वेषे तु विरोधः स्याद्वैरं तत्र निगद्यते ।सखा मित्रं सुहृत्स्निग्धः सवयाः सहचरस्तथा ॥ ३५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 सव (syllable split)
genderपुंmasc.
राजस्त्रीणां तु निलये त्ववरोधनमण्डलम् ।अवरोधो विरोधश्च सुरोधो रोध इत्यपि ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैरं विरोधो विद्वेषः शृङ्खलो निगडोऽन्दुकः ।विघ्नोऽन्तरायः प्रत्यूहो रोगातङ्कगदामयाः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
असूया कीर्तिता सद्भिर्दोषारोपो गुणेष्वपि ।वैरं विरोधो विद्वेषो द्वेषो द्वेषणमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मन्युः शोकोऽथ विद्वेषो विरोधो वैरमित्यपि ।समाः स्युर्विप्रतीसारपश्चात्तापानुतापकाः ॥ ९७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मर्षः क्षमा तितिक्षा स्यादसूया दोषदृग्गुणे ।वैरं विरोधो विद्वेष ईर्ष्या मात्सर्यमुन्नते ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विरोध as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् समुच्छ्रयसङ्घाते सन्निवेशे च संस्त्यायः प्रणयास्त्वमी । विस्रम्भयाच्ञाप्रेमाणो विरोधेऽपि समुच्छ्रयः ॥ १५२ ॥ Amarakośa 3.3.152
- धरणिकोश पक्षपक्षः साध्ये विरोधे च चुल्यां केशात्परस्तु यः । बलकालपतत्रेषु सहायपरिपार्श्वयोः ॥ Dharaṇikośa 33.3.1
- कल्पद्रुकोशः अपकरोतिप्रात्करोतिर्भेदसाम्ये आहाङस्त्वाकृतिं पुनः । अपाद्विरोधं भूषा तु समोऽनोस्तु समानताम् ॥ ९५ ॥ Kalpadrukośa 1.10.95
- कल्पद्रुकोशः पर्यवस्थातुर्याश्रमे संनिपरः स विरोधे तु तिष्ठतिः । पर्यवात्प्रत्यवाच्चाङो यत्ने प्रात्तु गतौ नितः ॥ १०९ ॥ Kalpadrukośa 1.10.109
- कोषकल्पतरु आलिङ्गतिसमो द्रविः पलायेऽथाङः श्लेषे लिङ्गतिर्मतः । वारणे स्यात्प्रतेः सेधिस्तद्वन्नेरपि वारणे ॥ आङो विरोधे प्रात्ख्यातावाविर्भाव-विभूषयोः । समः स्वभावसंसिद्ध्योरुदो वृद्धौ समुच्छ्रये ॥ आङस्तञ्चिः प्रतीवापे जवनाप्याययोरपि ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.33
- कोषकल्पतरु अतिगच्छतिसामीप्येऽति विरोधे चाभ्युद्गमेऽभ्युपतः पुनः । उपयामेऽङ्गीकरणे प्रत्युद्भ्यां स उ[प]स्थितौ ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 3.5.29
- कोषकल्पतरु निग्रहिवृष्टिरोधे पदच्छेदे संरोधे घर्षणेऽपि च । समः संक्षेपणे नेस्तु विरोधे च तिरस्कृतौ ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 3.5.31
- कोषकल्पतरु विगृह्णातिअप्रसादे भर्त्सने च बन्धकीकरणे तथा । वेर्विस्तारे विरोधे च समासार्थप्रकाशने ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.32
- कोषकल्पतरु अभ्यागमकान्ते चानुपमो विशेष्यसदृशः स्त्री सुप्रतीकस्त्रियां अभ्यर्णे च हतौ विरोधरणयोरभ्युद्गमेऽभ्यागमः । जीर्णे भुक्तसमुज्झिते च गदितो ना यातयामस्तथा कीनाशे दिवसे घटोद्भवमुनौ स्याद्दण्डयामोऽपि च ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.25.93
