कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

दासी

dāsīस्त्री · fem.

In 20 kośas: 28 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.249 · p. 24
पोटा वोटा च चेटी च दासी च कुटहारिका ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.74
नीली झिण्टी द्वयोर्बाणा दासी चार्तगलश्च सा ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.492 · p. 56
कुट्टिनी शम्भली चुन्दी सैरन्ध्री गन्धकारिका ।पोटा वोटा तथा चेटी दासी स्यात्कुट्टहारिका ॥ ४९२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दासी च दासिका प्रोक्ता प्रेष्यः(ष्य?)प्रैष्यावुभौ समौ ।दासेरदासदासेयास्तुल्याः कुक्कुरकुर्करौ ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.39 · p. 24
सनाली कुञ्चिका भोज्या चोटा कुहककारिका ।चेटी दासी कुम्भदासी नागरैः सत्कृता तु या ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.105 · p. 80
तिला नागस्तथा दासी रथः पृथ्वी गृहा अपि ।कन्या धेनुश्च कपिला दानान्येतानि वै दश ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.279 · p. 279
कुरण्टकश्च फलकः पीताम्लानश्च पीतनः ।कुसुमः स्यात्कुरवकः सादासी नीलपुष्पिका ॥ २७९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.508 · p. 306
काकजङ्घा नदीकान्ता दासी काकाह्वया पुनः ।पारावतपदी चाथ चञ्चुश्चञ्चूश्च विंजुला ॥ ५०८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.90 · p. 159
राजसैरेयकः केशरञ्जकः शाणकस्तथा ।झिण्टी दासी द्वयोर्बाणा भवेदोदनपा[39b]क्यपि ।सैर्यको युग्भवन कुरण्टकभेदाः सहचरः । (corrupt)******** सैरेयश्च सहाचरः ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: corrupt
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.92 · p. 175
[53a] स्थूला प्रोक्ता गृध्रनखी काका पारापनी(?)तथा ।मदध्या कार्मणी काकतिक्ता दासी सुलोमशा ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.31 · p. 204
इभपोटा त्विभी तादृग्द्विजपोटा द्विजा तथा ।आलिर्वयस्या सध्रीची सखी दासी तु चेटिका ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.38 · p. 205
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.247 · p. 135
नील आर्त्तगलो दासी बाण ओदनपाक्यपि ।किङ्किराते किङ्किराटः पीतभद्रः प्रलोभ्यपि ॥ २४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.267 · p. 145
कारवो कबरी तन्वी बाष्पिका बिल्वकेत्यपि ।काकजङ्घायां तु दासी लोमहीना प्रचीबला ॥ २६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 36 · p. 17
गणिका लञ्जिका वेश्या रूपाजीवा विलासिनी ।पण्यस्त्री दारिका दासी कामुकी सर्ववल्लभा ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.198 · p. 126
पोटी वोटी तथा दासी चेटी[69] स्यात्कुटहारिणी ।कोटवी नग्निका तुल्या पलिक्नी वृद्धया सह ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.92 · p. 37
विप्रश्निका चेक्षणिका दासी जन्मप्रबोधिनी ।रजस्वलायामविरा चात्रेयी मलिनी तथा ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.63 · p. 5
चेटः प्रे[प्र]ष्यः परिस्कन्दो भूजिष्यः प्रपराचितः ।चेटी दासेरिका दासी प्रेष्या योज्या भुजिष्यिका ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.15 · p. 21
वंशोऽन्वयः कुलं गोत्रं जननाभिजने अपि ।सती पतिव्रता साध्वी दासी चेटी च चेटिका ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.851 · p. 126
चेटी दासी कुम्भदासी पोटा वोटा गणेरुका ।वडवा पिचनामास्ति कुटहारिकापि कथ्यते ॥ ८५१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.146 · p. 68
नीलझिण्टी द्वयोर्वाणा दासी चार्तगलोऽपि च ।सैरेयकश्च सैरेयः झिण्टी साधारणे द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.352 · p. 217
दाशी सासी धीवरी स्याच्छिलाजतु च चेट्यपि ।मत्स्यबन्धने बडिशं बलिशं च, वधास्पदे ॥ ३५२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.523 · p. 68
किंकिरातः किंकिराटो झिण्टी सैरेयकः पुमान् ।पुंसि त्वार्तगलो बाणो बाणा दासी सहा च सा ॥ ५२३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.553 · p. 72
सूर्यपर्णी मुद्गपर्णी दासी मार्जारगन्धिका ।वनजा किङ्किणी शिम्बी पिशाची माषपर्णिका ॥ ५५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.597 · p. 77
दासी षडश्रा शार्ङ्गाष्ठा काकजङ्घा विलोमिका ।पुनर्नवा तु शोफघ्नी वर्षाभ्वी जीवबोधिनी ॥ ५९७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.111 · p. 54
फल्गुः काकोदुंबरिका बलयूर्जघनेफला ।दास्यां षडश्रा शार्ङ्गष्ठा काकजंघा विलोमिका ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.190 · p. 60
सैरेयके तु झिण्टी स्त्री तस्मिन् कुरवकोऽरुणे ।दासी सहाऽप्यार्तगलः कुरण्डश्च सनीलकः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.26 · p. 175
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास सश्लोकः Dharaṇikośa 31.3.5 · p. 226
दासौ चेटककैवर्तौ शूद्रो दास उदाहृतः ।दानपात्रे स्मृतो दासो दासी च झिण्टिका स्मृता ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.585 · p. 92
वराहे मूषिके व्याघ्रेऽप्यथ दंष्ट्रावति त्रिषु ।दासो भृत्ये द्वयोः स्त्री तु षडश्रासंज्ञवीरुधि ॥ ५८५ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.586 · p. 93
स्याद्दासी नीलझिण्ट्यामप्यथ दाशो द्वयोरयम् ।भृत्यकैवर्तयोस्तत्र स्त्र्यर्थे दाश्यथ नृस्त्रियोः ॥ ५८६ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सान्ताः Śabdaratnāvalī 7.32.3 · p. 294
कासूः शक्त्यायुधे दीप्तौ भाषा विकलवाक्ययोः ।गुत्सो हारभिदि स्तम्बे स्तबके ग्रन्थिपर्णयोः ॥गोसो वोले च प्रत्यूषे चास इक्षुविहङ्गयोः ।त्रासो भीतौ मणेर्दोषे दासी झिण्ठीभुजिष्ययोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च (wrong syllable)
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.447 · p. 251
मणिदोषे दरे त्रासो दासो वित्तात्मचेटयोः ।झिण्ट्याञ्च दासी दीर्घायुरृषिः काकश्च शाल्मलिः ॥ ४४७ ॥
अनुष्टुप्

