अधिकरण
adhikaraṇaक्ली · neut.In 9 kośas: 4 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
अवान्तरप्रकरणविश्रामे शीघ्रपाठतः ।आह्निकमधिकरणं त्वेकन्यायोपपादनम् ॥ २५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अथाधिकरणं तद्यदेकन्यायोपपादनम् ।प्रज्ञप्तिः परिभाषा स्याच्छैली संकेत इत्यपि ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शास्त्रे दर्शनमप्यथाधिकरणं न्यायो नयः सम्मतोमीमांसा तु विचारणा विधिरिहाप्राप्तार्थसंप्रापणम् ।आन्वीक्षिक्युदितात्र तार्क्किकनयः सर्गादिभिः पञ्चभिःसंयुक्तं किल पञ्चलक्षणमिति प्रोक्तं पुराणं च तत् ॥ ६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
अधिकारोऽधिकरणमेकन्यायोपपादनम् ।उक्तानुक्तदुरुक्तार्थचिन्ताकारि च वार्त्तिकम् ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अधिके तु रणे न स्त्री बहुव्रीहौ तु भेद्यवत् ।अधिरोहणमारोहे क्ली स्त्रियां त्वधिरोहणी ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsरण
doubtful
अधिकरण as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश आधारआधारश्चाधिकरणे कृप्यामप्यालवालके । विदारो दारणे खन्तौ विदारी चौषधौ गदे ॥ Dharaṇikośa 26.2.55
- नानार्थार्णवसंक्षेप धामन्गेहदेहप्रभावान्नभोजनव्योमजन्मसु । स्थानेऽधिकरणे सारे धने लक्ष्मणि चाप्यथ ॥ ३५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.35
- नानार्थार्णवसंक्षेप आधारतदात्वे चाप्यापतनेऽध्याधारस्त्वालवालके । अम्बुबन्धेऽधिकरणे वाप्यां त्वजय उक्तवान् ॥ २५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.25
- नानार्थार्णवसंक्षेप अवतारइत्युक्तं शाश्वतेनापि तदयुक्तं यतो मुनिः । करणे चाधिकरणेऽप्यवतारं शशास सः ॥ १३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.13
- शब्दरत्नावली आधारअशिरो राक्षसे सूर्ये वीतिहोत्रे भवेत्पुमान् । अत्तीरं शक्तपुंसोर्ना वरं छदकपाटयोः(?) ॥ आकरः श्रेष्ठसन्दोहस्थानोत्पत्तिषु पुंस्ययम् । ओधारोऽम्बुधारणेऽधिकरणे त्वालबालके ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.56
- शब्दरत्नाकर आधारआलवालेऽधिकरणे स्यादाधारोऽम्बुबन्धने । आकर्षः शारिफलकद्यूताकृष्टिषु पाशके ॥ २०५१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2051
- वैजयन्ती आधारआक्रन्दः क्रन्दने रावे नाथे घोररणेऽपि च । आधार आलवालेंऽबुबन्धेऽधिकरणेऽपि च ॥ ५ ॥ Vaijayantī 7.1.5