- कोषकल्पतरु समुच्छ्रयपरिधायोऽम्भःस्थाने परिच्छदे स्यान्नितम्बे च । समुदय आजौ वृन्दे समुपक्रमवाचकश्चापि । प्रतिश्रयस्त्वाश्रयसंसदोः स्या- त्समुच्छ्रयस्तूच्छ्रयके विरोधे । हिरण्मयः स्यादिह लोकधातौ विशेष्यवद्धेममये प्रदिष्टः ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.82
- कोषकल्पतरु पक्षऋक्षोऽद्रिभेदे कृतवेधने च तथाच्छभल्ले नरि शोणके च । भे तु स्त्रियामेष न गुह्यके स्यात् यक्षः कुबेरेऽथ मुनिप्रभेदे । दक्षो विधौ नन्दिनि ताम्रचूडे द्रुमेऽनले भेद्यसमः पटौ सः । भुवि स्त्रियां पक्ष इहार्धमासे पार्श्वे ग्रहे साध्यविरोधयो[85a]श्च ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.30.48
- नानार्थार्णवसंक्षेप पक्षपार्श्वद्वारे विरोधेऽर्धमासे चुल्लीबिलेऽन्तिके । हस्तिपार्श्वे परिज्ञाने केशशब्दात् परश्चये ॥ ७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.70
- नानार्थार्णवसंक्षेप समुच्छ्रयउन्नतौ च विरोधे च समुन्नयपदं पुनः । समुत्क्षेपे समुदये पृष्ठस्थायिबलेऽपि च ॥ ११८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.118
- परमानन्दीयनाममाला पक्षनेत्ररोगे विकाशे च पक्षः पिच्छे ग्रहे च ये । विरोधे केशहस्ते च साध्ये मासार्धपार्श्वयोः ॥ २८७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.287
- शब्दरत्नावली समुच्छ्रयउद्गमे संयुगे संघे भवेत्समुदयः पुमान् । पुमान् युद्धे समूहे च समुदायश्च तादृशः ॥ विरोधोत्सेधयोः पुंसि समुच्छ्रय उदाहृतः । त्रिषु स्वर्णमये ना तु सुरज्येष्ठे हिरण्मयः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.58
- शब्दरत्नावली पक्षप्लक्षोऽश्वत्थे गर्दभाण्डे जटीद्वीपविशेषयोः । पक्षः सहाये सुहृदि पार्श्वे मासार्द्धराजयोः ॥ विहगे वलये साध्ये विरोधे गृहशुद्धयोः । चुल्लीरन्ध्रे हस्तिपार्श्वे केशादिपरती व्रजे ॥ प्रेक्षा नृत्ये क्षणे वुद्धौ शिक्षायामपि च स्त्रियाम् । प्रैषः क्लेशे मर्दने च प्रेषणोन्मादयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.10
- शब्दरत्नाकर ननाभावान्यविरोधेषु निर्निश्चयनिषेधयोः । प्रश्ने विकल्प नु स्विच्च प्रादौ यात्राप्रकृष्टयोः ॥ २२५४ ॥ Śabdaratnākara 5.1.2254
- त्रिकाण्डशेष अभ्यागमअभ्यागमो विरोधे च शास्त्रमायातमागमः ॥ २९१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.291
- वैजयन्ती पक्षपार्श्वद्वारे विरोधेऽर्धमासे चुल्लिबिलेऽन्तिके । प्रायो वयसि बाहुल्ये तुल्यानशनमृत्युषु ॥ ३६ ॥ Vaijayantī 6.1.36
- वैजयन्ती समुच्छ्रयस्तनयित्नुर्गर्जितेऽभ्रे विरोधे तु समुच्छ्रयः । उन्नतावप्यथ क्रोष्टौ शुनि सालावृको वृके ॥ ४६ ॥ Vaijayantī 8.1.46
- वैजयन्ती नधिक् भर्त्सने कुत्सने च नि न्यग्भावनिकामयोः । नाभावान्यविरोधेषु निर्निर्णयनिषेधयोः ॥ ५ ॥ Vaijayantī 8.7.5