किंशुक
kiṃśukaपुं · masc.In 19 kośas: 17 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 22 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
ब्रह्मवृक्षः पलाशः स्यात्किंशुकश्च त्रिपत्त्रकः ।महावृक्षः स्नुहिः प्रोक्तः शेलुः श्लेष्मातकः स्मृतः ॥ १९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदुम्बरे तु मशकी पलाशे किंशुकोऽपि च ।हस्तिकर्णिदले कृत्तिर्बिल्वे मालूरमङ्गलौ ॥ २०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नमेरुः सुरपुन्नागः सुरेष्टः सुरपर्णिका ।सुरतुङ्गः पलाशस्तु किंशुको वक्रपुष्पकः ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खरस्कन्धश्चाम्लफलो राजाह्वो फलनो वरः ।पलाशः किंशुकः किर्मी ब्रह्मवृक्षस्त्रिपर्णकः ॥त्रिवृन्तः कटुपर्णश्च वातपोथः समिद्वरः ।क्षारश्रेष्ठो रक्तपुष्पो यज्ञियश्च गणेरुकः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पलाशे किंशुकः पर्णः खरपर्णस्रिपत्रकः ।त्रिवृन्तास्यो रक्तपुष्पः क्षीरश्रेष्ठः समिद्वरः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पलाशो किंशुकः पर्णो वातपोतस्त्रिपर्णकः ।बिल्वे मालूरमाङ्गल्यौ नारङ्गे तक्रवासनः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सहकारोऽपि माकन्द पलाशः किंशुकः पुनः ।त्रिपत्रो ब्रह्मवृक्षोऽसौ मोचा रभ्भा कदल्यथ ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जटी वटो जटापादो न्यग्रोधः प्लक्ष आश्रितः ।कद्रुः पलाशस्त्रिदलः किंशुको वक्रपुष्पकः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पलाशः किंशुकः पर्णः वातपीथस्त्रिपत्रकः ।ब्रह्मपादपनाम्नाऽत्र पलाशः प्रथितो बुधैः ॥ १९९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यादङ्कोटस्तथाङ्कोलो निकोचकविकोचकौ ।पालाशः किंशुकः पर्णो वातपोथः पलाशकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
किङ्किराटः, पलाशे तु दन्त्य-तालव्यमध्यगः ।किंसुकस्तृणराजे तु तलस्तालश्च तद्भिदि ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
तत्फलेऽथ स्त्रियामेव शिम्बी स्यात् फलकोशिका ।अश्वत्थपिप्पलगजाशनबोधिवृक्ष-यज्ञद्रुमाश्चलदलोऽथ पलाशपर्णौ ।यज्ञीयकिंशुकसमिद्द्रुमवातपोताब्रह्मद्रुमे स्युरथ दन्तशठः कपित्थः ॥ ४५७ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderपुंmasc.
पलाशे किंशुकः पर्णो वातपोथस्त्रिपर्णकः ।आस्फोतो ब्रह्मवृक्षश्च हस्तिकर्णदले कृती ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृसरे भीरुमार्जारकिंशुका इंगुदी न षण् ।पिण्डारके तु पिण्डीकः कृष्णे त्वस्मिन् वलाहकः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
किंशुकः पीनसः पिंगो देवभिन्न इतीदृशाः ।गोनसस्तु तिलित्सः स्याद्गोनासो घोणसोऽपि च ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पक्षिभेदे तथा वीणाभेदे चण्डालवल्लकी ।इति ख्याते किंशुकस्तु पलाशाख्यमहीरहे ॥ ४८४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपलाश
इङ्गुदाह्वयवृक्षे च तयोस्तु प्रसवे नपि ।क्षिपण्युस्तु पुमान् वायावायुधेऽर्थवसन्तयोः ॥ ४८५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अथ किंशुकः पलाशे नन्दीवृक्षे च पीततैलायाम् ।योषिति कुशिकस्त्वक्षे रक्ते सर्जे च दीर्घपत्रे च ॥ २२ ॥
गीतिः
किंशुक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पर्णजीर्णे पक्कपुराणे [च] भ्रूणोऽप्यर्भकगर्भयोः । स्थूणा स्तम्बे च शूर्म्यां च पर्णाख्या किंशुके छदे ॥ Dharaṇikośa 14.1.3
- धरणिकोश वानप्रस्थचतुष्पथं चतुर्वर्त्म संगमेऽपि च दृश्यते । वानप्रस्थो मधूकेऽपि किंशुके आश्रमान्तरे ॥ Dharaṇikośa 16.2.10