दासी as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु कुटीकुटी द्वयोर्मन्दिरमद्यकुम्भ- दासीषु गुच्छे[270a]ऽथ पटः पियालौ । पुरस्कृतौ चैलवरे लटस्तु प्रमादवाग्दूषणयोर्निरुक्तः ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.10.4
  • कोषकल्पतरु पोटासूक्ष्मैलायां कालमाने च लेशे संदेहे च स्यात्त्रुटिः स्त्री तु खाटिः । निन्द्यागारे स्यात्किणे प्रेतयाने । पोटा तु स्त्रीपुंसलिङ्गा च दासी ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.10.23
  • कोषकल्पतरु भुजिष्यत्रय्यां स्वतन्त्रे गणिकासु दास्यां स्त्रियामथो केतकवाचके ना । चक्षुष्य उ[42a]क्तोऽपि च पुण्डरीक- द्रुमे कुलत्थेऽथ भगे द्वयोनम् ॥ ७८ ॥ Koṣakalpataru 6.26.78
  • नानार्थार्णवसंक्षेप पोटास्त्रियां च राज्यपालिन्यां दास्यां चाथ बलिध्वनिः । योनौ वायौ च भस्त्रा तु वह्निध्मानदृतावपि ॥ ७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.72
  • नानार्थार्णवसंक्षेप पेटापेटा दास्यां स्त्रियामेव पेया तु विरलात्मनि । यवाग्वां त्रिस्तु पातव्ये रक्षितव्येऽथ नृस्त्रियोः ॥ ८१६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.816
  • नानार्थार्णवसंक्षेप शार्ङ्गाष्ठाशार्ङ्गाष्ठं स्याल्लताभेदे शार्ङ्गाष्ठा तु स्त्रियामियम् । प्रसिद्धे स्थावरे दासीषडश्रादिपदैरथ ॥ १८१२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1812
  • नानार्थार्णवसंक्षेप षडश्राशठ्यां चाथ षडश्रा स्त्री स्यादागलकपादपे । प्रसिद्धे चापि शार्ङ्गाष्ठादासीप्रभृतिभिः पदैः ॥ १८६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1866
  • शब्दरत्नावली भुजिष्यापानीयं सलिले क्लीबं पातव्ये पुनरन्यवत् । पौलस्त्यो ना धनाधीशे दशकण्ठे विभीषणे ॥ वलयं कङ्कणे क्लीबं कण्ठरोगे पुमानयम् । वालेयं स्याद्वलिहिते मृदौ त्रिषु खरे पुमान् ॥ ब्राह्मण्यं ब्रह्मवृन्दे स्यात्ब्राह्मणत्वेऽपि न द्वयोः । भरण्युर्ना चण्डभानौ मृगाङ्के च विभावसौ ॥ भुजिष्यः पुंसि दासे स्यात्स्वन्त्रहस्तसूतत्रके । स्त्रियां दासीगणिकयोः स्वतन्त्रायामपि क्वचित् ॥ मलयो ना चलारामदेशेषु स्त्री तथौषधे । मङ्गल्यो ना त्रायमानामसूराश्वत्थबिल्वके ॥ स्त्रियात्तु रोचनाशुक्लवचाशमीमिमीषु च । अधःपुष्प्यां स्त्रियां दध्नि क्लीबं शिवकरे त्रिषु ॥ मृगयुर्ना शृगाले स्याद् व्याधे पितामहेऽपि च । रहस्या स्त्री सरिद्भदे गोपनीयेऽभिधेयवत् ॥ विजया पार्वतीसख्यां तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् । विजयस्तु जये पुंसि तथा गाण्डीवधन्वनि ॥ विस्मयः पुंसि दर्ये स्यात्स्यन्देहाश्चर्ययोरपि । विषयो यस्य यो ज्ञातस्तत्रदेशे च गोचरे ॥ रूपादौ स्याज्जनपदे कान्तादौ च भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.46
  • शब्दरत्नावली कर्मकरीकर्मकरी भवेद्दास्यां बिम्बिकाभूर्वयोरपि । कलिकारस्तु धूम्याटे करञ्जे पीतमस्तके ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.120