कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

राग

rāgaपुं · masc.

In 19 kośas: 18 synonym verses, 11 as a nānārtha head word, 35 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवाधिदेवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 1.73 · p. 6
अन्तराया दानलाभवीर्यभोगोपभोगगाः ।हासो रत्यरती भीतिर्जुगुप्सा शोक एव च ॥ ७२ ॥कामो मिथ्यात्वमज्ञानं निद्रा चाविरतिस्तथा ।रोगो द्वेषश्च नो दोषास्तेषामष्टादशाप्यमी ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.224 · p. 16
स्थायिसात्त्विकसंचारिप्रभेदैः स्याद्रतिः पुनः ॥ २९५ ॥रागोऽनुरागोऽनुरतिर्हासस्तु हसनं हसः ।घर्घरो हासिका हास्यं तत्रादृष्टरदे स्मितम् ॥ २९६ ॥वक्रोष्ठिकाथ हसितं किंचिद्दृष्टरदाङ्कुरे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर षष्ठोपदेशः Bālaprabodhikā 6.99 · p. 75
रागोऽनुरागोऽनुरतिः वीक्षाव्यामोहविस्मयौ ।शोषिण्या उषकोदन्या पिपासा पिपलासिका ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकादिसंख्यासंज्ञाकोष Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa · अज्ञात षट्संख्यावाचकाः शब्दाः Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa 6.15 · p. 200
रस-राग-चक्रकोणास्त्रिशिरोनेत्रा-ऽन्तराणि गुण-तर्काः ।दर्शन-गृहमुख-भूषण्ड-चक्रिणः स्युरिह षट् संख्याः ॥ १५ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.297 · p. 165
दधिसर्पिःसूपतिलसंस्कृते वस्तुनि त्रिषु ।रागश्च खाडवो भिन्न एकोक्त्या राग खाडवः ॥ २९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.94 · p. 427
रागानुरागौ द्वौ तुल्यौ रतिश्चानुरतिः समे ।हसस्तु हासः शूकश्च घर्घरश्च स्त्रियां हसिः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.130 · p. 431
पुंसि स्वप्नः श्वासहेती रागसंगौ च गृध्नुता ।अहंकारोऽभिमानोऽस्त्री मानो गर्वश्च गर्वरः ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.14 · p. 76
तानः स्यान्मूर्छनाभेदे रागः कामगुणः समौ ।रागालापनमालप्तिर्गमकः स्वरकम्पनम् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.119 · p. 88
अनुरागोऽपि रागोऽथ भावो मानसविक्रिया ।ईषद्व्यक्ता रतिर्हावो हेला व्यक्ततरा रतिः ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.89 · p. 280
रागस्तु पानकं स्वादु पट्वम्लरससंयुतम् ।मरिचाद्यन्वितो रागः खाडवो विनिगद्यते ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 160 · p. 77
वियोगं मदनावस्थां विरहं पल्लकं विदुः ।प्रेमाभिलाषमालभ्यं रागं स्नेहमतः परम् ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त शब्दमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 6.2.357 · p. 25
वीणाशब्दः क्वणः क्वाणो निक्वाणः प्रक्वणाक्वणौ ।प्रतिशब्दः प्रतिध्वानं गीतं रागो रसारवः ॥ ३५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संयोगादिवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.2.78 · p. 27
क्रीडा लीला विलासश्च केलिर्नर्म रतिर्द्रवः ।स्नेहः प्रीतिः प्रेमरागौ मैत्री सख्यं च सौहृदम् ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.433 · p. 55
सञ्चारिणः प्रभेदाश्च रसानां तु रतिः पुनः ।रागश्चाप्यनुरागश्चाऽनुरतिर्हसनं तु वै ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण नाट्याध्यायः Śabdaratnākara 2.8.944 · p. 118
समाने गीतगान्धर्वे रागास्तु ललितादयः ।नटनं नर्तनं नाट्यं नृत्तं लास्यं तु तन्मृदु ॥ ९४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1494 · p. 181
जतु द्रुमामयो यावोऽलक्तो रागश्च दीपकः ।एलवालुकमैलेयं सुगन्धि हरिवालुकम् ॥ १४९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ब्राह्मणाध्यायः Vaijayantī 3.6.181 · p. 98
रागोऽनुरागोऽनुरतिर्वीक्षायां मोहविस्मयौ ।शोषुर्ना शुषिकोदन्या पिपासाप्यपलासिका ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.114 · p. 145
काकली तु कले सूक्ष्मे रागा गीतेर्विधाः पृथक ।वादित्रं वादनं वाद्यमातोद्यं तच्चतुर्विधम् ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास गश्लोकः Dharaṇikośa 3.3.6 · p. 25
रागः क्लेशादिषु प्रोक्तो मात्सर्यलोहितादिषु ।अनुरक्तौ नृपे रागो रागो गान्धारिकादिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्य (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.23 · p. 77
सहे रतौ नितश्चुम्बिः स्विद्यति त्वङ्गवाःक्षरे ।स्याद्रज्यते रज्यति च रजते रजतीति च ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ गान्ताः Koṣakalpataru 6.3.96 · p. 164
रागोऽनुरागे नृप-भैरवादौमात्सर्यदुःखादिषु चारुणिम्नि ।भोगस्तु सर्पस्य फणाङ्गयोः स्या-त्सुखेऽशने रक्षणवित्तयोश्च ॥ ९६ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुल्लिँङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.103 · p. 29
रागोऽनुरागे मात्सर्ये रक्तवर्णे रजस्यपि ।लाक्षादिरञ्जनद्रव्ये दीप्तौ क्लेशादिकेऽपि च ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुल्लिँङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.104 · p. 30
अजयस्तु वदत्यत्र लोहितादिष्वितीदृशम् ।गीतिधर्मविशेषे च लवस्तूच्छेदकर्मणि ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास रकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.22.343 · p. 205
रङ्को मल्ले दरिद्रे च रागः संगीतरागयोः ।रोकं जले बिले रोको रश्मौ रोचिः स्पृहारुचोः ॥ ३४३ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश गान्ताः Śabdaratnāvalī 7.3.22 · p. 192
रागोऽनुरागे क्लेशादौ गान्धारादौ महीपतौ ।मात्सर्यादौ लोहितादौ स्याच्चन्द्रमसि भाष्करे ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1989 · p. 242
रागोऽलक्तेऽनुरागे च त्विषि वर्णान्तरेऽरुणे ।लेपने भोजने लेपो लोकः स्याद्भुवने जने ॥ १९८९ ॥
अनुष्टुप्
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 192 · p. 541
चित्रादिरञ्जकद्रव्ये लाक्षादौ प्रणयेच्छयोः ।सारङ्गादौ च रागः स्याद्द्रुण्ये रञ्जने पुमान् ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.68 · p. 114
नृत्ये रणे खले रागे रङ्गः क्लीबे त्रपुण्यऽपि ।रागः क्लेशादिके रक्ते मात्सर्थे लोहितादिषु ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.1.51 · p. 218
रागोऽनुरागे लाक्षादौ त्विषि राकस्तु पृष्णि च ।रंगौ तु स्थानरागौ च भूप्रदेशे मृगे लिगुः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्

राग as a meaning in nānārtha verses