- धरणिकोश मुनिमुनिर्यन्ताङ्गुदी बुद्धः पियालागस्तिकिंशुके । जिनो [बुद्धेऽति ?] वृद्धे च जिनः [55] स्यादर्हतीत्यपि ॥ Dharaṇikośa 19.2.2
- धरणिकोश पलाशपलाशो निर्दये प्रोक्तः पलाशः किंशुकः शटी । पलाशा राक्षसाः प्रोक्ताः पलाशं पत्रमुच्यते ॥ Dharaṇikośa 29.3.8
- कोषकल्पतरु वानप्रस्थमार्गचतुष्टयसङ्गे चतुष्पथः स्यात्तथा विप्रे । किंशुक आश्रमभेदे वानप्रस्थो मधूकेऽपि ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.18.14
- नानार्थार्णवसंक्षेप पर्णत्वचो लवङ्गे पर्णस्य पक्षे क्ली किंशुके नरः । रूक्षस्याञ्जनभेदे क्ली पुल्लिँङ्गो नागकेसरे ॥ १२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.12
- नानार्थार्णवसंक्षेप कनकनागकेसरधुर्धूरकिंशुकेषु बृहस्पतौ । क्लीबं तु काञ्चनेऽत्रोक्तवृक्षाणां फलपुष्पयोः ॥ ३०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.306
- नानार्थार्णवसंक्षेप पलाशपलाशः किंशुके पुंसि शटीसंज्ञे च भेषजे । केचित् त्वाहुर्हरिद्वर्णे त्रि तु तद्वति नप् पुनः ॥ १०६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1068
- परमानन्दीयनाममाला काञ्चनकाञ्चनं चम्पके नागकेसरे हाटके तथा । धत्तूरे किंशुके कालीये शरेऽपि तदेव च ॥ १२० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.120
- शिवकोष कनककिंशुके काञ्चनारे च क्रमुको ब्रह्मदारुणि । ताम्बूलमुस्तगूवाकरोध्रभिद्वयनीफले ॥ १७ ॥ Śivakoṣa 1.3.17
- शिवकोष यज्ञाङ्गमुरङ्ग्युपोदकाकाकामूर्वाशोभाञ्जनेषु च । यज्ञाङ्गः किंशुके दर्भे तिलोदुम्बरपिप्पले ॥ ९४ ॥ Śivakoṣa 3.2.94
- शिवकोष मुनिधाना वितुन्नके भृष्टयवाद्यन्ने च सक्तुषु । मुनिः पियालदमनागस्त्यकोरककिंशुके ॥ २४४ ॥ Śivakoṣa 16.244
- शिवकोष राजादनघोले धात्र्यां जराव्याधिहरे विषविङ्गयोः । राजादनं तु धनुषि क्षीरिण्यां किंशुकेऽस्त्रियाम् ॥ २७७ ॥ Śivakoṣa 16.2.277
- शिवकोष माधवक्लीबं जरणेऽथाम्रेऽश्वत्थे सिक्थे च किंशुके पुंसि । शताह्वा मधुसम्भूतशर्कराजातिपोत्रिषु ॥ ५०६ ॥ Śivakoṣa 24.2.506
- शिवकोष पलाशदुःस्पर्शा तु स्वयंगुप्ता कण्टाल्योर्ना यवासके । पलाशः किंशुके शट्यां भूकेशः शीवले वटे ॥ ५१४ ॥ Śivakoṣa 25.2.514
- शिवकोष पलङ्कषकिंशुके च पुमान् वीरवृक्षो भल्लातकेऽर्जुने । भूतवृक्षस्तु शाखोटे श्योनाके च विभीतके ॥ ५२४ ॥ Śivakoṣa 26.3.524
- शब्दरत्नावली कनककनकः किंशुके नागकेशरे धूस्तूरेऽपि च । काञ्चनेऽपि च कालीये चाम्पके हेम्नि न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.38
- शब्दरत्नावली राजादनरसायणः पुंसि तार्क्ष्यविडङ्गाख्यौषधिभिदोः । क्लीबं विषजराव्याधिजिदोषध्यां रसप्रिये । राजादनं पियालद्रुक्षीरिकाकिंशुकेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.120
- शब्दरत्नावली पलाशनिदेशः शासनोपान्तकथनेषु पुमानयम् । पलाशन्तु दले ना तु हरित्किंशुकराक्षसे ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.19
- शब्दरत्नावली पलङ्कषारास्नाकिंशुकयोः स्त्री तु राक्षसे तु पलङ्कषः । वीरवृक्षस्तु भल्लातककुभद्रुमयोरपि । भूतवृक्षस्तु शाखोटद्रुमश्योनाकवृक्षयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.34
- त्रिकाण्डशेष कनककुलीने चाथ कनकं धुस्तूरे नागकेशरे । चम्पके किंशुके हेम्नि कृषकौ फालकर्षकौ ॥ ११ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.11
- वैजयन्ती पर्णमाक्षिके क्ली स्त्रियो लक्ष्म्यां नरः पद्मस्य सारसे । त्वचो लवंगे पर्णस्य पक्षे क्ली किंशुके नरः ॥ १२ ॥ Vaijayantī 8.6.12