कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

आयु

āyuपुं · masc.

In 6 kośas: 5 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

शुष्मं शुष्मं च संस्फोटः संस्फेटश्च समावुभौ ।आयुः सान्तमुदन्तोऽपि आयुरुक्तो मनीषिभिः ॥ २१८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.26 · p. 91
उदुसन्तावायुरायुः पुत्रेस्याथ पुरुः पुरू ।शतधन्वा शतधनुः क्षत्रभेदेप्यथो नलः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ परमात्मवर्गः Koṣakalpataru 1.1.26 · p. 3
आयुः पुमानुकारान्तः सकारान्तं नपुंसकम् ।पुंसि जीवितकालश्च पूर्णं तत्पुरुषायुषम् ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.3 · p. 249
आयुः सान्तं च षण् आयुरुदन्तः पुंसि चोच्यते ।हृद्धृदयं चित्तं चेतो मनो मानसमित्यपि ॥ ३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 षण् (wrong syllable); pāda 3, syllable 2 द्धृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश लोकपालाध्यायः Vaijayantī 1.2.25 · p. 11
सभ्यावसथ्यौ तत्पूर्वावायुः स्यात् पाशुबंधिकः ।पथिकृद्वर्त्महोमेषु पदहोमेष्वनीकवान् ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.80 · p. 49
तुरगेऽथायुशब्दो द्वे मनुष्ये शकटे तु ना ।स्यात् पुरूरवउर्वश्योः पुत्रेऽथायुर्नपुंसकम् ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्