उद्वासन
udvāsanaक्ली · neut.In 9 kośas: 8 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
व्यापादनं विशरणं प्रमयः प्रमापणं निर्ग्रन्थनं प्रमथनं कदनं निबर्हणम् ।निस्तर्हणं विशसनं क्षणनं परासनं प्रोज्जासनं प्रशमनं प्रनिघातनं वधः ॥ ३७० ॥प्रवासनोद्वासनघातनिर्वासनानि संज्ञप्तिनिशुम्भहिंसाः ।निर्वापणालम्भनिसूदनानि निर्यातनोन्मन्थसमापनानि ॥ ३७१ ॥अपासनं वर्जनमारपिञ्जा निष्कारणाक्राथविशारणानि ।
metre not recognised
व्यापादनक्लीविशरणक्लीप्रमयपुंप्रमापणक्लीनिर्ग्रन्थनक्लीप्रमथनक्लीकदनक्लीनिबर्हणक्लीनिस्तर्हणक्लीविशसनक्लीक्षणनक्लीपरासनक्लीप्रोज्जासनक्लीप्रशमनक्लीप्रनिघातनक्लीवधपुंप्रवासनक्लीउद्वासनक्लीघातपुंनिर्वासनक्लीसंज्ञप्तिस्त्रीनिशुम्भपुंहिंसास्त्रीनिर्वापणक्लीआलम्भपुंनिसूदनक्लीनिर्यातनक्लीउन्मन्थपुंसमापनक्लीअपासनक्लीवर्जनक्लीआरपिञ्जास्त्रीनिष्कारणक्लीआक्राथपुंविशारणक्ली
genderक्लीneut.
प्रमापणं निबर्हणं निकारणं विशारणम् ॥ ११२ ॥प्रवासनं परासनं निषूदनं निहिंसनम् ।निर्वासनं संज्ञपनं निर्ग्रन्थनमपासनम् ॥ ११३ ॥निस्तर्हणं निहननं क्षणनं परिवर्जनम् ।निर्वापणं विशसनं मारणं प्रतिघातनम् ॥ ११४ ॥उद्वासनप्रमथनक्रथनोज्जासनानि च ।आलम्भपिञ्जविशरघातोन्माथवधा अपि ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
पुंस्यालम्भ-निशुम्भ-पिञ्ज-विशरोन्माथाश्च घातो वधोमारोऽपि प्रथमोऽस्त्रियां निगदिते संज्ञप्ति-हिंसे स्त्रियौ ।क्लीबे स्युः प्रतिघातनं विशसनं व्यापादनं वर्जनंकिंचापासन-मारण-प्रशमन-प्रोज्जासनोद्वासनम् ॥ ६८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
पिञ्जस्तु घात उन्माथो विशरः प्रमथो वधः ।उद्वासनं प्रशसनं क्षणनं परिवर्जनम् ॥ २०३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उद्वर्तंना न नाङ्गस्य मलोन्मर्दनकर्मणि ।उद्वृत्तहेतुव्यापारे क्ली तूद्वृत्तावथो न ना ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.doubtful
उद्वासनस्तथा पिञ्जः निर्वापणं निर्यातनम् ।प्रमयश्चापि संक्षप्तिः मारः प्रमथनं तथा ॥ ५५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
विशारणं विशरणं निर्वासन-प्रवासने ।उद्वासनं वधार्हे तु शैर्षच्छेदिकसंयुतः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable)
genderक्लीneut.
परासनं विशसनं मारणं प्रतिघातनम् ।उद्वासनं प्रशसनं क्षणनं परिवर्जनम् ॥ २१४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उद्वासना वधेऽन्यत्र न्यासेऽन्यत्र स्थितस्य च ।आवाहितस्य देवादेरुत्सर्जनविधावपि ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
उद्वासन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश उत्सादनसमुत्थानं समुद्योगे व्याधीनां निर्णयेऽपि च । उत्सादनमुद्वासनमुद्वाहनमुद्वर्तनम् ॥ Dharaṇikośa 19.2.88
- वैजयन्ती उत्सादनजन्मोद्गमावुत्पतने रहोऽन्तिकमुपह्वरे । उद्वासने वधोद्वासावप्युत्सादनमुन्नतौ ॥ ५ ॥ Vaijayantī 8.3.5