कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

शिम्बी

śimbīस्त्री · fem.

In 6 kośas: 8 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.152 · p. 149
कटुस्वादुफला द्वेधा ग्रामतः पविका तु सा ।मण्डपी कलिका शिम्बी कलिनी नखपूर्विका ॥ १५२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.387 · p. 292
सुलभा मुद्गपर्णी तु शिम्बी मार्जारगन्धिका ।शूर्पपर्णी क्षुद्रसहा काकमुद्गा वनोद्भवा ॥ ३८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क्षु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.399 · p. 293
लाङ्गली कुण्डली चण्डी केशरोमा महर्षभी ।तीक्ष्णी वराही रोमालुः स्याच्छिम्बी वनसूकरी ॥ ३९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.211 · p. 117
मुद्गपर्ण्यां काकमुद्रा वर्णा मार्जारगन्धिका ।शिम्बी क्षुद्रसहा ह्रासा रङ्गणी शूर्पपर्णिका ॥ २११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.1986 · p. 328
शिम्बा शिम्बी शमी शिम्बिः बीजकोशी तथा शिमिः ॥ १९८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.457 · p. 60
तत्फलेऽथ स्त्रियामेव शिम्बी स्यात् फलकोशिका ।अश्वत्थपिप्पलगजाशनबोधिवृक्ष-यज्ञद्रुमाश्चलदलोऽथ पलाशपर्णौ ।यज्ञीयकिंशुकसमिद्द्रुमवातपोताब्रह्मद्रुमे स्युरथ दन्तशठः कपित्थः ॥ ४५७ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.553 · p. 72
सूर्यपर्णी मुद्गपर्णी दासी मार्जारगन्धिका ।वनजा किङ्किणी शिम्बी पिशाची माषपर्णिका ॥ ५५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.568 · p. 74
वननिष्पावकः शिम्बी कुक्कुटी वनरञ्जिनी ।काकनासा तु काकाङ्गी जीवनीया शिरोरुहा ॥ ५६८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1368 · p. 159
शिम्बी निष्पाववल्लीति शितं तु त्रिषु तेजिते ।ना तु बाणे शितिस्तु स्त्री तेजने ना तु वर्णयोः ॥ १३६८ ॥
अनुष्टुप्

शिम्बी as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु वीङ्खाप्रेङ्खा च याने नट[261b]नेऽटने च वीङ्खा तु नृत्ये गतिशूकशिम्ब्योः । Koṣakalpataru 6.2.7
  • कोषकल्पतरु निष्पावनिष्पावः पवने च शूर्पपवने स्याद्राजमाषे तथा शिम्ब्यां स्यादपि निर्विकल्पविषये सुग्रीव उक्तः पुनः । वालिभ्रातरि वाच्यवत्तु गदितोऽसौ शोभनग्रीवके राजीवस्तु मृगे झषे निगदितः स्याद्रागजीविन्यपि ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.29.28